การพัฒนาทักษะการคิดเชิงมโนทัศน์สังคมศึกษาของนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ตามโมเดล 5 ขั้นตอน ร่วมกับแบบฝึกเสริมทักษะการคิดเชิงมโนทัศน์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เพื่อพัฒนาแบบฝึกเสริมทักษะการคิดเชิงมโนทัศน์สังคมศึกษา โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ตามโมเดล 5 ขั้นตอน ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 70/70 2) เปรียบเทียบทักษะ การคิดเชิงมโนทัศน์สังคมศึกษาของนักเรียนก่อนและหลังเรียน และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของนักเรียนต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ตามโมเดล 5 ขั้นตอนร่วมกับแบบฝึกเสริมทักษะการคิดเชิงมโนทัศน์ การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยกึ่งทดลองกลุ่มตัวอย่างคือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5/4 ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนมัธยมวัดหนองจอก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2 จำนวน 30 คน ซึ่งได้มาจากการสุ่มแบบกลุ่มเครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบฝึกเสริมทักษะ แบบวัดทักษะการคิดเชิงมโนทัศน์ และแบบประเมินความพึงพอใจ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การหาค่าประสิทธิภาพ (E1/E2) และการทดสอบค่าที
ผลการวิจัยพบว่า:
- ค่าประสิทธิภาพของแบบฝึกเสริมทักษะการคิดเชิงมโนทัศน์ (E1/E2) เท่ากับ 74.33/75.00 ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์เป้าหมายที่ตั้งไว้คือ 70/70
- ทักษะการคิดเชิงมโนทัศน์สังคมศึกษาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ตามโมเดล 5 ขั้นตอน ร่วมกับแบบฝึกเสริมทักษะการคิด
เชิงมโนทัศน์หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 - ความพึงพอใจของนักเรียนที่มีต่อการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ตามโมเดล 5 ขั้นตอนร่วมกับแบบฝึกเสริมทักษะการคิดเชิงมโนทัศน์ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จันจิรา สราธรรม. (2566). การใช้แบบฝึกทักษะทางการเรียนเพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาภูมิศาสตร์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษาศาสนา และวัฒนธรรมของนักเรียน ชั้นประถม ศึกษาปีที่ 3 โรงเรียนสตรีศึกษา จังหวัดมหาสารคาม. วารสารการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน, 1(6), 35.
จินดารัตน์ ม่วงศรี. (19 สิงหาคม 2568). มุมมองของครูต่อปัญหาการขาดความเข้าใจเชิงมโนทัศน์ของนักเรียน (นางสาวนพวรรณ กอนโด, ผู้สัมภาษณ์)
ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2556). การทดสอบประสิทธิภาพสื่อหรือชุดการสอน. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 5(1), 7-20.
ณิชนันทน์ ทับอุไร. (19 สิงหาคม 2568). ประสบการณ์ของผู้เรียนต่อความยากในการคิดเชิงมโนทัศน์ (นางสาวนพวรรณ กอนโด, ผู้สัมภาษณ์)
เนตรยา ยิ่งยอด. (2567). แบบฝึกทักษะกับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนการสอนรายวิชาสังคมศึกษา. วารสารการพัฒนาสังคมอย่างยั่งยืน, 2(1), 2-6.
ปิยธิดา ศิลารัตน์ และพิชาติ แก้วพวง. (2567). การพัฒนาทักษะการคิดเชิงมโนทัศน์สังคมศึกษาของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โดยใช้การเรียนรู้แบบเกมเป็นฐานร่วมกับเทคนิคอินโฟกราฟิก. วารสารวิจัยและนวัตกรรมทางการศึกษา, 4(1), 26-41.
พิชาติ แก้วพวง. (2568). ภาษาอังกฤษสำหรับครูสังคมศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิชาติ แก้วพวง. (2563). ศาสตร์การจัดการเรียนรู้สังคมศึกษา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พีรวุฒิ ยิ่งนอก. (2564). การศึกษาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและการคิดวิเคราะห์โดยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ด้วยกระบวนการเรียนรู้ 5 ขั้นตอน ร่วมกับการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือ ด้วยเทคนิค STAD เรื่องทรัพยากรธรณีของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. ใน วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา.
โรงเรียนมัธยมวัดหนองจอก. (2567). รายงานผลการประเมินตนเองของสถานศึกษา (Self-Assessment Report: SAR) ปีการศึกษา 2567. เรียกใช้เมื่อ 19 สิงหาคม 2568, จาก https://drive.google.com/file/d/11yQcL33tBxJGSfkmUURTOHk53NqwpFzV/view
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2555). แนวทางการจัดการเรียนการสอนในโรงเรียนมาตรฐานสากล. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพฯ: พริกหวานกราฟฟิค.
อิทธิเดช น้อยไม้. (2564). การพัฒนาทักษะการทักษะการคิดเชิงมโนทัศน์ในวิชาสังคมศึกษาเพื่อผู้เรียนแห่งศตวรรษที่ 21. วารสารครุศาสตร์, 49(3), 2-8.
National Council for the Social Studies (NCSS). (2023). New definition of social studies approved. Retrieved August 19, 2025, from https://www.socialstudies.org/media-information/definition-social-studies-nov2023
