การพัฒนาแผนเสริมสร้างความปลอดภัยและแผนเผชิญเหตุ ตามหลักสติปัฏฐาน 4 ของโรงเรียนชะอวด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการดำเนินงานตามแผนเสริมสร้างความปลอดภัยและแผนเผชิญเหตุของโรงเรียนชะอวด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครศรีธรรมราช 2) ศึกษาแนวทางการพัฒนาแผนเสริมสร้างความปลอดภัยและแผนเผชิญเหตุตามหลักสติปัฏฐาน 4 และ 3) นำเสนอและประเมินแนวทางการพัฒนาแผนเสริมสร้างความปลอดภัยและแผนเผชิญเหตุตามหลักสติปัฏฐาน 4 โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก จากผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 15 คน ผู้เชี่ยวชาญ 5 รูป/คน และการสนทนากลุ่ม โดยผู้ทรงคุณวุฒิ 7 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงอุปนัยและการประเมินผลการสนทนากลุ่ม
ผลการวิจัยพบว่า:
- โรงเรียนชะอวดมีการดำเนินงานด้านความปลอดภัยอย่างเป็นระบบ ครอบคลุมการประเมินความเสี่ยง การจัดทำแผน การดำเนินมาตรการ การดำเนินงานตามขอบข่ายความปลอดภัย “3 ป” และการกำกับติดตามประเมินผล โดยอาศัยความร่วมมือจากผู้บริหารสถานศึกษา ครู นักเรียน ผู้ปกครอง และชุมชน ส่งผลให้ความปลอดภัยด้านกายภาพและพฤติกรรมของนักเรียนดีขึ้นและเกิดวัฒนธรรมความปลอดภัยในโรงเรียน อย่างไรก็ตาม ยังมีข้อจำกัดด้านความต่อเนื่อง มาตรฐานข้อมูล บุคลากร งบประมาณ เทคโนโลยี และการสื่อสาร
- แนวทางการพัฒนาแผนตามหลักสติปัฏฐาน 4 ประกอบด้วย 1) การใส่ใจและตระหนักรู้ต่อการปฏิบัติและสภาพแวดล้อมทางกาย (กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน) 2) การคำนึงถึงความรู้สึก และผลกระทบทางอารมณ์ของผู้เรียนและบุคลากร (เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน) 3) การเสริมสร้างความพร้อมทางจิตใจและความมีสติในการปฏิบัติงาน (จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน) และ 4) การวิเคราะห์เหตุและผลของปัญหาอย่างเป็นระบบ เพื่อใช้ในการปรับปรุงแผนและมาตรการอย่างต่อเนื่อง (ธรรมานุปัสสนาสติปัฏฐาน)
- ผลการประเมินจากผู้ทรงคุณวุฒิพบว่า แนวทางดังกล่าวมีความเป็นไปได้ เหมาะสม และเป็นประโยชน์ต่อการพัฒนาความปลอดภัยในสถานศึกษา
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2556). แนวทางปฏิบัติและมาตรการรักษาความปลอดภัยของสถานศึกษา ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2556. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สำนักพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
ฑัณฑิกา สวัสดิ์ภักดี. (2560). การประเมินโครงการสร้างเสริมความปลอดภัยในการเดินทางสำหรับนักเรียน:กรณีศึกษาโรงเรียนนำร่องในจังหวัดขอนแก่น เชียงใหม่ ชลบุรี และสงขลา. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 11(2), 151.
ปัญญ์ชิตา สมบัติเพิ่ม.(2565). แนวทางการดำเนินงานสถานศึกษาปลอดภัยของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากาฬสินธุ์. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.
พระครูสารกิจประยุต และคณะ. (2563). การปรับใช้หลักสติปัฏฐาน 4 ในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม อันไม่พึงประสงค์ของนักเรียนระดับมัธยมศึกษา ในอำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 5(10), 35-47.
พระมหาสมพงษ์ ฐิตจิตโต และคณะ. (2562). การประยุกต์ใช้หลักสติปัฏฐาน 4 ในการบริหารองค์กร. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 6(2), 106-107.
พระสมศักดิ์ มนิสฺสโร (ดีเสมอ) และคณะ. (2565). การประยุกต์หลักสติปัฏฐานเพื่อพัฒนาเยาวชนในโรงเรียนวิถีพุทธในจังหวัดนครราชสีมา. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 7(2), 1657-1666.
รชตภรณ์ ขัยประภา และสายฝน แสนใจพรม. (2566). แนวทางการบริหารจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษาโรงเรียนสันทรายหลวง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงใหม่ เขต 2. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 9(1), 91-106.
ฤทธิไกร คิอินธิ และคณะ. (2567). การศึกษาองค์ประกอบความปลอดภัยในโรงเรียน. วารสารการบริหารและสังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 7(6), 110.
ศุภณัฐ วรคุณพินิจ. (2567). การจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษาโรงเรียนวัดจันทร์ประดิษฐาราม สำนักงานเขตภาษีเจริญกรุงเทพมหานคร. วารสาร มจร พุทธปัญญาปริทรรศน์, 9(1), 164-167.
ศุภร ธนะภาณุ และคณะ. (2564). การจัดการความปลอดภัยในโรงเรียนอนุบาลเอกชน จังหวัดปทุมธานี. วารสารสหศาสตร์, 1(21), 164-167.
สรรชัย ชูชีพ และภัสยกร เลาสวัสดิกุล. (2567). การพัฒนารูปแบบการบริหารเพื่อเสริมสร้างความปลอดภัยของสถานศึกษาสังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี. วารสารวิจยวิชาการ, 18(3), 395-408.
สิทธิชัย สิงห์สุ และคณะ. (2568). การส่งเสริมสุขภาพและความปลอดภัยในสถานการศึกษา: บทบาทผู้ของบริหาร. วารสารวิจยวิชาการ, 8(1), 323-332.
สุชีรา ใจหวัง และจันทรัศม์ ภูติอริยวัฒน์. (2566). การศึกษาการจัดการความปลอดภัยในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 1. วารสารการวัด ประเมินผล สถิติ และการวิจัยทางสังคมศาสตร์, 4(1), 54-59.
สุเวช พิมน้ำเย็น และคณะ. (2560). การประเมินการจัดสภาพแวดล้อมและการจัดบริการด้านความปลอดภัยในโรงเรียนสันติคีรีวิทยาคม อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย. วารสารสมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมาร, 6(2), 25-31.
อลงกต สระนอก และคณะ. (2567). การบริหารความปลอดภัยโดยใช้หลัก 3 ป.ในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครราชสีมา. สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์, 12(1), 223-233.