การบริหารงานงบประมาณโดยใช้การบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ ตามหลักอิทธิบาท 4 ของสถานศึกษาเครือข่ายโรงเรียนที่ 2 “ปัญจภาคี” สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1

Main Article Content

เนตรชนก สงประสพ
พระครูสุเมธปริยัติคุณ
ปรีชา สามัคคี

บทคัดย่อ

     บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารงานงบประมาณโดยใช้การบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ 2) ศึกษาแนวทางการบริหารงานงบประมาณโดยใช้การบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ตามหลักอิทธิบาท 4 และ 3) นำเสนอและประเมินแนวการบริหารงานงบประมาณโดยใช้การบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ตามหลักอิทธิบาท 4 เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บรวบรวมข้อมูลโดยการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง 15 คน สัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญ 5 รูป/คน การสนทนากลุ่ม ผู้ทรงคุณวุฒิ 7 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์ แบบประเมินการสนทนากลุ่ม


ผลการวิจัยพบว่า:


  1. สภาพการบริหารงานงบประมาณการโดยใช้การบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ พบว่า ตัวชี้วัดยังไม่สอดคล้องกับบริบท ข้อมูลตัดสินใจไม่รอบด้าน ข้อจำกัดด้านงบประมาณและบุคลากร ระบบติดตามผลเน้นเอกสารมากกว่าคุณภาพ ความร่วมมือและแรงจูงใจที่ยังไม่เข้มแข็ง ส่งผลให้การขับเคลื่อนงบประมาณยังไม่เต็มประสิทธิภาพ

  2. แนวทางการบริหารงานงบประมาณโดยใช้การบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ตามหลักอิทธิบาท 4 กำหนดขอบข่ายการบริหารงบประมาณ 7 ด้านร่วมกับกระบวนการบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ 4 ด้านบูรณาการตามหลักอิทธิบาท 4 ได้แก่ 1) ฉันทะ (การมีใจรัก รู้จักวางแผนงานที่ดี) 2) วิริยะ (การปฏิบัติงานโดยไม่ย่อท้อ) 3) จิตตะ (การใส่ใจ ตรวจสอบ) 4) วิมังสา (การพิจารณา ปรับปรุง) ในการขับเคลื่อนคุณภาพการบริหารงานงบประมาณ ส่งเสริมความรับผิดชอบ ความมุ่งมั่น ความรอบคอบ การพัฒนางาน เพื่อให้การบริหารงานงบประมาณมีประสิทธิภาพ โปร่งใส ตรวจสอบได้

  3. ผลการประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิพบว่า แนวทางมีความเหมาะสม เป็นไปได้ และเป็นประโยชน์ต่อการนำไปใช้ในการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษา

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
สงประสพ เ., พระครูสุเมธปริยัติคุณ, & สามัคคี ป. (2026). การบริหารงานงบประมาณโดยใช้การบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ ตามหลักอิทธิบาท 4 ของสถานศึกษาเครือข่ายโรงเรียนที่ 2 “ปัญจภาคี” สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1. วารสารพุทธสังคมวิทยาปริทรรศน์, 11(2), 101–118. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/BSJ/article/view/293079
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา บู๊ชัยฮะ. (2560). แนวทางการบริหารงบประมาณของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 1. ใน การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี.

ครูบ้านนอก.คอม. (2553). อิทธิบาท 4 ธรรมะที่ใช้ในการทำงาน สู่ความสำเร็จ. เรียกใช้เมื่อ 20 มีนาคม 2568, จาก https://www.kroobannok.com/34738.

บุญมี วิทยาสิทธิ์. (2560). การประยุกต์หลักอิทธิบาท 4 ในการบริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำ นักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระกีต้าร์ กิตติวุฑฺโฒ (วิไลวงศ์). (2560). การบริหารแบบมีส่วนร่วมตามหลักอิทธิบาท 4 ของโรงเรียนมัธยมสงฆ์แขวงหลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. (2545, 19 ธันวาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 119 ตอนที่ 123 ก. หน้า 16-21.

พัชรพงษ์ เพชรโก. (2564). การศึกษาสภาพและแนวทางการบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชพิบูลสงคราม.

พัชรินทร์ ยืนนาน. (2560). การพัฒนาแนวทางการบริหารงบประมาณในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานี เขต 4. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

เพ็ญพรรณ บางอร (2562). แนวทางการบริหารจัดการระบบงบประมาณของโรงเรียนสบเมยวิทยาคม อำเภอสบเมย จังหวัด แม่ฮ่องสอน. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

สิริพร โยศรีธา. (2564). แนวทางการบริหารงานงบประมาณของสถานศึกษาอำเภอลานสัก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุทัยธานี เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฎนครสวรรค์.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1. (2567). ข้อมูลอัตรากำลังข้าราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาในสถานศึกษา ตามเกณฑ์ ก.ค.ศ. (ว.23 ลว. 23 ธ.ค. 63) ข้อมูลจำนวนนักเรียน DMC ณ วันที่10 มิถุนายน 2567. เรียกใช้เมื่อ 17 สิงหาคม 2567, จาก http://www.nst1.go.th/home/wp-content/uploads/2024/01/อัตรากำลัง ข้อมูลข้าราชการครู.

ศิริวรรณ ทัสนา. (2567). การพัฒนารูปแบบกระบวนการบริหารงบประมาณของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบุรี เขต 2. ใน วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยพายับ.

ศุภกิจ ภูโอบ. (2560). การบริหารงบประมาณในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานตามหลักอิทธิบาท 4 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

อรัญชณา หนูชูสุข. (2563). การบริหารแบบมุ่งผลสัมฤทธิ์ของผู้บริหารสถานศึกษาในอำเภอเบตง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา เขต 3. ใน สารนิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยหาดใหญ่.

Horvat, T., Zvore, B., & Skoko, H. (2021). Impact of school management on legally adequate content of a budget plan: The evidence from Slovenia. Economic Research-Ekonomska Istraživanja, 34(1), 1427-1442.

Myende, P. E., Bhengu, T. T., & Kunene, I. S. (2020). School financial management development programme for Eswatini principals: Lessons, challenges and implications. South African Journal of Education, 40(4), 1-10.

Suherman, J., Nurdin, N., Juhana, H., & Elmansyah, E. (2020). Budget-based education financing management. Journal of Islamicate Studies, 3(2), 101.111.