ความสัมพันธ์ระหว่างการใช้หลักทศพิธราชธรรมกับการบริหารกิจการคณะสงฆ์ ของพระสังฆาธิการจังหวัดนครศรีธรรมราช

Main Article Content

พระวัชรินทร์ วชิรวํโส (ชุมจีน)
ปัณณพงศ์ วงศ์ณาศรี

บทคัดย่อ

     การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการใช้หลักทศพิธราชธรรมของพระสังฆาธิการในจังหวัดนครศรีธรรมราช 2) ศึกษาระดับการบริหารกิจการคณะสงฆ์ 3) ศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างการใช้หลักทศพิธราชธรรมกับการบริหารกิจการคณะสงฆ์ และ 4) เสนอแนวทางการส่งเสริมการใช้หลักทศพิธราชธรรมในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) โดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลจากพระสังฆาธิการจังหวัดนครศรีธรรมราช จำนวน 226 รูป วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์เพียร์สัน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ พระสังฆาธิการและนักวิชาการทางด้านศาสนา จำนวน 18 รูป/คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา


ผลการวิจัยพบว่า:


  1. การใช้หลักทศพิธราชธรรมของพระสังฆาธิการในจังหวัดนครศรีธรรมราช โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านตปะมีค่าเฉลี่ยสูงสุด และด้านปริจาคะมีค่าเฉลี่ยต่ำสุด

  2. การบริหารกิจการคณะสงฆ์โดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านการสาธารณูปการมีค่าเฉลี่ยสูงสุด และด้านการศาสนศึกษามีค่าเฉลี่ยต่ำสุด

  3. การใช้หลักทศพิธราชธรรมมีความสัมพันธ์ทางบวกในระดับสูงกับการบริหารกิจการคณะสงฆ์ (r = .806) และมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001

  4. แนวทางการส่งเสริมการใช้หลักทศพิธราชธรรมควรบูรณาการหลักธรรมเข้าสู่แผนยุทธศาสตร์การบริหารคณะสงฆ์ พัฒนาศักยภาพพระสังฆาธิการ และจัดให้มีระบบติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อเสริมสร้างคุณธรรม ความโปร่งใส และความเข้มแข็งขององค์กรคณะสงฆ์

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

บุญชม ศรีสะอาด. (2545). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาสน์.

พระครูสุรัตวิหารการ เขมธมฺโม (รอดแก้ว). (2562). การใช้หลักทศพิศราชธรรมในการบริหารกิจการคณะสงฆ์. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

พระปลัดวรรณไชย มะยงค์. (2565). การบริหารกิจการคณะสงฆ์โดยหลักทศพิธราชธรรมในจังหวัดชุมพร. วารสารฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ. 8(1), 1518-1531.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2555). พระพุทธศาสนาในฐานะเสาหลักของสังคมไทย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2559). ทศพิธราชธรรม: หลักธรรมสำหรับผู้นำที่แท้จริง. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2560). ทศพิธราชธรรมกับภาวะผู้นำ. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.

พระมหาอัครพงษ์ พูลผล, บรรเจิด เจริญเวช, และวาสนา จาตุรัตน์. (2561). แนวทางการพัฒนา การบริหารกิจการคณะสงฆ์ สังกัดมหานิกาย: กรณีศึกษา การบริหารของเจ้าอาวาสของวัดในจังหวัดชุมพร. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

พิสณุ ฟองศรี. (2552). วิจัยทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: พรอพเพอตี้พริ้นท์.

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2562). รายงานสถานการณ์พระพุทธศาสนาในประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

สิริพงศ์ จันทร์เสวก. (2561). คุณธรรมของผู้นำกับการบริหารงานคณะสงฆ์. กรุงเทพฯ: สถาบันพัฒนาพระวิทยากร.

Krejcie, R.V., & Morgan, D.W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement.

Lynn, M. R. (1986). Determination and Quantification of Content Validity. Nursing Research.

Phuekphan, P., Aungsuroch, Y., Yunibhand, J., & Chan, S. W. C. (2016). Psychometric properties of the Thai version of Copenhagen burnout inventory (T-CBI) in Thai nurses. Journal of Health Research. 30(2), 135–142.