แนวทางการส่งเสริมการเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ตามหลักสังคหวัตถุ 4 ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดโคกเปี้ยว อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของการเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ของโรงเรียนพระปริยัติธรรม วัดโคกเปี้ยว อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา 2) พัฒนาแนวทางการส่งเสริมการเรียนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ตามหลักสังคหวัตถุ 4 และ 3) นำเสนอแนวทางการส่งเสริมที่เหมาะสมกับบริบทของโรงเรียน การวิจัยเป็นเชิงคุณภาพ ดำเนินการ 3 ขั้นตอน คือ การศึกษาสภาพปัจจุบัน การพัฒนาแนวทาง และการนำเสนอแนวทาง ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 22 รูป/คน ประกอบด้วย ผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม ครูสอนพระปริยัติธรรมแผนกบาลี และพระภิกษุสามเณรผู้เรียนบาลี และผู้ทรงคุณวุฒิในการสนทนากลุ่ม 7 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์เชิงลึกและแบบสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการสังเคราะห์เชิงพรรณนา
ผลการวิจัยพบว่า:
- สภาพปัจจุบันของการเรียนบาลีมีจุดแข็งด้านการคงมาตรฐานการศึกษาตามระบบคณะสงฆ์ แต่ยังมีปัญหาใน 5 ด้าน คือ หลักสูตร การจัดการเรียนการสอน สื่อการเรียนการสอน กิจกรรมการเรียนการสอน และการวัดผลและประเมินผล โดยเฉพาะเนื้อหาที่ยาก วิธีสอนที่เน้นท่องจำ สื่อไม่หลากหลาย กิจกรรมเสริมยังไม่เพียงพอ และการประเมินที่เน้นความจำ
- หลักสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา และสมานัตตตา สามารถบูรณาการเข้ากับการพัฒนาทั้ง 5 ด้านได้อย่างเหมาะสม ช่วยส่งเสริมทรัพยากร การสื่อสารเชิงบวก การช่วยเหลือผู้เรียน และความเสมอภาคทางการศึกษา
- แนวทางที่เหมาะสมควรมุ่งพัฒนาระบบการเรียนรู้แบบองค์รวม โดยใช้หลักสังคหวัตถุ 4 เป็นกลไกในการสร้างแรงจูงใจ พัฒนาบรรยากาศการเรียนรู้ และยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จิรเดช สุขมาก. (2560). การพัฒนาการเรียนการสอนพระปริยัติธรรมในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2559). พระไตรปิฎกและอรรถกถาแปล ชุด 91 เล่ม ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย เล่มที่ 35 พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย จตุกกนิบาต เล่ม 2. โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระครูสังฆรักษ์ณัฐวุฒิ คุณยุตฺโต (วิเชียรวรรณ์). (2561). แรงจูงใจตามหลักอิทธิบาท 4 ที่มีต่อการเรียนบาลี ของพระภิกษุสามเณรในโรงเรียนพระปริยัติธรรม จังหวัดนครสวรรค์. ใน วิทยานิพนธ์ปริญยาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต). (2544). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2550). ธรรมนูญชีวิต (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
พระมหาธีรสุข ธมฺมสาโร อุปไชย. (2554). การจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี: กรณีศึกษาสำนักเรียนวัดโมลีโลกยาราม เขตบางกอกใหญ่ กรุงเทพฯ. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาพีระวัฒน์ ภูริวฑฺฒโน (มะณีภักดี). (2564). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 เพื่อส่งเสริมการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี ของสํานักศาสนศึกษาวัดหนองกุง อําเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสมคิด ปุญฺญวีโร. (2561). การจัดการศึกษาพระปริยัติธรรมแผนกบาลี: ปัญหาและแนวทางการพัฒนา. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาเอกชัย กิตฺติญาโณ. (2562). แนวทางการสร้างแรงจูงใจในการเรียนบาลีของพระภิกษุสามเณร. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา. 12(2), 45-60.
พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562. (2562, 14 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 50 ก. หน้า 12-13.
พัชรนันท์ ยอดสิน. (2560). แนวทางการส่งเสริมจัดการศึกษาของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กองค์การบริหารส่วนตำบลคลองเจ็ด อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วศิน อินทสระ. (2557). หลักธรรมเพื่อการพัฒนาสังคม. กรุงเทพฯ: ธรรมสภา.
สำนักงานแม่กองบาลีสนามหลวง.(2568). ทำเนียบแม่กองบาลีสนามหลวง. เรียกใช้เมื่อ 22 ตุลาคม 2568, จาก https://www.infopali.net/meagongpali/meagongpali.html
อัจฉรา พรรณสุชล. (2560). แนวทางการจัดกิจกรรมส่งเสริมการเรียนรู้ในรายวิชาสังคมศึกษาของครูผู้สอนตามหลักอิทธิบาท 4. ใน วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
