การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาขนาดเล็กโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน

Main Article Content

ดร.ณัฐวดี วังสินธ์
พิไลลักษณ์ หมั่นวงศ์
ดร.จิตรฐิกานต์ สบายจิตร
จันจิรา ศรีจันทร์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความต้องการจำเป็นในการบริหารจัดการสถานศึกษาขนาดเล็กโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน และเพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาขนาดเล็กโดยใช้ชุมชนเป็นฐานของโรงเรียนบ้านน้ำเที่ยง สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4 โดยใช้ วิธีวิจัยผสาน (Mixed Methodology) เก็บข้อมูลทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ การดำเนินงานแบ่งออกเป็น 2 ระยะ ได้แก่ระยะที่ 1 ศึกษาความต้องการจำเป็นในการบริหารจัดการสถานศึกษาขนาดเล็กโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน โดยใช้แบบสอบถามคณะกรรมการสถานศึกษา ครู รวมจำนวน 14 คน และศึกษาแนวทางการบริหารจัดการโดยใช้แบบสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็น และวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาขนาดเล็กโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน โดยนำผลการศึกษาระยะที่ 1 มายกร่างรูปแบบครอบคลุม 5 องค์ประกอบ ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ วิธีดำเนินการ แนวทางการประเมิน และเงื่อนไขความสำเร็จ และตรวจสอบความเหมาะสมและความเป็นไปได้ผ่าน Focus Group และแบบประเมินจากผู้เชี่ยวชาญ 9 คน ผลการวิจัย พบว่า 1) ความต้องการจำเป็นในการบริหารจัดการสถานศึกษาขนาดเล็กโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน ภาพรวมสภาพปัจจุบันอยู่ในระดับปานกลาง สภาพที่พึงประสงค์อยู่ในระดับมาก ลำดับความสำคัญสูงสุด ได้แก่ ระบบชุมชนการเรียนรู้ของครู รองลงมาคือ ระบบหลักสูตร การเรียนการสอน และการวัดประเมินผล และ ระบบสนับสนุนฝ่ายวิชาการ เท่ากันกับระบบสนับสนุนทั่วไป 2) การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการสถานศึกษาขนาดเล็กโดยใช้ชุมชนเป็นฐานมีความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในทุกองค์ประกอบอยู่ในระดับมากที่สุด

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

การันต์ เหล็กดี และคณะ. (2568). การสร้างความสัมพันธ์ของสถานศึกษากับชุมชนที่ยั่งยืนของโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 7(2), 302-318.

ขวัญวรา พิชญชานันท์ และทวี วาจาสัตย์. (2564). รูปแบบการบริหารงานที่มีคุณภาพและมีประสิทธิผลของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสระแก้ว. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี, 13(1), 317–382.

ธัญชนก ฤทธิ์สอน และพงษ์เอก สุขใส. (2568). ความต้องการจำเป็นการบริหารทรัพยากรมนุษย์ในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 2. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 7(2), 443-453.

นัฐวุฒิ กุศลคุ้ม. (2565). ข้อเสนอแนะเพื่อการบริหารจัดการโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 1. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 9(1), 138–150.

นัยนา ยะตา และธิดาวัลย์ อุ่นกอง. (2568). พลังแห่งการมีส่วนร่วม : การระดมทรัพยากรเพื่อการศึกษาในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารบริหารการศึกษาบัวบัณฑิต, 25(1), 380-393.

นิรุทธิ์ มีไทย. (2568). การบริหารโรงเรียนขนาดเล็กในฐานะโรงเรียนพัฒนาตนเองเชิงพื้นที่ (TSQM-A). วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 7(2), 564-582.

ปาณิสรา เปาวรางกูล และคณะ. (2567). กลยุทธ์การบริหารโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็กสู่ความเป็นเลิศ สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนล่าง 1. สิกขา วารสารศึกษาศาสตร์, 11(2), 123-136.

พระราชบัญญัติพื้นที่นวัตกรรมการศึกษา พ.ศ. 2562. (2562). ราชกิจจานุเบกษา, เล่ม 136 ตอนที่ 56 ก, หน้า 102–120.

รัฐภูมิ คะเลรัมย์ และคณะ. (2566). รูปแบบการพัฒนาสมรรถนะครูโรงเรียนประถมศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในเขตตรวจราชการที่ 13. Academic Journal of Buriram Rajabhat University, 15(2), 1–17.

รัตนาวดี มโนมั่น และพัชราภา ตันติชูเวช. (2568). กระบวนการนิเทศภายในที่ส่งเสริมการจัดการเรีนรู้เชิงรุกของสถานศึกษาในอำเภอบางเลน จังหวัดนครปฐม. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 7(2), 1-18.

วัชรพงศ์ สุริยศ. (2565). การศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อความสำเร็จของการบริหารโรงเรียนขนาดเล็กที่ถูกควบรวมในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุตรดิตถ์ เขต 1. Journal of Modern Learning Development, 8(2), 382-406.

วิชัย ลาธิ และสุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2564). การพัฒนารูปแบบการบริหารโรงเรียนขนาดเล็กที่สามารถดำรงอยู่ได้ด้วยตนเอง เพื่อยกระดับคุณภาพการศึกษา กลุ่มจังหวัดร้อยแก่นสารสินธุ์. Journal of Roi Kaensarn Academi, 6(12), 85–100.

วิมลวรรณ เปี่ยมจาด และคณะ. (2568). รูปแบบการพัฒนาครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงนวัตกรรมในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาศรีสะเกษ ยโสธร. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 7(2), 96-110.

ศิรินาถ กิจขุนทด และสรรฤดี ดีปู่. (2568). ความสัมพันธ์ระหว่างบทบาทการนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 5. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 7(2), 203-214.

ศิริมงคล ทนทอง. (2566). แนวทางการบริหารจัดการศึกษาแบบเรียนรวมในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครราชสีมา เขต 3 : กรณีศึกษาโรงเรียนวังวารีวนราษฎร์วัฒนา. Education Journal of Nakhonratchasima College, 2(2), 96–110.

ศุนิสา ทดลา. (2566). โรงเรียนขนาดเล็ก: ปัญหาหรือโอกาสของการจัดการศึกษา. ครุศาสตร์สาร, 5(6), 43–55.

ศูนย์พัฒนานวัตกรรมการศึกษา. (2567). รายงานโครงการวิจัยการคัดเลือกแต่งตั้งผู้บริหารสถานศึกษาโดย วิธีพิเศษ. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุบลราชธานี เขต 4.

สุธิตา มณีสอดแสง. (2566). การบริหารแบบมีส่วนร่วมของโรงเรียนขนาดเล็กในกลุ่มบูรพาศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครปฐม เขต 1. การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร.

สุรเดช โสมาบุตร และพัฒนานุสรณ์ สถาพรวงศ์. (2560). แนวทางการพัฒนาคุณภาพโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การ ศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 36(6), 28–41.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

หยกแก้ว กมลวรเดช และคณะ. (2565). การพัฒนาโรงเรียนขนาดเล็กทั้งระบบอย่างยั่งยืน กรณีศึกษา : โรงเรียนบ้านห้วยฉลอง อําเภอเมือง จังหวัดอุตรดิตถ์. วารสารการบริหารและสังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 5(6), 47–54.

อรอุมา ไมยวงค์ และคณะ. (2565). ปัจจัยการบริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดนครพนม. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยลัยราชภัฎสกลนคร, 10(38), 71-81.

อัครวิชช์ เชิญทอง และคณะ. (2564). การศึกษาปัญหาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเพชรบูรณ์ เขต 3. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, 4(3), 1–12.

อุทุมพร สมศรี. (2560). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนระดับประถมศึกษาในอำเภอละอุ่น จังหวัดระนอง, การประชุมวิชาการเสนอผลงานวิจัยระดับชาติและนานาชาติ ครั้งที่ 8 (หน้า 3126–3133). มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา.