กระบวนการสื่อสารดิจิทัลในการส่งเสริมให้เกษตรกรรุ่นใหม่นำผลผลิตและสินค้าร่วมจดทะเบียนขอใช้ตราสินค้าชุมชนที่แสดงสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ของจังหวัดจันทบุรี
Digital Communication Processes in Promoting Young Smart Farmers to Register Agricultural Products and Goods under the Community Trademark Representing Geographical Indications of Chanthaburi Province
คำสำคัญ:
กระบวนการสื่อสารดิจิทัล, การมีส่วนร่วม, เกษตรกรรุ่นใหม่, สิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความต้องการจำเป็นของเกษตรกรรุ่นใหม่ในการนำผลผลิต และสินค้าจดทะเบียนขอใช้ตราสินค้าชุมชนที่แสดงสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ของจังหวัดจันทบุรี และศึกษากระบวนการสื่อสารดิจิทัลในการส่งเสริมให้เกษตรกรรุ่นใหม่นำผลผลิตและสินค้าจดทะเบียนดังกล่าว การวิจัยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงจากฐานข้อมูลเกษตรกร รุ่นใหม่ของสำนักงานเกษตรจังหวัดจันทบุรี จำนวน 331 คน ซึ่งผ่านการขึ้นทะเบียนอย่างเป็นทางการและมีประสบการณ์ทำเกษตรไม่น้อยกว่า 1 ปี ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกเกษตรกรรุ่นใหม่ที่ เข้าร่วมโครงการยังสมาร์ทฟาร์มเมอร์ จำนวน 10 คน จาก 10 อำเภอ และผู้ทรงคุณวุฒิที่เกี่ยวข้อง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และดัชนีลำดับความสำคัญความต้องการจำเป็น
ผลการวิจัยพบว่า ความต้องการจำเป็นสูงสุดของเกษตรกรรุ่นใหม่ คือกิจกรรมเชิงรุกที่ผสมผสาน การถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการแปรรูปทุเรียน GI ด้วยอัตลักษณ์ท้องถิ่น (PNI = 1.74) รองลงมาคือการฝึกอบรมด้านการตลาดและสื่อออนไลน์เพื่อเสริมทักษะการพัฒนาสินค้า GI (PNI = 1.67) และการจัดให้มีช่องทาง ถาม–ตอบผ่านแชตบอตปัญญาประดิษฐ์ (PNI = 1.60) สำหรับกระบวนการสื่อสารดิจิทัลที่เหมาะสมคือ ADDOE Model ซึ่งผู้วิจัยสังเคราะห์ขึ้น ประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ การวิเคราะห์ การออกแบบ การพัฒนา การปฏิบัติการ และการประเมินผล โดยใช้ยุทธศาสตร์การเล่าเรื่อง และสื่อสารดิจิทัล ผ่านเฟซบุ๊ก ติ๊กต็อก และไลน์ เพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วมเชิงรุกของเกษตรกร นำไปสู่การตัดสินใจจดทะเบียนสินค้า GI อย่างมีประสิทธิภาพ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่า การใช้กลยุทธ์การสื่อสารดิจิทัลที่บูรณาการเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ากับบริบทท้องถิ่นสามารถเสริมพลังการมีส่วนร่วมของเกษตรกรรุ่นใหม่ เพิ่มประสิทธิภาพการสื่อสารของหน่วยงานภาครัฐ และ ช่วยเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าชุมชนที่แสดงสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ของจังหวัดจันทบุรีได้อย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมทรัพย์สินทางปัญญา. (2565). รายงานประจำปี 2565 กรมทรัพย์สินทางปัญญา. กระทรวงพาณิชย์. https://www.ipthailand.go.th/th/รายงานประจำปี/item/ar_dip_2022.html
กรมทรัพย์สินทางปัญญา. (2566, 24 กรกฎาคม). แผนปฏิบัติราชการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566-2570) ของกรมทรัพย์สินทางปัญญา. https://www.ipthailand.go.th/images/26669/2566/Plan/Plan%205%20years(2566-2570).pdf
สุวิมล ว่องวาณิช. (2550). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อุทิศ บำรุงชีพ, พักตร์วิภา โพธิ์ศรี และมงคล ยังทนุรัตน์. (2566). กระบวนการสื่อสารดิจิทัลเพื่อการเรียนรู้และสืบสานภูมิปัญญาอาหารสุขภาพของผู้สูงอายุ. วารสารสหวิทยาการเพื่อการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์, 13(2), 1-16.
Attavanich, W., Chantarat, S., Chenphuengpawn, J., Mahasuweerachai, P., & Thampanishvong, K. (2019). Farms, Farmers and Farming: A Perspective through Data and Behavioral Insights. https://www.pier.or.th/files/conferences/2019/pier_symposium_2019_2_1_paper.pdf
Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice-Hall.
Berlo, D. K. (1960). The process of communication: An introduction to theory and practice. Holt, Rinehart and Winston.
Branch, R. M. (2009). Instructional design: The ADDIE approach. Springer.
Chotigo, K., & Thong-ngam, C. (2024). Communication problems and media needs of new generation farmers in Upper Northern Thailand. Journal of Agricultural Extension and Development, 15(2), 45–58. https://li01.tci-thaijo.org/index.php/ japmju/article/view/265193/179140
Kaufman, R. (1988). Planning educational systems: A results-based approach. Technomic.
Kotler, P., Kartajaya, H., & Setiawan, I. (2021). Marketing 5.0: Technology for humanity. Wiley.
Mayer, R. E. (2009). Multimedia learning (2nd ed.). Cambridge University Press.
Robin, B. R. (2008). Digital storytelling: A powerful technology tool for the 21st century classroom. Theory Into Practice, 47(3), 220–228.
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). Free Press.
Stufflebeam, D. L. (2003). The CIPP model for evaluation. In T. Kellaghan & D. L. Stufflebeam (Eds.), International handbook of educational evaluation (pp. 31–62). Kluwer Ac
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสหวิทยาการเพื่อการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
แนวคิดและทัศนะในบทความเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ การนำบทความหรือส่วนหนึ่งของบทความไปตีพิมพ์เผยแพร่ ให้อ้างอิงแสดงที่มา และข้อมูลเกี่ยวกับผู้เขียนบทความ
