นวัตกรรมเพื่อการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์: การผสมผสานแนวคิดชุมชนสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน

Main Article Content

วรดาภา พันธุ์เพ็ง

บทคัดย่อ

การท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ (Ecotourism) เป็นรูปแบบการท่องเที่ยวที่มุ่งเน้นการรักษาสิ่งแวดล้อมและส่งเสริมวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างยั่งยืน บทความนี้มุ่งเสนอแนวทางการพัฒนานวัตกรรมเพื่อการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ โดยผสมผสานแนวคิด “การท่องเที่ยวโดยชุมชน” (Community-Based Tourism) เข้ากับเทคโนโลยีและวิธีการจัดการใหม่ ๆ เพื่อเสริมสร้างประสบการณ์ท่องเที่ยวที่มีคุณค่าและส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในการบริหารจัดการแหล่งท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน นวัตกรรมที่นำเสนอ ได้แก่ การใช้เทคโนโลยีดิจิทัล เช่น แอปพลิเคชันนำเที่ยวเสมือนจริง (Virtual Tour) ที่ช่วยให้นักท่องเที่ยวเข้าถึงข้อมูลและเรียนรู้เกี่ยวกับทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมได้อย่างสะดวก ปลอดภัย และลดผลกระทบต่อระบบนิเวศ นอกจากนี้ยังเน้นการพัฒนากระบวนการจัดการที่รวมความร่วมมือของชุมชน หน่วยงานภาครัฐ และภาคเอกชน เพื่อสร้างสมดุลระหว่างการใช้ประโยชน์และการอนุรักษ์ทรัพยากร บทความชี้ให้เห็นว่านวัตกรรมดังกล่าวสามารถเพิ่มมูลค่าและสร้างความแตกต่างให้กับการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ พร้อมทั้งส่งเสริมให้ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้ในระยะยาว โดยไม่ทำลายอัตลักษณ์และคุณค่าทางธรรมชาติและวัฒนธรรม การผสมผสานระหว่างนวัตกรรมและแนวคิดชุมชนจึงเป็นกุญแจสำคัญในการขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ให้เติบโตอย่างยั่งยืนในบริบทของประเทศไทยและทั่วโลก

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
พันธุ์เพ็ง ว. . (2025). นวัตกรรมเพื่อการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์: การผสมผสานแนวคิดชุมชนสู่การพัฒนาอย่างยั่งยืน . วารสารครุศาสตร์ปัญญา, 4(4), 202–213. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/IEJ/article/view/285353
ประเภทบทความ
บทความเทคนิค

เอกสารอ้างอิง

กมลชนก จันทร์เกต. (2560). การจัดการการท่องเที่ยวชุมชนอย่างยั่งยืนกรณีศึกษา : ชุมชนเกาะยอ จังหวัด สงขลา. รัฐศาสตรมหาบัณฑิต (บริหารรัฐกิจและกิจการสาธารณะ). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

คชา สอทอง. (2567). แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาการท่องเที่ยวไทย พ.ศ. 2566 – 2570 กับการท่องเที่ยวเชิง อนุรักษ์. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(2): 12-20.

ชูศักดิ์ อินทนต์. (2562). รูปแบบและกระบวนการในการบริหารจัดการนวัตกรรมโฮมสเตย์ เพื่อการ ท่องเที่ยว. ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาการจัดการสาธารณะ. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยบูรพา.

นาวา มาสวนจิก และคณะ. (2562). การจัดการนวัตกรรมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพอย่างยั่งยืนใน ภาค ตะวันออกเฉียงเหนือ (รายงานการวิจัย). มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

ปรเมษฐ์ ดำชู. (2563). ปัจจัยที่นำไปสู่การสร้างนวัตกรรมเทคโนโลยีสารสนเทศสำหรับธุรกิจการท่องเที่ยว เพื่อสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน. วารสารบริหารธุรกิจเศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร, 15(1), 87-100.

พรรณี สวนเพลง. (2552). เทคโนโลยีสารสนเทศและนวัตกรรมสำหรับการจัดการความรู้. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ดยูเคชั่น.

ภิษฐ์วลัญต์ กรพิพัฒน์. (2562). กรอบวิเคราะห์ความยั่งยืนการท่องเที่ยวเชิงนิเวศ. วารสารสิ่งแวดล้อม, 23(1), 1-12.

สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ. (2564). Innovation Catalog Travel Tech. สืบค้น 27 กุมภาพันธ์ 2565

จาก https://regional.nia.or.th/th/content/category/detail/id/6/iid/58

สุพรรษา อ่ำทิม. (2566). การฟื้นฟูและพัฒนาการท่องเที่ยวเมืองรองของกลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนล่าง 2: ภายหลังสถานการณ์การแพร่ระบาดโควิด-19. วารสารวิชาการสังคมศาสตร์เครือข่ายวิจัยประชาชื่น, 5(3):95-113.

Brundtland Commission. (1987). Our Common Future: Report of the World Commission on Environment and Development. Oxford University Press.

Chambers, R. (1997). Whose Reality Counts? Putting the First Last. Intermediate Technology Publications.

Guttentag, D. A. (2010). Virtual reality: Applications and implications for tourism. Tourism Management, 31(5), 637–651. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.07.003

Gosling, S. D., Rentfrow, P. J., & Swann, W. B., Jr. (2003). A very brief measure of the Big-Five personality domains. Journal of Research in Personality, 37(6), 504–528. https://doi.org/10.1016/S0092-6566(03)00046-1

Jitta Wealth. (2564). ลงทุนนำเทรนด์ ‘เทคท่องเที่ยว’ บอกลา Covid-19. สืบค้น 27 กุมภาพันธ์ 2568,

จาก https://blog.jittawealth.com/post/ThematicTravel- Tech-Launch-Recap-Live

Khan, M. (2003). ECOSERV: Ecotourists’ Quality Expectations. Annals of Tourism Research, 30(1),109-124

Kahneman, D., & Tversky, A. (1979). Prospect theory: An analysis of decision under risk. Econometrica, 47(2), 263–291. https://doi.org/10.2307/1914185

Matterport. (2021). How virtual tours increase hotel and resort bookings by 30%. Retrieved March 30, 2025, from https://www.matterport.com

Roger . (1998). The definition and measurement of innovation. Retrieved March 30, 2025, from https://melbourneinstitute.unimelb.edu.au /downloads/working_paper_series/wp1998n10.pdf

Pine, B. J., II, & Gilmore, J. H. (1999). The experience economy: Work is theatre & every business a stage. Harvard Business School Press.

Pretty, J. (1995). Participatory learning for sustainable agriculture. World Development, 23(8), 1247-1263.

Scoones, I. (1998). Sustainable rural livelihoods: A framework for analysis. IDS Working Paper 72, Institute of Development Studies.

Susskind, J (2022) The Digital Republic: On Freedom and Democracy in the 21st Century, London: Bloomsbury Publishing.

Swarbrooke, J. (1999). Sustainable Tourism Management. CABI Publishing.

UNWTO. (2020). "Sustainable Tourism." World Tourism Organization. [ออนไลน์]. Retrieved March 30, 2025, from https://www.unwto.org/sustainable-tourism.

WCED (World Commission on Environment and Development). (1987). Our Common Future. Oxford University Press.