การพัฒนากระบวนการบริหารงานนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษาโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพร่วมกับการศึกษาชั้นเรียน โรงเรียนบ้านแม่สลิด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1
Main Article Content
บทคัดย่อ
การนิเทศภายในเป็นกลไกหลักในการพัฒนาคุณภาพการจัดการเรียนการสอนของสถานศึกษาโดยเฉพาะโรงเรียนบ้านแม่สลิด ที่พบปัญหาการดำเนินงานนิเทศไม่เป็นระบบ ขาดความต่อเนื่อง และไม่ตอบสนองต่อการพัฒนาครู จึงพัฒนากระบวนการนิเทศภายในโดยใช้ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพร่วมกับการศึกษาชั้นเรียน มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและยกร่างกระบวนการบริหารงานนิเทศภายใน ทดลองใช้กระบวนการดังกล่าว และประเมินผลการใช้กระบวนการในโรงเรียนบ้านแม่สลิด วิธีดำเนินการวิจัยแบ่งเป็น 3 ระยะ ได้แก่ การศึกษาและยกร่างกระบวนการ การทดลองใช้ และการประเมินผล ประชากรในการวิจัย ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา ครู และศึกษานิเทศก์ จำนวน 12 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมินคุณภาพกระบวนการ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และข้อมูล เชิงปริมาณด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานผลการวิจัย พบว่า กระบวนการนิเทศภายในที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วย 5 ขั้นตอน ได้แก่ การกำหนดนโยบายและเป้าหมายการวางแผน การดำเนินงาน การติดตามสะท้อนผล และการนำผลไปใช้พัฒนา ซึ่งมีความถูกต้อง ความเหมาะสม และความเป็นไปได้ในระดับมากที่สุด การทดลองใช้ช่วยให้ครูเกิดการทำงานร่วมกันอย่างเป็นระบบ และการประเมินผล พบว่า กระบวนการ มีประโยชน์ในระดับมากที่สุด ข้อค้นพบชี้ให้เห็นว่าการบูรณาการชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพกับการศึกษาชั้นเรียนเป็นกระบวนการนิเทศภายในที่มีประสิทธิภาพ และส่งเสริมการพัฒนาวิชาชีพครูอย่างต่อเนื่อง
คำสำคัญ: การนิเทศภายใน, ชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ, การศึกษาชั้นเรียน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). แนวทางการบริหารงานนิเทศการศึกษา. สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. สืบค้นเมื่อ 26 มิถุนายน 2568, จาก https://www.moe.go.th.
ธัญนันท์ สุขเกษม. (2566). การนิเทศภายในโดยผ่านกระบวนการสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) จากการศึกษาชั้นเรียน (Lesson Study) โรงเรียนบ้านห้วยไร่สามัคคี [การศึกษารายกรณีไม่ได้ตีพิมพ์]. โรงเรียนบ้านห้วยหยวกป่าโซ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3.
นภาพร วรเนตร. (2564). การสร้างชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพ (PLC) จากการศึกษาชั้นเรียน. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 11(3), 347–358.
นันทรัตน์ เหมือนทอง, และ ชลาภรณ์ สุวรรณสัมฤทธิ์. (2567). บทบาทการนิเทศภายในของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคปกติใหม่ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานนทบุรี เขต 2. วารสาร มจร. อุบลปริทรรศน์, 9(2).
ไพศาล วรคำ. (2562). การวิจัยทางการศึกษา Educational research (พิมพ์ครั้งที่ 10). มหาสารคาม:ตักสิลาการพิมพ์.
มณีรัตน์ เย็นสวัสดิ์. (2564). การพัฒนารูปแบบการนิเทศด้วยชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC) เพื่อส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ของครูระดับประถมศึกษา โรงเรียนในสังกัดเทศบาลนครขอนแก่น. วารสารชุมชนแห่งการเรียนรู้วิชาชีพครู (Online), 1(2), 169–193.
โรงเรียนบ้านแม่สลิด. (2566). รายงานการประเมินตนเองของสถานศึกษา ประจำปีการศึกษา 2566 [เอกสารไม่ได้ตีพิมพ์]. โรงเรียนบ้านแม่สลิด สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาตาก เขต 1.
ประภาภรณ์ พลรักษ์ และคณะ. (2561). แนวทางการส่งเสริมกระบวนการนิเทศภายในสถานศึกษาของ ผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1. วารสารการบริหารการศึกษา, 8(2), 60–75.
ศรัณยา ภูสง่า และคณะ. (2561). ระดับยุทธวิธีการเสริมต่อการเรียนรู้ในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ที่ใช้การศึกษาชั้นเรียนและวิธีการแบบเปิด. วารสารศึกษาศาสตร์ ฉบับวิจัยบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, ปีที่ 12 (ฉบับที่ 2 ประจำเดือนเมษายนถึงมิถุนายน 2561).
ศุภวรรณ นุ่มพูล. (2564). การเป็นชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของโรงเรียนและความผูกพันต่อองค์กรของครูโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาปทุมธานี (วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.
อรไท แสงลุน. (2564). การพัฒนารูปแบบการส่งเสริมความสามารถในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโดยใช้การศึกษาชั้นเรียนผ่านชุมชนแห่งการเรียนรู้เชิงวิชาชีพ [วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิตไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
อังคณา ตุงคะสมิต, และคณะ. (2558). การพัฒนารูปแบบกระบวนการศึกษาชั้นเรียน (Lesson Study) ด้วยการจัดการเรียนรู้แบบเปิด (Open Approach) ในกลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนา และวัฒนธรรม ของนักศึกษาปฏิบัติการสอนในสถานศึกษา. วารสารนานาชาติ มหาวิทยาลัยขอนแก่น สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 5(3).
Brooks, J. G., & Brooks, M. G. (1993). In search of understanding: The case for constructivist classrooms. ASCD.
DuFour, R., & Eaker, R. (1998). Professional learning communities at work: Best practices for enhancing student achievement. Association for Supervision and Curriculum Development.
Glickman, C. D. (1985). Supervision of instruction: A developmental approach. Allyn & Bacon.
Hord, S. M. (1997). Professional learning communities: What are they and why are they important? Issues About Change, 6(1), 1–8.
Sergiovanni, T. J. (1994). Building community in schools. Jossey-Bass.