การพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้วัฏจักรการเรียนรู้ 7E ร่วมกับชุมชนเป็นฐาน  หน่วยการเรียนรู้เรื่อง ภูมิปัญญาท้องถิ่น กาละแมขนมโบราณ เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6

วราจิตร พรมเกตุ

ผู้แต่ง

วราจิตร พรมเกตุ โรงเรียนธาตุพนม

คำสำคัญ:

วัฏจักรการเรียนรู้ 7E ร่วมกับ ชุมชนเป็นฐาน, ภูมิปัญญาท้องถิ่น, กาละแมขนมโบราณ, ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการ

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้วัฏจักรการเรียนรู้ 7E ร่วมกับชุมชนเป็นฐาน ให้มีประสิทธิภาพตามเกณฑ์ 75/75 และ 2) ศึกษาผลการใช้แผนการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นต่อทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการของนักเรียน กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/4 โรงเรียนธาตุพนม จังหวัดนครพนม ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 28 คน ได้มาด้วยการสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้วัฏจักรการเรียนรู้ 7E ร่วมกับชุมชนเป็นฐาน และแบบวัดทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าประสิทธิภาพ E1/E2 และสถิติทดสอบค่าที (Paired Samples t-test) ผลการวิจัยพบว่า 1) แผนการจัดการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นมีประสิทธิภาพ E1/E2 เท่ากับ 79.61/82.87 สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนด 2) นักเรียนมีทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน โดยก่อนเรียนมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 13.21 คะแนน (x̄ = 13.21, S.D. = 3.53) และหลังเรียนมีคะแนนเฉลี่ยเท่ากับ 24.87 คะแนน (x̄ = 24.87, S.D. = 1.48) จากคะแนนเต็ม 30 คะแนน คิดเป็นร้อยละ 82.90 ของคะแนนเต็ม ผลการทดสอบด้วยสถิติ t-test สำหรับกลุ่มตัวอย่างที่สัมพันธ์กัน (Dependent Samples t-test) พบว่าคะแนนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (t = 24.81, p < .001)

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579, กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการ สภาการศึกษา, https://www.onec.go.th/index.php/page/view/Outstand/2532

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560), กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2546). คู่มือการใช้หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2544, กรุงเทพฯ: คุรุสภาลาดพร้าว.

สถาบันทดสอบทางการศึกษาแห่งชาติ (องค์การมหาชน). (2564). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปีการศึกษา 2563, กรุงเทพฯ.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2566). รายงานผลการประเมิน PISA 2022, กรุงเทพฯ.

A. Eisenkraft. (2003). Expanding the 5E model. The Science Teacher, vol. 70(6), November 2003, pp. 56–59. https://www.nsta.org/science-teacher/science-teacher-november-2003/expanding-5e-model

J. Piaget. (1972). Psychology and Epistemology: Towards a Theory of Knowledge, Harmondsworth: Penguin Books.

L. S. (1978). Vygotsky, Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.

N. Balta and H. Sarac. (2016). The effect of 7E learning cycle on learning in science teaching: A meta-analysis study”, European Journal of Educational Research, vol. 5(2), April 2016, pp. 61–72. https://www.eu-jer.com/the-effect-of-7e-learning-cycle-on-learning-in-science-teaching-a-meta-analysis-study

Z. Khairani, D. Nasution, and N. Bukit. (2021). "Analysis of science process skills using learning cycle 7E", Journal of Physics: Conference Series, vol. 1882, Art. no. 012108. doi:10.1088/1742-6596/1882/1/012108.

W. Blank and A. Berg. (2006). All Together Now: Sharing Responsibility for the Whole Child. Alexandria, VA: ASCD.

N. N. S. P. Verawati and Wahyudi. (2024). Raising the issue of local wisdom in science learning and its impact on increasing students' scientific literacy. International Journal of Ethnoscience and Technology in Education, vol. 1(1), pp. 42–54. doi: 10.33394/ijete.v1i1.10881.

จังหวัดนครพนม. (2569). ข้อมูลภูมิปัญญาท้องถิ่น กาละแมขนมโบราณ, [ออนไลน์] เข้าถึงได้จาก:https://www.nakhonphanom.go.th, [เข้าถึงเมื่อ: 14 มกราคม 2569].

ชัยยงค์ พรหมวงศ์. (2556). การทดสอบประสิทธิภาพสื่อหรือชุดการสอน, วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, ปีที่ 5, ฉบับที่ 1, pp. 7–20.

พิสิษฐ์พงศา สุขสมบูรณ์, ทัศนีย์ นาควิโรจน์ และ ชุติมา ธรรมรักษ์. (2556). การบูรณาการภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการเรียนรู้วิทยาศาสตร์เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการวิทยาศาสตร์, วารสารวิจัยและพัฒนาการศึกษา, ปีที่ 7, ฉบับที่ 1, pp. 21–27. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal

ธนพล โคตรวิชา. (2565). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้วัฏจักรการเรียนรู้ 7 ขั้น ร่วมกับผังมโนทัศน์ เรื่อง ร่างกายของเราสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6, วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, ปีที่ 14, ฉบับที่ 2, pp. 145–158. https://so08.tci-thaijo.org/index.php/SKKUJOURNAL

P. Kahn and K. O'Rourke. (2004). "Understanding enquiry-based learning," in Handbook of Enquiry and Problem-Based Learning, T. Barrett, I. Mac Labhrainn and H. Fallon, Eds. Galway, Ireland: CELT, National University of Ireland Galway, pp. 1–12.

V. Sharma. (2020). "Effect of 7E learning cycle model on achievement and integrated science process skills among secondary school students", International Journal of Research in Social Sciences, vol.10, no. 5, pp. 2095–2105. https://www.ijmra.us/project%20doc/2020/IJRSS_MAY2020/IJMRA-16754.pdf

จีระวรรณ ศรีวิเศษ และ ดุจเดือน ไชยพิชิต. (2565). ผลของการจัดการเรียนรู้ตามวัฏจักรการเรียนรู้ 7 ขั้น ที่มีต่อทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3, วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, ปีที่ 16, ฉบับที่ 4, pp. 293–304. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/edumsu

วนิดา ศรีสุข. (2560). การพัฒนารูปแบบการสอนโดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนมัธยมศึกษา, วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, ปีที่ 19, ฉบับที่ 3, pp. 87–99. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edujournal_nu

ศตวรรษ มะละแซม. (2563). การพัฒนาหลักสูตรเสริมตามแนวคิดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐานเพื่อพัฒนาทักษะการเป็นพลเมืองสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา, วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, ปีที่ 15, ฉบับที่ 3, pp. 201–214. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jssr

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น, พิมพ์ครั้งที่ 10, กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

มารินทร์ดา เมืองสนธ์. (2565). การบริหารโดยใช้สถานศึกษาและชุมชนเป็นฐานที่ส่งผลต่อประสิทธิผลโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2, วารสารพุทธปัญญาศึกษา, ปีที่ 7, ฉบับที่ 2, pp. 112–125. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jbpe

ศรีวรรณ ฉัตรสุริยวงศ์. (2557). การจัดการเรียนรู้โดยใช้ชุมชนเป็นฐาน: แนวคิดและการปฏิบัติ, กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Andani, M. and Utami, R.D. (2019). The effect of 7E learning cycle on students' critical thinking, Journal of Physics: Conference Series, vol. 1157, Art. no. 032090, doi:10.1088/1742-6596/1157/3/032090.

B. A. Beakley, S. L. Yoder, and L. L. West. (2003). Community-Based Instruction: A Guidebook for Teachers. Arlington, VA: Council for Exceptional Children, https://eric.ed.gov/?id=ED481150.

J. Dewey. (1938). Experience and Education. New York: Macmillan. https://archive.org/details/experienceeducat00dewe

K. Morton and M. Troppe. (1996). From the margin to the mainstream: Campus compact's project on integrating service with academic study.Journal of Business Ethics, vol. 15, no. 1, pp. 21–32. https://doi.org/10.1007/BF00381981

T. R. Owens and C. Wang. (1996). Community-Based Learning: A Foundation for Meaningful Educational Reform, Portland, OR: Northwest Regional Educational Laboratory, https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED400658.pdf