การจัดการตัวชี้วัดผลการดำเนินงานเชิงกลยุทธ์เพื่อการบริหารในสถาบันอุดมศึกษา: กรณีศึกษามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตภูเก็ต
คำสำคัญ:
การจัดการตัวชี้วัด, การดำเนินงานเชิงกลยุทธ์, การบริหาร, สถาบันอุดมศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับความคิดเห็นเกี่ยวกับการจัดการตัวชี้วัดผลการดำเนินงานเชิงกลยุทธ์ 2) เปรียบเทียบระดับการจัดการตัวชี้วัดผลการดำเนินงานเชิงกลยุทธ์ 3) ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการจัดการตัวชี้วัดผลการดำเนินงานเชิงกลยุทธ์ และ 4) เสนอแนวทางการจัดการตัวชี้วัดผลการดำเนินงานเชิงกลยุทธ์ที่เหมาะสมเพื่อสนับสนุนการบริหารอย่างมีประสิทธิภาพ การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลด้วยแบบสอบถามจากบุคลากรสายวิชาการและสายอำนวยการ การสุ่มตัวอย่างแบบง่าย วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนาและการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ
ผลการศึกษา พบว่า 1) ระดับการจัดการตัวชี้วัดผลการดำเนินงานเชิงกลยุทธ์อยู่ในระดับมาก ระบบการจัดการตัวชี้วัดมีการดำเนินงานที่ดี แต่มีข้อจำกัดด้านการจัดเก็บ การตรวจสอบ และการบูรณาการข้อมูล ซึ่งส่งผลต่อความถูกต้องและความพร้อมใช้ของข้อมูล 2) การเปรียบเทียบระหว่างบุคลากรสายวิชาการและสายอำนวยการ มีความคิดเห็นต่อสภาพปัจจุบัน ปัญหา การบริหารจัดการ และความคาดหวังต่อการจัดการข้อมูลตัวชี้วัด ไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 โดยบุคลากรทั้งสองกลุ่มมีการรับรู้ต่อการจัดการตัวชี้วัดเชิงกลยุทธ์ที่สอดคล้องกัน 3) ปัจจัยที่มีผลต่อการจัดการตัวชี้วัดผลการดำเนินงานเชิงกลยุทธ์ ส่งผลต่อระดับการจัดการตัวชี้วัดอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ความคาดหวังต่อระบบข้อมูลมีอิทธิพลสูงที่สุด และ 4) แนวทางการจัดการตัวชี้วัดผลการดำเนินงานเชิงกลยุทธ์ที่เหมาะสม ได้แก่ ระบบบริหารจัดการข้อมูลส่วนกลาง ความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของข้อมูล การเข้าถึงและความสะดวกในการใช้งาน ความรู้ ความเข้าใจ การสื่อสาร จำนวนและความเหมาะสมของตัวชี้วัด การวิเคราะห์ แสดงผล และการนำข้อมูลไปใช้ประโยชน์
ข้อเสนอแนะจากการศึกษา ควรพัฒนาระบบฐานข้อมูลตัวชี้วัดแบบศูนย์กลางเพื่อลดความซ้ำซ้อนและความพร้อมใช้ของข้อมูลในการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ การกำหนดโครงสร้างกำกับดูแลและกระบวนการบริหารจัดการตัวชี้วัด ควรส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพบุคลากรด้านการวิเคราะห์และการใช้ข้อมูล
เอกสารอ้างอิง
จันทิมา พรเชนศวรพงศ์, เพ็ญศรี ลออ, และ กวินทร์นาฏ บุญชู. (2559). การพัฒนารูปแบบการดูแลผู้ป่วยบาดเจ็บตามหลักฐานเชิงประจักษ์ ที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลนครนายก. วารสารพยาบาลกระทรวงสาธารณสุข, 26(2), 89-102.
ชุมแพร บุญยืน และ ลำปาง แม่นมาตย์. (2564). การใช้สารสนเทศเพื่อการบริหารมหาวิทยาลัยราชภัฏ. Journal of Information Science Research and Practice, 39(3), 1-27. https://doi.org/10.14456/jiskku.2021.13
นันทิญา ทีปิวัฒน์ และ วัชรพงษ์ แสงนิล. (2568). ประสิทธิผลของการติดตาม และผลสำเร็จของตัวชี้วัดแผนกลยุทธ์ ผ่านระบบฐานข้อมูลบริหารจัดการแผนและงบประมาณ ระหว่างปีงบประมาณ พ.ศ. 2562-2566. วารสารวิชาการ ปขมท., 14(1), 1-15.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10 ฉบับปรับปรุงใหม่). สุวีริยาสาส์น
เบญญาภา ยวงอักษร, เอื้ออารี จันทร, และ สุภาภรณ์ ตั้งดำเนินสวัสดิ์. (2568). ภาวะผู้นำดิจิทัลกับความท้าทายของการเปลี่ยนแปลงทางดิจิทัลเพื่อการบริหารสถาบันอุดมศึกษา. วารสารมหาจุฬาวิชาการ, 12(3), 126-148.
ปุณยนุช ลอยมา. (2564). การกำหนดตัวชี้วัดผลการปฏิบัติงานที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการดำเนินงานของกรมศุลกากร. วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ภาวิดา พุทธิขันธ์, จตุพล ยงศร, และ จักรกฤษณ์ โปณะทอง. (2567). การพัฒนาตัวชี้วัดเพื่อการจัดการคุณภาพสู่ความเป็นเลิศของสถาบันการศึกษาพยาบาล. วารสารวิจัยทางวิทยาศาสตร์สุขภาพ วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนี จังหวัดนนทบุรี, 18(1), 109-120.
มานพ สอนศิริ, ยุวธิดา อัคฮาด, และ สมชาย อุ่นแก้ว. (2563). การพัฒนาตัวชี้วัดด้านการคิดแก้ปัญหาของนักเรียนกลุ่มโรงเรียนสาธิตมหาวิทยาลัยในเขตกรุงเทพมหานคร. วารสารการบริหารและนิเทศการศึกษา, 11(1), 54-65.
รณธิชัย สวัสดิ์. (2565). การพัฒนาองค์ประกอบ ตัวชี้วัด และเกณฑ์การประกันคุณภาพการศึกษาภายในสถานศึกษาระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน ในสังคมพหุวัฒนธรรมจังหวัดชายแดนภาคใต้. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยนเรศวร.
รัตนา ดำทองเสน และ สรายุทธ์ เศรษฐขจร. (2559). ปัจจัยทางการบริหารที่ส่งผลต่อกระบวนการจัดการความรู้ของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษายะลา เขต 1. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี, 8(2), 44-56.
รุ่ง ผู้ค้าขาย และ นภสินธุ์ งามการ. (2566). ระบบติดตามตัวชี้วัดความสำเร็จ (KPI) ศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง. PULINET Journal, 10(1), 144-159.
เลขา กบิลสิงห์, วรรณดี สุทธิศักดิ์, และ พรทิพย์ พงษ์สวัสดิ์. (2563). การพัฒนาระบบฐานข้อมูลงานวิจัยโดยใช้ระบบสารสนเทศของบุคลากร มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัดนครปฐม. วารสารวิชาการ ปขมท., 9(1), 57-67.
ศิริพร เกษวิทย์ และ ต้องลักษณ์ บุญธรรม. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานตามตัวชี้วัดการประเมินแบบสมดุลของสถานศึกษาระดับประถมศึกษา จังหวัดปทุมธานี. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยศิลปากร, 39(12), 98-111. https://doi.org/10.14456/sujthai.2019.17
สาวิตรี จูเจี่ย และ สุรศักดิ์ มังสิงห์. (2559). แนวคิดพื้นฐานของตัวชี้วัดคุณภาพสารสนเทศ. วารสารมหาวิทยาลัยนเรศวร, 24(3), 1-13.
สุดถนอม กมลเลิศ, ภาสกร เงางาม, บุษบา บุญกระโทก, จงกล พลตรี, และ นิภาพรรณ ฤทธิรอด. (2567). การพัฒนาระบบสารสนเทศเพื่อรายงานและติดตามตัวชี้วัดทางการพยาบาล. วารสารพยาบาลศาสตร์และสุขภาพ, 47(2), 30-44.
อมรรัตน์ เตชะนอก และ พันทิวา ทับภูมี. (2562). การบริหารจัดการข้อมูลสารสนเทศเพื่อการบริหาร มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 6(2), 25-36.
Armstrong, M., & Baron, A. (2004). Managing Performance: Performance Management in Action. CIPD.
Bourne, M., Neely, A., Mills, J., & Platts, K. (2003). Implementing performance measurement systems: a literature review. International Journal of Business Performance Management, 5(5), 1-24. https://doi.org/10.1504/IJBPM.2003.002097
Burke, J. C., & Minassians, H. (2003). Performance Reporting: "Real" Accountability or Accountability "Lite" Seventh Annual Survey 2003. The Nelson A. Rockefeller Institute of Government.
Data Investigator, (2567). การทดสอบความน่าเชื่อถือของแบบสอบถาม (Reliability Test) ด้วย Cronbach’s Alpha คืออะไร. Retrieved February 18, 2026, from https://www.datainvestigatorth.com
Fijałkowska, J., & Oliveira, C. (2018). Balanced Scorecard in higher education: Strategic goals and performance measurement. Journal of Intercultural Management, 10(4), 57-83. https://doi.org/10.2478/joim-2018-0025
Hitt, M. A., Ireland, R. D., & Hoskisson, R. E. (2017). Strategic Management: Competitiveness and Globalization (7th ed). Thomson South-Western.
Jim, C. K., & Chang, H. C. (2018). The Current State of Data Governance in Higher Education. Proceedings of the Association for Information Science and Technology, 55(1), 198-206. https://doi.org/10.1002/pra2.2018.14505501022
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (1992). The Balanced Scorecard - Measures that Drive Performance. Harvard.
Kroll, A. (2015). Drivers of performance information use: Systematic literature review and directions for future research. Public Performance & Management Review, 38(3), 459-486. https://doi.org/10.1080/15309576.2015.1006469
Liu, D. (2024). Common Data Challenges for Higher Education Institutions and Tips for Modernization. Retrieved December 25, 2025, from https://www.snaplogic.com/blog/higher-education-data-challenges-and-modernization-tips
OECD. (2008). Handbook on Constructing Composite Indicators. OECD Publishing.
Reed, T. (2025). Overcoming 4 data-quality challenges in higher education. Retrieved December 25, 2025, from https://news.csun.edu/higher-education/overcoming-4-data-quality-challenges-in-higher-education .
UNESCO. (2025). Bridging the data gap in higher education policymaking: Challenges and opportunities for evidence-based governance. Retrieved December 25, 2025, from https://www.iesalc.unesco.org/en/articles/ bridging-data-gap-higher-education-policymaking-challenges-and-opportunities-evidence-based
Yamane, T. (1967). Statistics: An Introductory Analysis (2nd ed.). Harper & Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสาร เป็นงานเขียนของนักวิจัยหรือนักวิชาการแต่ละท่านโดยเฉพาะ มิใช่ความเห็นและความรับผิดชอบใดๆ ของกองบรรณาธิการวารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฯ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องทำการอ้างอิงมายังวารสาร
