การยอมรับและความท้าทายในการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในวิสาหกิจขนาดกลาง และขนาดย่อมในจังหวัดเชียงใหม่

บทคัดย่อ

       การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาปัจจัยที่มีผลต่อการยอมรับเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ 2) วิเคราะห์ความท้าทายที่เป็นอุปสรรคในการนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้ และ 3) เสนอแนะแนวทางการส่งเสริมการประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์อย่างมีประสิทธิภาพ ดำเนินการวิจัยเชิงปริมาณกับกลุ่มตัวอย่างผู้ประกอบการและบุคลากรในธุรกิจ SMEs จังหวัดเชียงใหม่ จำนวน 400 ราย โดยใช้เทคนิคการสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงและแบบสะดวก เครื่องมือวิจัยเป็นแบบสอบถามที่มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) ไม่น้อยกว่า .80 และมีค่าสัมประสิทธิ์ความเชื่อมั่นของกลุ่มตัวแปรทุกด้านสูงกว่า .70 สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-Way ANOVA) และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ (Multiple Regression Analysis)

       ผลการวิจัยพบว่า ระดับการยอมรับเทคโนโลยี AI ของ SMEs จังหวัดเชียงใหม่โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยการรับรู้ถึงประโยชน์ของ AI มีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ขณะที่เงื่อนไขสนับสนุนภายในองค์กรมีค่าเฉลี่ยต่ำที่สุด ความท้าทายที่สำคัญที่สุดคือความกังวลว่าจะเสียเปรียบในการแข่งขันหากไม่สามารถนำ AI มาใช้ได้ทันเวลา ผลการเปรียบเทียบจำแนกตามประเภทธุรกิจพบว่าธุรกิจค้าปลีกและบริการมีระดับการยอมรับ AI สูงกว่าธุรกิจเกษตรกรรมและการผลิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ นอกจากนี้ ผลการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณพบว่าปัจจัยด้านการยอมรับ AI ทั้งห้าด้าน ได้แก่ การรับรู้ถึงประโยชน์ การรับรู้ความง่ายในการใช้งาน ความตั้งใจในการใช้งาน เงื่อนไขสนับสนุน และปัจจัยภายนอก มีอิทธิพลเชิงลบต่อความท้าทายและอุปสรรคอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยสามารถร่วมกันอธิบายความแปรปรวนของอุปสรรคได้ร้อยละ 66.1

       องค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัยสะท้อนให้เห็นว่าการยกระดับการยอมรับและความพร้อมด้านทรัพยากรขององค์กรเป็นกลไกสำคัญในการลดอุปสรรคในการนำ AI มาใช้ใน SMEs โดยเฉพาะบทบาทของปัจจัยภายนอกและเงื่อนไขสนับสนุนภายในองค์กร ผลการวิจัยสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางเชิงนโยบายในการส่งเสริมโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล การพัฒนาทักษะบุคลากร และการกำหนดแนวทางกำกับดูแลการใช้ AI ที่ชัดเจน เพื่อสนับสนุนให้ SMEs สามารถประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน