บุพปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพของการจัดเก็บภาษีผ่านการปฏิบัติตามกฎหมายภาษี ของเทศบาลนครในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
คำสำคัญ:
บทลงโทษทางภาษี, บรรทัดฐานทางสังคม, ความไว้วางใจในหน่วยงาน, การนำเทคโนโลยีมาใช้, การปฏิบัติตามกฎหมายภาษี, ประสิทธิภาพของการจัดเก็บภาษีบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาอิทธิพลของบทลงโทษทางภาษี บรรทัดฐานทางสังคม ความไว้วางใจในหน่วยงานการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดเก็บภาษี และการปฏิบัติตามกฎหมายภาษีที่มีต่อประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษี 2) ศึกษาอิทธิพลของบทลงโทษทางภาษี บรรทัดฐานทางสังคม ความไว้วางใจในหน่วยงาน และการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดเก็บภาษีที่มีต่อการปฏิบัติตามกฎหมายภาษี และ 3) ศึกษาบุพปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพของการจัดเก็บภาษีผ่านการปฏิบัติตามกฎหมายภาษีของเทศบาลนครในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้เสียภาษีประเภทภาษีป้าย ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างในเทศบาลนครของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 510 คน สุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิตามสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์องค์ประกอบ การตรวจสอบความตรงเชิงจำแนก การวิเคราะห์อิทธิพลทางตรงและทางอ้อมด้วยการวิเคราะห์ตัวแปรส่งผ่านภายใต้แบบจำลองเชิงเส้นทั่วไป
ผลการวิจัยพบว่า 1) บทลงโทษทางภาษี บรรทัดฐานทางสังคม ความไว้วางใจในหน่วยงาน การนำเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดเก็บภาษี และการปฏิบัติตามกฎหมายภาษีมีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษี 2) บทลงโทษทางภาษี บรรทัดฐานทางสังคม ความไว้วางใจในหน่วยงาน และการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดเก็บภาษีมีอิทธิพลต่อการปฏิบัติตามกฎหมายภาษี 3) บทลงโทษทางภาษี บรรทัดฐานทางสังคม ความไว้วางใจในหน่วยงาน และการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดเก็บภาษี มีอิทธิพลทางอ้อมต่อประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีผ่านการปฏิบัติตามกฎหมายภาษี โดยร่วมกันพยากรณ์ได้ร้อยละ 53
การปฏิบัติตามกฎหมายภาษีจึงเป็นกลไกสำคัญที่เชื่อมโยงบทลงโทษทางภาษี บรรทัดฐานทางสังคม ความไว้วางใจในหน่วยงาน และการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการจัดเก็บภาษีเข้ากับประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีของเทศบาลนครในภาคตะวันออกเฉียงเหนือซึ่งสามารถใช้เป็นแนวทางในการกำหนดนโยบายและพัฒนาระบบการจัดเก็บภาษีขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้มีประสิทธิภาพ โปร่งใส และยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2564). ข้อมูลรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. สืบค้นเมื่อ 22 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.dla.go.th/work/money/data/03/Summary_64.pdf
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2565). ข้อมูลรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565. สืบค้นเมื่อ 22 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.dla.go.th/work/money/data/03/Summary_65.pdf
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2566). สรุปรายงานรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปีงบประมาณ 2566. สืบค้นเมื่อ 22 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.dla.go.th/work/money/data/03/summary_66.pdf
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น. (2567). ข้อมูลรายได้ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. สืบค้นเมื่อ 22 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.dla.go.th/work/money/data/03/Summary_67.pdf
พิมพกานต์ ปานจีน และ จริพงษ์ จันทร์งาม. (2565). พฤติกรรมที่ส่งผลต่อการวางแผนภาษีของผู้ประกอบการวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมในเขตพื้นที่กรุงเทพมหานคร. วารสารวิชาการและวิจัย มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ, 12(1), 172-186.
สายธาร สะอาด, ประนอม คำผา, และ อัยรดา พรเจริญ. (2568). ปัจจัยในการจัดเก็บภาษีที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีของสำนักงานสรรพสามิตในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, 12(1), 278-293.
Allingham, M. G., & Sandmo, A. (1972). Income tax evasion: A theoretical analysis. Journal of Public Economics, 1(3-4), 323-338.
Alm, J., & Farooq, Z. (2024). Increasing tax collections by local governments in developing countries by improving tax compliance. International Center for Public Policy Working Paper Series, 24(6), 1-34.
Alshawi, E. J., Al-Tamimi, S. A., & Al Anssari, M. A. (2023). The impact of electronic invoices adoption and tax regulations’ compliance on tax revenues in Iraq: Mediating impact of tax collection efficiency. International Journal of Instructional Cases, 7(2), 80-93.
Beeri, I., Zaidan, A., & Zeedan, R. (2021). Willingness to pay taxes through mutual trust: The effect of fairness, governability, tax enforcement and outsourcing on local tax collection rates. Governance, 34(4), 1045-1068.
Best, J. W., & Kahn, J. V. (1997). Research in education (7th ed.). Allyn and Bacon.
Bornman, M. (2015). The determinants and measurement of trust in tax authorities as a factor influencing tax compliance behaviour. Journal of Economic and Financial Sciences, 8(3), 772-789.
Cahyonowati, N., Ratmono, D., & Juliarto, A. (2023). The role of social norms and trust in authority in tax compliance dilemmas. Cogent Business & Management, 10(1), 1-15.
Chan, H. F., Gangl, K., Supriyadi, M. W., & Torgler, B. (2023). The effects of increased monitoring on high wealth individuals: Evidence from a quasi-natural experiment in Indonesia. Journal of Economic Behavior and Organization, 215, 244-267.
Cialdini, R. B., & Trost, M. R. (1998). Social influence: Social norms, conformity and compliance. In D. T. Gilbert,
S. T. Fiske, & G. Lindzey (Eds.), The Handbook of Social Psychology, 4, 151-192.
Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340.
Dzansi, J., Jensen, A., Lagakos, D., & Telli, H. (2025). Technology and tax capacity: Evidence from local governments in Ghana. NBER Working Paper Series, 29923, 1-72.
Fehr, E., & Gächter, S. (2000). Cooperation and punishment in public goods experiments. American Economic Review, 90(4), 980-994.
Field, A. (2018). Discovering statistics using IBM SPSS statistics (5th ed.). Sage.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Hallsworth, M., List, J. A., Metcalfe, R. D., & Vlaev, I. (2017). The behavioural insights team as tax collector: Using natural field experiments to enhance tax compliance. Journal of Public Economics, 148, 14-31.
Hlomendlini, E. A. (2022). The impact of artificial intelligence on tax collection. Master’s thesis, University of Pretoria.
Itax. (2025). ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง: หลักเกณฑ์ อัตรา และวิธีคำนวณ. สืบค้นเมื่อ 18 กรกฎาคม 2568 จาก https://www.itax.in.th
Kanyabwira, J. C. (2024). The contribution of electronic tax system in efficiency tax collection in Rwanda. Shanghai National Accounting Institute.
Kiptum, A., Kapkiyai, C., & Kirui, D. (2024). Tax service quality, trust in government and tax compliance among small and medium enterprises in North Rift Economic Bloc. SEISENSE Journal of Management, 7(1), 170-185.
Kirchler, E. (2007). The economic psychology of tax behaviour. Cambridge University Press.
Kirchler, E., Hoelzl, E., & Wahl, I. (2008). Enforced versus voluntary tax compliance: The “slippery slope” framework. Journal of Economic Psychology, 29(2), 210-225.
Lamantia, F., & Pezzino, M. (2021). Social norms and evolutionary tax compliance. The Manchester School, 89(3), 385-405.
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 22(140), 1-55.
Lin, Y., Wong, K., Wang, Y., Zhang, R., Dong, B., Qu, H., & Zheng, Q. (2020). TaxThemis: Interactive mining and exploration of suspicious tax evasion groups. arXiv preprint. 97(2), 400-405.
Marfiana, A., & Santoso, R. A. (2024). The influence of audit probability, sanction severity, and social norms on enforced tax compliance with patriotism as a moderation variable. Educoretax, 4(4), 424-436.
Mathias, E., & Wardzynski, A. (2023). Leveraging anti-money laundering measures to improve tax compliance and help mobilize domestic revenues (IMF Working Paper No. WP/23/83). International Monetary Fund.
Nichelatti, E., & Hiilamo, H. (2024). The effect of citizens’ perception of governance on tax compliance: A cross-country analysis of 32 Sub-Saharan African countries. The European Journal of Development Research, 36, 1198-1226.
Okoro, F. M., Oshoiribhor, E. O., & John-Otumu, M. A. (2016). A framework for detecting fraudulent activities in Edo State tax collection system using investigative data mining. International Journal of Artificial Intelligence and Applications, 7(3), 11-21.
Rahayuningsih, D. A., & Putra, M. (2025). The role of voice and empathy in trust on tax compliance. European Journal of Business and Management Research, 10(2), 49-57.
Rahmayanti, N. P., Sutrisno, T., & Prihatiningtias, Y. W. (2020). Effect of tax penalties, tax audit, and taxpayers’ awareness on corporate taxpayers’ compliance moderated by compliance intentions. International Journal of Research in Business and Social Science, 9(2), 118-124.
Slemrod, J. (2018). Tax compliance and enforcement. National Bureau of Economic Research.
Surugiu, M. -R., Vasile, V., Surugiu, C., Mazilescu, C. R., Panait, M. -C., & Bunduchi, E. (2025). Tax compliance pattern analysis: A survey-based approach. International Journal of Financial Studies, 13(1), 14. https://doi.org/10.3390/ijfs13010014
Tyler, T. R. (1990). Why people obey the law. Yale University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ตีพิมพ์ในวารสาร เป็นงานเขียนของนักวิจัยหรือนักวิชาการแต่ละท่านโดยเฉพาะ มิใช่ความเห็นและความรับผิดชอบใดๆ ของกองบรรณาธิการวารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารฯ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารการจัดการและการพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องทำการอ้างอิงมายังวารสาร
