ผลกระทบของการตรวจสอบภายในสมัยใหม่ที่ส่งผลต่อคุณภาพการตรวจสอบภายใน ของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

ผู้แต่ง

  • พรชัย วีระนันทาเวทย์
  • สุรีย์ โบษกรนัฎ

คำสำคัญ:

การตรวจสอบภายในสมัยใหม่, คุณภาพการตรวจสอบภายใน, บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย

บทคัดย่อ

       งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับการตรวจสอบภายในสมัยใหม่ 2) เพื่อศึกษาความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณภาพการตรวจสอบภายใน และ 3) เพื่อทดสอบผลกระทบของการตรวจสอบภายในสมัยใหม่ที่ส่งผลต่อคุณภาพการตรวจสอบภายในของบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย ซึ่งเก็บรวบรวมข้อมูลจากบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย จำนวน 265 บริษัท โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือ และสถิติที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และ
ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติทดสอบสมมติฐาน ได้แก่ การวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบพหุคูณ และการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ

       ผลการวิจัยพบว่า 1) บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย มีความคิดเห็นเกี่ยวกับการตรวจสอบภายในสมัยใหม่อยู่ในระดับมากทุกด้าน 2) บริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย มีความคิดเห็นเกี่ยวกับคุณภาพการตรวจสอบภายใน อยู่ในระดับมากทุกด้าน และ 3) การตรวจสอบภายในสมัยใหม่ ด้านการตรวจสอบแบบบูรณาการ (CI) และด้านการตรวจสอบในเชิงรุก (PM) มีผลกระทบเชิงบวกต่อคุณภาพการตรวจสอบภายใน (IAQ) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01

       องค์ความรู้จากการวิจัยนี้ชี้ให้เห็นว่า การตรวจสอบภายในสมัยใหม่ที่มีคุณภาพสูงต้องอาศัยการบูรณาการเทคโนโลยี ระบบสัญญาณเตือนภัย แนวคิดการตรวจสอบตามความเสี่ยง การตรวจสอบเชิงรุก และการสนับสนุนจากกลไกการกำกับดูแล ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนานโยบาย การบริหารจัดการ และการยกระดับมาตรฐานการตรวจสอบภายในของบริษัทจดทะเบียนในอนาคตได้อย่างเป็นรูปธรรม

ประวัติผู้แต่ง

พรชัย วีระนันทาเวทย์

คณะบัญชี มหาวิทยาลัยศรีปทุม

สุรีย์ โบษกรนัฎ

คณะบัญชี มหาวิทยาลัยศรีปทุม

เอกสารอ้างอิง

กลุ่มงานมาตรฐานด้านการตรวจสอบภายใน. (2564). มาตรฐานการตรวจสอบภายในและจริยธรรมการปฏิบัติงานตรวจสอบภายในของส่วนราชการ. กรมบัญชีกลาง. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2566 จาก https://www.cgd.go.th/cs/internet/internet/สพต-ระเบียบ.html?page_locale=th_TH

จันทนา สาขากร, นิพันธ์ เห็นโชคชัยชนะ, และ ศิลปพร ศรีจั่นเพชร. (2557). การควบคุมภายในและการตรวจสอบภายใน. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

จิรพร สุเมธี, ประสิทธิ์ มัทธนา พิพิธเนาวรัตน์, และ กิตติพันธ์ คงสวัสด์เกียรติ. (2556). การบริหารความเสี่ยงอย่างมืออาชีพ Professional risk management (พิมพ์ครั้งที่ 2). แมคกรอ-ฮิล.

ชาญชัย จันทร์เรือง. (2564). การกำกับดูแลกิจการและบทบาทของการตรวจสอบภายในในบริษัทจดทะเบียนไทย. วารสารการบัญชีและการจัดการ, 13(2), 45-62.

ณัฐวุฒิ ศรีสุข และ ศิริพร พงษ์พัฒนา. (2565). การตรวจสอบภายในบนฐานความเสี่ยงกับคุณภาพการกำกับดูแลกิจการ. วารสารบริหารธุรกิจ, 15(1), 89-108.

ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. (2567). รายงานประจำปี 2566 (Annual Report 2023). ตลาดหลักทรัพย์แห่งประเทศไทย. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2566 จาก https://www.set.or.th/th/about/overview/report/annual-report

ธนกฤต วัฒนชัย, สมพร ใจดี, และ อรทัย แก้วกาญจน์. (2565). ความสามารถของผู้ตรวจสอบภายในกับคุณภาพการตรวจสอบภายในในยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการบัญชี, 8(2), 1-20.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

พิชญ์สินี รัตนวงศ์. (2566). โครงสร้างผู้ถือหุ้นกับความเป็นอิสระของการตรวจสอบภายในในบริษัทจดทะเบียนไทย. วารสารการเงินและการลงทุน, 6(1), 33-52.

สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์. (2565). รายงานประจำปี 2565 (Annual Report 2022). สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์. สืบค้นเมื่อ 18 มกราคม 2566 จาก https://www.sec.or.th/TH/pages/aboutus/annualreports.aspx

อุษณา ภัทรมนตรี. (2557). การตรวจสอบภายในสมัยใหม่ (พิมพ์ครั้งที่ 10). เท็กซ์ แอนด์ เจอร์นัล พับลิเคชั่น.

Abbass, D. A., & Aleqab, M. M. (2013). Internal auditors' characteristics and audit fees: Evidence from Egyptian firms. International Business Research, 6(4), 67-80.

Abuazza, W. O., Mihret, D. G., James, K., & Best, P. (2015). The perceived scope of internal audit function in Libyan public enterprises. Managerial Auditing Journal, 30(6/7), 560-581.

Alzeban, A., & Sawan, N. (2016). The relationship between adherence of internal audit with standards and audit fees. Journal of Financial Reporting and Accounting, 14(1), 72-85.

Appelbaum, D., Kogan, A., Vasarhelyi, M. A., & Yan, Z. (2020). Impact of business analytics and continuous auditing on internal audit quality. Accounting Horizons, 34(1), 1-23.

Appelbaum, D., Kogan, A., & Vasarhelyi, M. A. (2020). Analytical procedures in external auditing. Journal of Emerging Technologies in Accounting, 17(1), 1-15.

Black, K. (2006). Business statistics for contemporary decision making (5th ed.). John Wiley & Sons.

Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297-334.

Drogalas, G., Pazarskis, M., Anagnostopoulou, E., & Papachristou, A. (2020). The effect of internal audit effectiveness. Journal of Accounting and Taxation, 12(2), 1-10.

Drogalas, G., Pazarskis, M., Anagnostopoulou, E., & Papachristou, A. (2020). Internal audit effectiveness and audit quality. Journal of Accounting and Management Information Systems, 19(2), 323-347.

Endaya, K. A., & Hanefah, M. M. (2022). Internal audit quality, governance, and firm performance. Asian Journal of Accounting Research, 7(1), 1-18.

Eulerich, M., Kremin, J., & Wood, D. A. (2021). Factors that influence the perceived use of the internal audit function. Managerial Auditing Journal, 36(9).

Hair, J. F., Babin, B. J., Anderson, R. E., & Black, W. C. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.

Härdle, W. K., & Simar, L. (2019). Applied multivariate statistical analysis (5th ed.). Springer.

Husain, T., & Rini, I. G. A. I. S. (2020). The audit quality and audit delay: Evidence from Indonesia. Business Perspective Review, 2(3), 22-32.

Institute of Internal Auditors. (2020). International Professional Practices Framework (IPPF). Retrieved January 15, 2025, from https://www.theiia.org/

International Federation of Accountants. (2022). 2022 Handbook of the international code of ethics for professional accountants (including international independence standards). IFAC. Retrieved January 15, 2025, from https://www.ifa.org.uk/media/2042040/2022-iesba-handbook_eng_web.pdf

Kline, R. B. (2023). Principles and practice of structural equation modeling (5th ed.). Guilford Press.

Lenz, R., & Hahn, U. (2019). Corporate governance reporting: A review of the literature and directions for future research. Journal of Accounting Literature, 43, 1-27.

Linley, P. A., Joseph, S., Harrington, S., & Wood, A. M. (2006). Positive psychology: Past, present, and (possible) future. The Journal of Positive Psychology, 1(1), 3-16.

OECD. (2023). Corporate governance and capital markets. Retrieved January 15, 2025, from https://www.coso.org/

Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal of Educational Measurement, 2(2), 49-60.

Sarens, G., Abdolmohammadi, M. J., & Lenz, R. (2021). Factors influencing internal audit quality. Managerial Auditing Journal, 36(1), 1-22.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-06-30