การศึกษาการซ้อนคำในภาษาไทย

Main Article Content

ราตรี ธันวารชร

บทคัดย่อ

การซ้อนคำในภาษาไทยเป็นวิธีการสร้างคำขึ้นใช้ในภาษาไทยวิธีหนึ่ง ที่คนไทยนิยมตั้งแต่สมัยสุโขทัยจนถึงสมัยปัจจุบัน วิธีการดังกล่าวเกิดจากการซ้อนคำหรือกลุ่มคำตั้งแต่ ๒ ถึง ๔ หน่วยที่มีความหมายเหมือนกัน คล้ายคลึงกันหรือตรงข้ามกัน ผู้เขียนได้ศึกษาการซ้อนคำที่เกิดจากความหมายทั้ง ๓ ประการ ในด้านลักษณะ หน้าที่ และที่มาของคำที่นำมาซ้อนกัน นอกจากนั้นยังได้ศึกษาการพัฒนาการซ้อนคำตั้งแต่สมัยดั้งเดิม ผลการศึกษาแสดงว่าคำหรือกลุ่มคำที่นำมาซ้อนกันนั้นมีสาเหตุมาจากความหมาย ซึ่งเหมือนกัน คล้ายคลึงกันหรือตรงข้ามกัน โดยไม่คำนึงว่าลักษณะของคำ จำนวนพยางค์ ที่มาของคำ ระดับของคำที่นำมาซ้อนแตกต่างกันหรือไม่ การซ้อนคำดังกล่าวบางกรณีทำให้เกิดคำซ้อน ซึ่งจะมีความหมาย ๓ ประการ คือ ความหมายเป็นความหมายเดียว ความหมายเพิ่มจากความหมายเดิมของหน่วยแต่ละหน่วย และความหมายเป็นความหมายรวม ผลการสำรวจทัศนคติของคนไทย ๘๐ คน (อาจารย์มหาวิทยาลัย ๔๐ คน และนิสิต ๔๐ คน) ต่อการซ้อนคำ ปรากฏว่าร้อยละ ๗๗.๕ เห็นว่า ข้อความภาษาไทยที่มีการซ้อนคำไพเราะสละสลวยกว่าข้อความที่ไม่มีการซ้อนคำ ข้อสังเกตประการหนึ่งที่พบคือ การซ้อนคำซึ่งแต่เดิมเป็นการซ้อนคำหรือกลุ่มคำธรรมดา ได้พัฒนาเป็นการซ้อนสลับและการซ้อนซ้ำ นอกจากนั้นเรามักพบลักษณะคำที่มีการซ้อนคำในข้อความที่เป็นพรรณราโวหารและเทศนาโวหารด้วย

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

การอ้างอิงบทความ
ธันวารชรร. (1). การศึกษาการซ้อนคำในภาษาไทย. วรรณวิทัศน์, 1, 154-169. https://doi.org/10.14456/vannavidas.2001.11
ประเภทบทความ
บทความประจำฉบับ

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา นาคสกุล. พจนานุกรมไทย-เขมร. ๒ เล่ม. กรุงเทพฯ: คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๒๖. (อัดสำเนา).

คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมและโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี. ประชุมจดหมายเหตุสมัยอยุธยา ภาค ๑. พระนคร: โรงพิมพ์สำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี, ๒๕๑๐.

คณะกรรมการจัดพิมพ์เอกสารทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมและโบราณคดี สำนักนายกรัฐมนตรี. ประชุมศิลาจารึก ภาคที่ ๓. พระนคร: โรงพิมพ์สำนักนายกรัฐมนตรี, ๒๕๐๘.

คณะกรรมการชำระปทานุกรม. พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๒๕. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๒๘.

จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. ประชุมประกาศรัชกาลที่ ๔. ๒ เล่ม. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา, ๒๕๒๘.

จอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว. เจ้าภาพจัดพิมพ์ในงานฌาปนกิจศพหม่อมราชวงศ์กุนตี อ่องระเบียบ. กรุงเทพฯ: บริษัทสารมวลชนจำกัด, ๒๕๒๗.

จันทบุรีนฤนาท, พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระ. ปทานุกรมบาลี ไทย อังกฤษ สันสกฤต. พระนคร: ห้างหุ้นส่วนศิวพร, ๒๕๑๓.

จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. จดหมายเหตุการรับเสด็จพระบาทพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จกลับจากยุโรปครั้งหลัง ร.ศ.๑๒๖ (พ.ศ.๒๔๕๐). พิมพ์ครั้งที่ ๔. เจ้าภาพพิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพหม่อมเจ้าจันทร์ เทวกุล. พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, ๒๕๑๓.

จุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. จดหมายเหตุพระราชกิจรายวัน ภาค ๒๔. เจ้าภาพพิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพหม่อมเจ้าจงกลนี วัฒนวงศ์. พระนคร: โรงพิมพ์ตีรณสาร, ๒๕๐๘.

ชวน เซียวโซลิต. ปทานุกรมจีน-ไทย. พระนคร: บริษัทนานมี, ๒๕๒๕.

ญาณสังวร, สมเด็จพระสังฑราชสกลมหาสังฆปรินายก. พระพรประทานปีใหม่ พ.ศ.๒๕๓๖. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เรือนแก้วการพิมพ์, ๒๕๓๖.

นราธิปพงศ์ประพันธ์, พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหมื่น. วิทยาวรรณกรรม. พระนคร: แพร่พิทยา, ๒๕๐๖.

นรินทรเทวี, กรมหลวง. จดหมายเหตุความทรงจำของกรมหลวงนรินทรเทวี พิมพ์พร้อมกับฉบับเพิ่มเติม (พ.ศ.๒๓๑๐-๒๓๑๘) และพระราชวิจารณ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (เฉพาะตอน พ.ศ. ๒๓๑๐-๒๓๖๓). พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์, ๒๕๐๙.

บรรจบ พันธุเมธา. พจนานุกรมเขมร-ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธน. ๕ เล่ม. กรุงเทพฯ: จงเจริญการพิมพ์, ๒๕๑๗.

บรัดเลย์, แดนนิช. หนังสืออักขราภิธานศรับท์. พระนคร: โรงพิมพ์คุรุสภา, ๒๕๑๔.

บรัดเลย์, แดนนิช. พจนานุกรม มอญ-ไทย ฉบับทุนพระยาอนุมานราชธน เล่ม ๑. กรุงเทพฯ: รุ่งเรืองสาส์นการพิมพ์, ๒๕๑๓.

ปกเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. จดหมายเหตุพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จเลียบมณฑลฝ่ายเหนือและนครเชียงใหม่ พ.ศ.๒๔๖๙. เจ้าภาพพิมพ์ในงานฌาปนกิจศพ ม.ร.ว.ทรงพันธุ์ ศุขสวัสดิ์. พระนคร: โรงพิมพ์ชวนพิมพ์, ๒๕๐๗.

ประกาศอักษรกิจ, พระยา (ผู้เรียบเรียง). จดหมายเหตุพระราชพิธีบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว. [ม.ป.ท.], ๒๔๖๘.

ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๖๕ พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม). พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงศ์ โปรดให้พิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพพันเอกพระยาสิริจุลเสวก. พระนคร: โรงพิมพ์เดลิเมล์, ๒๔๘๐.

พุทธยอดฟ้าจุฬาโลก, พระบาทสมเด็จพระ. พระราชสาส์นในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก พระราชทานไปยังประเทศจีน. เจ้าภาพพิมพ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ หม่อมราชวงศ์เจียน ฉัตรกุล. พระนคร: โรงพิมพ์เอกการพิมพ์, ๒๕๐๕.

มงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. จดหมายเหตุประพาสหัวเมืองปักษ์ใต้ ร.ศ.๑๒๘. กรุงเทพฯ: องค์การค้าคุรุสภา, ๒๕๐๖.

มงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. เทศนาเสือป่า. [ม.ป.ท.]: ๒๔๕๗.

ราตรี ธันวารชร. "การศึกษาการซ้อนคำในภาษาไทย." วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต ภาควิชาภาษาไทย บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๓๔. (อัดสำเนา).

ราตรี ธันวารชร. "ลักษณะคำไวยากรณ์ในภาษาไทย." วิทยานิพนธ์ปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต ภาควิชาภาษาไทย บัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ๒๕๑๖. (อัดสำเนา).

ราตรี ธันวารชร. การศึกษาวิเคราะห์คำในศิลาจารึกหลักที่ ๑ ของประชุมรามคำแหง. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๔๑.

วชิรณาฯวโรรส, สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยา. พระประวัติตรัสเล่า. พิมพ์ครั้งที่ ๓. พระนคร: โรงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย, ๒๕๐๘.

ศิลปากร, กรม. กฎหมายตราสามดวง. กรุงเทพฯ: ห้างหุ้นส่วนจำกัด อุดมศึกษา, ๒๕๒๑.

ศิลปากร, กรม. จดหมายเหตุรัชกาลที่ ๒ เล่ม ๓ จุลศักราช ๑๑๗๑-๑๑๗๔. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย, ๒๕๒๘.

ศิลปากร, กรม. จารึกสมัยสุโขทัย. กรมศิลปากรจัดพิมพ์เนื่องในโอกาสฉลอง ๗๐ ปีลายสือไทย. กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร, ๒๕๒๗.

สง่า กาญจนาคพันธ์. รองอำมาตย์โท [ขุนวิจิตรมาตรา]. หลักไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ศูนย์การทหารราบ, ๒๕๑๓.

อนุมานราชธน, พระยา. นิรุกติศาสตร์ ภาค ๒. พิมพ์ครั้งที่ ๒. พระนคร: โรงพิมพ์ส่วนท้องถิ่น, ๒๕๑๑.

อุปกิตศิลปสาร, พระยา. หลักภาษาไทย: อักขรวิธี วจีวิภาค วากยสัมพันธ์ ฉันทลักษณ์. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช, ๒๕๓๕.

Boyle, J. A. Persian-English Dictionary. U.S.A.: Saphrograph co., 1965.

Halliday, R. M. A Mon-English Dictionary. Rangoon: The Men Cultural Section of Union Culture Government of the Union of Burmar, 1955.

Joseph, Guesdon. Dictionaire Combodgien-Francais. 2 vols. Paris: Libraric Plon, 1930.

Nhim, Dieu Chinh le Donalabson, Jean. Pap San Kham Pak Tay-Keo and Tai-Victnamese-English Dictionary. Saigon: Bo Giao-Dux Xuat Ban, 1970.