Business Ideology in the Discourse about “puñña” in Dharma Books: Relationship between Language and Ideology

Main Article Content

Amnat Paksasuk
Somchai Sumniengngam

Abstract

This article aims to analyze linguistic strategies used in the discourse about “puñña” ‘merit’ in dharma books to represent the business ideology by using the critical discourse analysis approach. The data are collected from 30 dharma books containing the word “puñña” as a part of their titles. It was found that six linguistic strategies used in the discourse about “puñña” in dharma books to represent business ideology: metaphor, lexical selection, reasoning sentences, presupposition, intertextuality, and speech act. These linguistic strategies show that the “puñña” is considered as a value product which can be invested in and managed to yield the most benefits. Hence, people in Thai society are recommended to plan before making merit. All these things reflect the relation between business ideology and making merit in Thai society.

Article Details

How to Cite
Paksasuk, A., & Sumniengngam, S. (2018). Business Ideology in the Discourse about “puñña” in Dharma Books: Relationship between Language and Ideology. VANNAVIDAS, 18, 105–137. https://doi.org/10.14456/vannavidas.2018.5
Section
Articles

References

กรีสุดา เฑียรทอง. (2524). การศึกษาเปรียบเทียบความเชื่อเรื่องบุญและบาปในพุทธศาสนาและคริสต์ศาสนาและผลของความเชื่อนั้นที่มีต่อวิถีทางดําเนินชีวิตของพุทธศาสนิกชนและคริสตศาสนิกชน: ศึกษาเฉพาะกรณีตําบลสําเภาล่ม อําเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหิดล, นครปฐม.

กฤษดาวรรณ หงศ์ลดารมภ์. (2539). ปริจเฉทในมุมมองใหม่. ภาษาและภาษาศาสตร์, 14(2), 1–14.

กิ่งพร ทองใบ. (2549). กลยุทธ์และนโยบายธุรกิจ (พิมพ์ครั้งที่ 5). นนทบุรี: สํานักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

จารุณี วงศ์ละคร. (2559). วาทกรรมบุญในวรรณกรรมอีสาน. มนุษยศาสตร์สาร, 17(1), 44–76.

ชนกพร พัวพัฒนกุล. (2556). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ในวาทกรรมการพยากรณ์ดวงชะตา: การวิเคราะห์วาทกรรมเชิงวิพากษ์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2555). เอกสารคําสอนรายวิชา 2201783 การวิเคราะห์ภาษาไทยตามแนววัจนปฏิบัติศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง). กรุงเทพฯ: คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ณัฐพร พานโพธิ์ทอง. (2556). วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์ตามแนวภาษาศาสตร์: แนวคิดและการนํามาศึกษาวาทกรรมในภาษาไทย. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บุญทิวา พ่วงกลัด. (2554). วาทกรรม “บุญนิยม”: กรณีศึกษาชุมชนราชธานีอโศกจังหวัดอุบลราชธานี. วารสารมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์, 28(2), 174–207.

ปิยภรณ์ อบแพทย์. (2552). อุปลักษณ์เกี่ยวกับชีวิตในหนังสือธรรมะ. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

พระไพศาลวิศาโล. (2559). พุทธศาสนาไทยในอนาคตแนวโน้มและทางออกจากวิกฤต (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: มูลนิธิโกมลคีมทอง.

พระเมธีธรรมาภรณ์. (2537). กรรม. ในคํา: ร่องรอยความคิดความเชื่อไทย. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิจัยฝ่ายวิจัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระมหาเอกนรินทร์ (เอกนโรวงษ์ขันธ์). (2536). การศึกษาเชิงวิเคราะห์เรื่องบุญในพุทธปรัชญาเถรวาทและปรัชญาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระนครศรีอยุธยา.

ภัทราบุญสุยา. (2545). ศึกษาระดับและเปรียบเทียบความเชื่อเรื่องบุญ – บาปตามกฎแห่งกรรมในพระพุทธศาสนาของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 สังกัดกรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ สหวิทยาเขตนครหาดใหญ่ อําเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยทักษิณ, สงขลา.

มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. (2545). เอกสารการสอนชุดวิชาความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการบริหารธุรกิจหน่วยที่ 1–9 (พิมพ์ครั้งที่ 12). นนทบุรี: สํานักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

รัตนาวดี ศิริทองถาวร. (2548). การประชาสัมพันธ์ธุรกิจ (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

วรพงศ์ ไชยพฤกษ์. (2556). วาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์: มุมมองใหม่ในการวิจัยทางภาษาไทย. วารสารมนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 8(1), 135–162.

วิทยากร เชียงกูล. (2547). อธิบายศัพท์บริหารจัดการสมัยใหม่ (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ:สายธาร.

วิสันต์ สุขวิสิทธิ์. (2554). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ในหนังสือเรียนรายวิชาภาษาไทยตามหลักสูตรประถมศึกษาพ.ศ. 2503–2544: การศึกษาตามแนววาทกรรมวิเคราะห์เชิงวิพากษ์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

ศิริพร ภักดีผาสุข. (2553). รายงานการวิจัยเรื่องวาทกรรม “ความเป็นผู้หญิง” ในนิตยสารสุขภาพและความงามภาษาไทย (รายงานวิจัย). กรุงเทพฯ: สํานักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.

ศุภรัตน์ แสงฉัตรแก้ว. (2556). วาทกรรมเกี่ยวกับประชาธิปไตย: กรณีศึกษาสุนทรพจน์ของนายกรัฐมนตรีไทย. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม.

สํานักงานราชบัณฑิตยสภา. (2559). พจนานุกรมศัพท์บริหารธุรกิจฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพมหานคร: สํานักงานราชบัณฑิตยสภา.

สิริมา เชียงเชาว์ไว. (2556). อุปลักษณ์เกี่ยวกับธรรมะในปาฐกถาธรรมของพุทธทาสภิกขุ. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม.

สิริวุฒิ บูรณพิร. (2557). สภาพแวดล้อมของการประกอบธุรกิจในอดิศักดิ์ธีรานุพัฒนาและศรัญญากันตบุตร (บรรณาธิการ), การเป็นผู้ประกอบการและธุรกิจเบื้องต้น (น. 1–13). เชียงใหม่: ภาควิชาการจัดการ คณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.

สุนทรี โชติดิลก. (2555). ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ในวารสาร “อยู่ในบุญ”สุขที่พึงประสงค์สุขได้ด้วยบุญ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 4(2), 165–200.

สุนทรี โชติดิลก. (2561). “เด็กดีต้องทําบุญ” ความสัมพันธ์ระหว่างภาษากับอุดมการณ์ในวาทกรรมสื่อสําหรับเด็กที่ผลิตโดยวัดพระธรรมกาย. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 40(1), 85–123.

อนิวัช แก้วจํานง. (2553). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับธุรกิจ (พิมพ์ครั้งที่ 3). สงขลา: ศูนย์หนังสือมหาวิทยาลัยทักษิณ.

Fairclough, N. (1989). Language and power. London: Longman.

Fairclough, N. (1995a). Critical discourse analysis: The critical study of language. London: Pearson.

Fairclough, N. (1995b). Media discourse. London: Pearson.

Fairclough, N., & Wodak, R. (1992). Discourse and social change. Cambridge: Policy Press.

Mey, J. (1993). Pragmatics: An introduction. Oxford: Blackwell.

Paltridge, B. (2006). Discouse analysis an introduction. London: Continuum.

Van Dijk, T. A. (1997). Discourse as social interaction. London: SAGE.

Van Dijk, T. A. (2003). Critical Discourse Analysis. In D. Schiffrin, D. Tannen, & H. Hamilton (Eds.), The Handbook of Discourse Analysis (pp. 352–356). Malden, MA: Blackwell.

Van Dijk, T. A. (2008). Discourse and power. New York, NY: Palgrave Macmillan.

ขอให้งวดนี้ถูกเสียที! มิติใหม่ของคอหวยอิ่มบุญแถมได้ลุ้นเสี่ยงโชค. (30 สิงหาคม 2560). ไทยรัฐ. สืบค้นจาก https://www.thairath.co.th/content/1053907

คนไทยใจพุทธทอดกฐินเงินสะพัด 8,700 ล้าน. (27 ตุลาคม 2556). โพสต์ทูเดย์. สืบค้นจาก https://www.posttoday.com/economy/research/255440

ชาวบ้านแห่ทําบุญ-ขอโชคลาภ “3 เจ้าแม่ตะเคียน” ที่วัดหลวงพ่อนาคอ.บ้านผืออุดรธานี!!!. (15 เมษายน 2560). ทีวีพูล. สืบค้นจาก https://www.tvpoolonline.com/content/418224

นิธิ เอียวศรีวงศ์. (มีนาคม 2561). พุทธธรรมกับทุนนิยม. มติชนสุดสัปดาห์, 38(1961).สืบค้นจาก https://www.matichonweekly.com/column/article_89588

ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. (2556). ท่องเที่ยวทําบุญเข้าพรรษา . . . คึกคักหนุนตลาดไทยเที่ยวไทยไตรมาส 3 ปี ’56 มีรายได้ 1.2 แสนล้านบาท. (18 กรกฎาคม 2556). กระแสทรรศน์ ฉบับที่ 2384. สืบค้นจาก https://www.kasikornresearch.com/th/keconanalysis/pages/ViewSummary.aspx?docid=31545

เทศกาลปีใหม่ 2556: คนกรุงสบายใจ . . . ไร้ปัญหาการเมือง-ภัยธรรมชาติจับจ่ายฉลองปีใหม่ 21,300 ล้านบาท. (20 ธันวาคม 2555). ศูนย์วิจัยกสิกรไทย. สืบค้นจาก https://news.thaipbs.or.th/content/134343

เทศกาลปีใหม่’ 57: คาดเม็ดเงินคนกรุงสะพัด 23,100 ล้านบาท . . . แม่เผชิญแรงกดดันจากค่าครองชีพและปัญหาการเมือง. (18 ธันวาคม 2556). กระแสทรรศน์ ฉบับที่ 2441. สืบค้นจาก https://www.kasikornresearch.com/th/KEconAnalysis/Pages/ViewSummary.aspx?docid=32140

เทศกาลปีใหม่’ 58: ลุ้นกําลังซื้อปลายปีที่มาพร้อมวันหยุดยาว . . . คาดดันเม็ดเงินจับจ่ายของคนกรุงเทพฯ สะพัดไม่ตํ่ากว่า 25,000 ล้านบาท. (16 ธันวาคม 2557). กระแสทรรศน์ ฉบับที่ 2568. สืบค้นจาก https://www.kasikornresearch.com/th/keconanalysis/pages/ViewSummary.aspx?docid=33476

ภาวะเศรษฐกิจซบเซากับโครงสร้างเศรษฐกิจ. (1 มิถุนายน 2558). ประชาชาติธุรกิจ.สืบค้นจาก https://www.prachachat.net/news_detail.php?newsid=1433131359

ยอดขายสังฆภัณฑ์พุ่งรับคนไทยใฝ่บุญสังฆทาน-เครื่องบวชแชมป์สินค้ายอดนิยม. (3 สิงหาคม 2555). มติชน. สืบค้นจาก http://m.matichon.co.th/readnews.php?newsid=1343966012&grpid=03&catid=.

วันมาฆบูชาปีนี้คนไทยหันเข้าวัดทําบุญเงินสะพัดกว่า 2.6 พันล้าน. (18 กุมภาพันธ์ 2559). มติชน. สืบค้นจาก https://www.matichon.co.th/news/43272

แห่ขอเลขเด็ด ‘เจ้าแม่ตะเคียน’ แน่นวัดปทุมชาติวันพระใหญ่. (22 กรกฎาคม 2556). ไทยรัฐ. สืบค้นจาก https://www.thairath.co.th/content/358708

SCB EIC วิเคราะห์มุมมองเศรษฐกิจไทยไตรมาส 3 ปี 2558. (2 กรกฎาคม 2558). ประชาชาติธุรกิจ. สืบค้นจาก https://www.prachachat.net/news_detail.php?newsid=1435821093