The “Phi Rong” Worship Ritual in Wat Bot Village, Pho Muang Phan Subdistrict, Samko District, Ang Thong Province: Types and Functions
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
This article aims to study the types and functions of the Phi Rong ritual in Wat Bot Village, Pho Muang Phan Subdistrict, Samko District, Ang Thong Province by applying the functional approach in folkloristics. The findings reveal that the ritual comprises three types: Rap Phi Rong, Song Phi Rong, and Kae Phi Rong. Each type is conducted within a distinct ritual context and involves the pig as a primary ritual element. In addition, the ritual was found to have five main functions: (1) serving as an important source of support, categorized into four aspects—health, exemption from military conscription, hope for good fortune, and academic success; (2) controlling people’s behavior; (3) transmitting ancestral worship beliefs rooted in Mon traditions; (4) expressing local identity; and (5) fostering harmonious relationships among family members and community members in the village.
Article Details
References
กรมการส่งเสริมวัฒนธรรม. (3 ธันวาคม 2562). ประเพณีลงแขกเกี่ยวข้าวที่กำลังจะเลือนหายไปจากสังคมไทย. https://www.culture.go.th/culture_th/ewt_new
จังหวัดอ่างทอง. (2542). วัฒนธรรม พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญาจังหวัดอ่างทอง. ผู้แต่ง.
จังหวัดอ่างทอง. (2554). ประวัติศาสตร์จังหวัดอ่างทอง. ผู้แต่ง.
ดานุภา ไชยพรธรรม. (2560). ประวัติศาสตร์และความเป็นมาของประเทศไทย 76+1 จังหวัด. แพรธรรม.
ทิวาวรรณ อิ่มสมัย. (2543). อ่างทอง. องค์การค้าของคุรุสภา.
ที่นี่อ่างทอง : TeeneeAngthong. (5 กุมภาพันธ์ 2566). เล่าเรื่องเมืองอ่างทอง[EP04] พระปรางค์เก่าแก่กว่า 400 ปี วัดโบสถ์สามโก้ อำเภอสามโก้. YouTube. https://youtu.be/IXQC5ASgmxw?si=dHCiMvv-Hl0I3F1E
ธนวัฒน์ ลำเพ็ญ และ เพชรรุ่ง เทียนปิ๋วโรจน์. (2560). ประวัติศาสตร์ถิ่นบ้านท้องคุ้ง ตำบลโพสะ อำเภอเมืองอ่างทอง จังหวัดอ่างทอง พ.ศ. 2457-2529.วารสารวิชาการมนุษย์และสังคมศาสตร์, 5(2), 64-83.
นนทลี พรธาดาวิทย์. (2559). พิธีกรรมรำผีโรง: ความเชื่อของชาวมอญ. Kasetsart-Journal of Social Sciences, 38(2017), 637-642.
นภ อึ๊งโพธิ์. (2549). วัฒนธรรมการบูชาโทเท็มของชนชาติกลุ่มน้อยในจีน. วารสารจีนศึกษา, 1(1), 155-165.
นันทพร อดิเรกโชติสกุล, วาสนา ภานุรักษ์, และ สุชาติ พิมพ์พันธุ์. (2552). ประเพณีผีมอญกับวิถีชีวิตของชุมชน ตำบลพุดซา อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารศรีนครินทรวิโรฒวิจัยและพัฒนา, 1(1), 54-69.
นิธิ เอียวศรีวงศ์. (2565). พุทธ-พราหมณ์-ผี หรือ ผี-พราหมณ์-พุทธ? ใน ผี-พราหมณ์-พุทธ ในศาสนาไทย. นาตาแฮก.
ปรีดี พิศภูมิวิถี. (2562). “เมืองอ่างทองในมิติประวัติศาสตร์อยุธยา”. วารสารอักษรศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 41(2), 265-272.
พระครูโชติธรรมสุนทร (พระมหาช่วง อู่เจริญ). (2538). รามัญญานุสรณ์ . สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิศาล บุญผูก. (2565). วิถีมอญในไทย. สำนักบรรณสารสนเทศ มสธ.
ภูวมินทร์ วาดเขียน, นภัสสรณ์ เหลืองศักดิ์ศรี, และ ขวัญดาว มาอยู่. (2566). บทบาทของศาลเจ้ากับชุมชนชาวไทยเชื้อสายจีนในจังหวัดอ่างทอง. วารสาร มจร บาฬีศึกษาศึกษาพุทธโฆสปริทัศน์, 9(2), 76-88.
รัตนาวดี สวยบำรุง, กัญญา วัฒนกุล, และ ชัยรัตน์ พลมุข. (2565). ความเชื่อเรื่องผีมอญของชาวมอญเจ็ดริ้ว: บทบาทในฐานะเครื่องมือจัดสรรทรัพยากร. วารสารไทยศึกษา, 18(2), 112-133.
รัตนาวดี สวยบำรุง. (2564). บทบาททางสังคมของความเชื่อเรื่องผีมอญในตำบลเจ็ดริ้ว อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทราสาคร [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Theses and Dissertations (Chula ETD). https://doi.org/10.58837/CHULA.THE.2021.788
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 (พิมพ์ครั้งที่ 2). นานมีบุ๊ค.
รามัญคดี - MON Stidies. (26 มีนาคม 2558). ประเพณีรับผีโรงแก้ผีโรงของมอญอ่างทอง [Image attached]. Facebook. https://www.facebook.com/RamannMon/posts/ประเพณีรับผีโรงแก้ผีโรงของมอญอ่างทอง/816432785098242/?locale=thTH
วชิรญาณ. (16 มกราคม 2568). พงษาวดารเรื่องเรารบพม่าครั้งกรุงศรีอยุทธยา. https://vajirayana.org/พงษาวดารเรื่องเรารบพม่าครั้งกรุงศรีอยุทธยา
วลัยลักษณ์ ทรงศิริ. (1 เมษายน 2544). สัญลักษณ์ที่ปรากฏในพิธีกรรมเลี้ยงผี “งานปี” บ้านเขาทอง อำเภอพยุหะคีรี จังหวัดนครสวรรค์. มูลนิธิเล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์. https://lek-prapai.org/home/view.php?id=802
ศิราพร ณ ถลาง. (2563). ทฤษฎีคติชนวิทยา วิธีวิทยาในการวิเคราะห์ตำนาน-นิทานพื้นบ้าน. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สกุลกร ยาไทย. (17 มิถุนายน 2566). มอญ กลุ่มชาติพันธุ์ ในประเทศไทย. https://ethnicity.sac.or.th/database-ethnic/198/
สำนักงานจังหวดอ่างทอง กลุ่มงานข้อมลสารสนเทศและการสื่อสาร. (2558). ข้อมูลทั่วไปจังหวัดอ่างทอง. http://123.242.159.135/2558/images/profile/report-atg.pdf
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2561). พจนานุกรม ศัพท์มานุษยวิทยา ฉบับราชบัณฑิตยสภา. อรุณการพิมพ์.
สุกัญญา สุจฉายา. (2549). พิธีกรรม ตำนาน นิทาน เพลง : บทบาทของคติชนกับสังคมไทย. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
โสมชยา ธนังกุล. (2562). ประวัติศาสตร์ ประเพณีมอญ. สุขุมวิทมีเดียร์ มาร์เก็ตติ้ง.
อบต.โพธิ์ม่วงพันธ์. (28 มิถุนายน 2568ก). ประวัติความเป็นมา. https://www.phomuangphan.go.th/history-rev2
อบต.โพธิ์ม่วงพันธ์. (28 มิถุนายน 2568ข). วัดโบสถ์. https://www.phomuangphan.go.th/trv-otp-detail?page=4&id=160
อบต.โพธิ์ม่วงพันธ์. (28 มิถุนายน 2568ค). สภาพทั่วไป. https://www.phomuangphan.go.th/condition
อภิญญา เฟื่องฟูสกุล. (2561). อัตลักษณ์ การทบทวนทฤษฎีและกรอบแนวคิด (พิมพ์ครั้งที่ 2). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, คณะสังคมศาสตร์, ภาควิชาสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา.
อรนุช อินตา, ประจักษ์ สายแสง, กมล การกุศล, และ สุรธชัย ยังสุข. (2558). เลี้ยงผีมอญในมิติทางคติชนวิทยา. วารสารราชพฤกษ์, 13(2), 26-32.
ฮือฮา!! ชาวบ้านอ่างทองล้มหมูทำ “พิธีแก้ผีโลง” เชื่อเป็นสิริมงคลลูกชายหัวปี (คลิป). (19 กุมภาพันธ์ 2561). MATICHON ONLINE. https://www.matichon.co.th/region/news_847136
GMM25Thailand. (30 พฤศจิกายน 2563). ตำนานการไหว้ผีโรง. YouTube. https://youtu.be/W_vGCyyXITU?si=eGYBxDMQw1f-9SjHSpringnews. (31 พฤษภาคม 2558). ทำความรู้จัก “ประเพณีไหว้ผีโรง” ประเพณีท้องถิ่น จังหวัดชัยนาท. YouTube. https://youtu.be/WzynOPkp-2Y?si=rCuHKG1lfJo56HhR
Thairath Studio. [@thairathstudio]. (20 มิถุนายน 2566). พิธีกรรมความเชื่อ “แก้ผีโรง”. #ผีโรง #อ่างทอง [Video]. TikTok. https://www.tiktok.com/@thairathstudio/video/7245211078035033346?_r=1&_t=ZS-8tIun
