ผลการใช้การเขียนบันทึกสะท้อนความคิดตามแนวจิตตปัญญาศึกษา เพื่อเสริมสร้างความตระหนักรู้ในตนเอง ของนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย
คำสำคัญ:
จิตตปัญญาศึกษา, บันทึกสะท้อนคิด, การตระหนักรู้ในตนเอง, นักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัยบทคัดย่อ
การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลการจัดการเรียนการสอนโดยใช้กิจกรรมการเขียนบันทึกสะท้อนคิดตามแนวจิตตปัญญาศึกษา ในรายวิชาการวิเคราะห์พฤติกรรมเด็กปฐมวัย และ 2) ศึกษาความคิดเห็นของนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย ที่มีต่อการเขียนบันทึกสะท้อนคิด กลุ่มเป้าหมายเป็นนักศึกษาสาขาวิชาการศึกษาปฐมวัย ชั้นปีที่ 1 ภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2566 มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ จำนวน 29 คน โดยนักศึกษาได้รับมอบหมายให้เขียนบันทึกสะท้อนคิดหลังสิ้นสุดการเรียนในแต่ละครั้ง จำนวนทั้งสิ้น 15 ครั้ง เก็บข้อมูลเชิงปริมาณก่อนและหลังจากการเขียนบันทึกสะท้อนคิดโดยใช้หลังการทดลองการเขียนบันทึกสะท้อนคิดประเมินการตระหนักรู้ในตนเอง และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสัมภาษณ์กลุ่มย่อยและจากการสอบถามความคิดเห็น วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และใช้สถิติ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. หลังการใช้การเขียนบันทึกสะท้อนคิดนักศึกษากลุ่มเป้าหมายค่าเฉลี่ยของคะแนนตระหนักรู้ในตนเองสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ .05
2. นักศึกษาสะท้อนความคิดว่าการเขียนบันทึกสะท้อนคิดทำให้ได้ทบทวนความรู้ ความคิดของตนเองต่อเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในชั้นเรียน มีมุมมองด้านบวกตนเองและผู้อื่น ได้ฝึกฝนการสะท้อนตนเองนำไปสู่การตระหนักรู้ในตนเอง การรู้จักและเข้าใจผู้อื่น
3. ทัศนคติที่ดีต่อการเรียนวิชาการสังเกตพฤติกรรมเด็กปฐมวัยทำให้เกิดการเข้าใจในประเด็นการสังเกตพฤติกรรมเด็กปฐมวัย ยอมรับในความแตกต่างในความเป็นตัวตนของเด็ก นอกจากนี้นักศึกษามีความคิดเห็นต่อการเขียนบันทึกสะท้อนคิดภาพรวมอยู่ในระดับมาก
เอกสารอ้างอิง
กฤษณ มูรติ. (2558). มิติใหม่ทางการศึกษาเพื่อความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ : พูดกับครู. สงขลา: มูลนิธิอันวีกษณา/Munnithi An Wik Sana.
กรรณิกา วิชัยเนตร. (2557). การสะท้อนคิด: การสอนเพื่อให้นักศึกษาพยาบาลพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณในการฝึกปฏิบัติการพยาบาล. วารสารพยาบาลตำรวจ, 6(2), 192-199.
เชษฐา แก้วพรม. (2556). การพัฒนาทักษะสะท้อนคิดของนักศึกษาพยาบาลด้วยการเขียนบันทึกการเรียนรู้ในรายวิชาการสอนและการให้คำปรึกษาทางสุขภาพ. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้าจันทบุรี, 24(2), 12-20.
ณัฐวัฒน์ มะลิวรรณ และวรรณี แกมเกตุ. (2557). การเขียนบันทึกเพื่อพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและเจตคติต่อการเรียนวิชาคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น: การวิเคราะห์พัฒนาการ. Journal of Education OJED, 9(1), 221-234.
ประเวศ วะสี. (2556). ระบบการศึกษาแก้ความทุกข์ยากของคนทั้งแผ่นดิน. พิมพ์ครั้งที่ 2. นครปฐม: ศูนย์จิตตปัญญาศึกษามหาวิทยาลัยมหิดล.
ราหิมา บาลด์วิน แดนซี. (2551). คุณคือครูคนแรกของลูก. พิมพ์ครั้งที่ 5. สมุทรปราการ: สำนักพิพม์บ้านภายใน.
รุ่งฟ้า กิติญาณุสันต์. (2555). ความรู้สึกและพฤติกรรมของนิสิตต่อวิชาชีพครู: การเรียนรู้ที่ก่อนให้เกิดการเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐานในตนเอง. วารสารศึกษาศาสตร์, 23(1), 96-107.
วิจารณ์ พานิช. (2558). การเรียนรู้ด้วยใจอย่างใคร่ครวญ: ศึกษาดั่งเส้นทางแสวงหาทางจิตวิญญาณ. กรุงเทพมหานคร: สวนเงินมีมา.
วิไลภรณ์ ฤทธิคุปต์. (2560). ผลการจัดการเรียนการสอนโดยใช้กิจกรรมการเขียนบันทึกสะท้อนคิดตามแนวจิตตปัญญาศึกษาในรายวิชาศิลปะการสอน. วารสารราชพฤกษ, 15(2), 27-34.
สมสิทธิ์ อัสดรนิธี (บ.ก.). (2556). จิตตปัญญาศึกษาคืออะไร. กรุงเทพมหานคร: 21 Century.
Baum, A. C. & King, M.A. (2006). Creating a climate or self-awareness in early childhood teacher preparation programs. Early Childhood Journal, 33(4), 217-222.
Goleaman, D. (2013). Daniel Goleman on focus: The secret to high performance and fulfillment. Retrieved from https://www.youtube.com/watch?v =HIfYv3IEOqM (Accessed August 31, 2023).
Jones, J., Jenkin. M., & Loard, S. (2006). Developing effective teacher performance. London: Paul Chapman.
Perez, L. M. (2011). Teaching emotional self- awareness through inquiry-based education. Early Childhood Research & Practice, 13(2), 103-110.
Young, A. J. (2001). Mandalas circling the square in education. Encounter: Education for Meaning and Social Justice, 14, 25-33.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2024 วารสารวิชาการ มจร บุรีรัมย์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความวารสารฉบับนี้ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น ไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของบรรณาธิการ