รูปแบบการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2

Main Article Content

ณัฐพงษ์ รามสีดา
วิมลมาศ ปฐมวณิชกุล
ชยากานต์ เรืองสุวรรณ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของปัญหาการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา 2) พัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา และ 3) ศึกษาผลการใช้รูปแบบการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา ดำเนินการ 3 ระยะ ดังนี้ ระยะที่ 1 ศึกษาสภาพปัจจุบันของปัญหาการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูวิชาการ จำนวน 20 คนเครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสัมภาษณ์และแบบประเมิน ระยะที่ 2 พัฒนารูปแบบการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 12 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบประเมินรูปแบบ และระยะที่ 3 ศึกษาผลการใช้รูปแบบการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ ครู จำนวน 19 คน และนักเรียน จำนวน 182 คน รวมจำนวน 201 คน เครื่องมือที่ใช้ได้แก่ แบบประเมิน สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
 
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของปัญหาการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา จำแนกออกเป็น 4 ด้าน ได้แก่ (1) ด้านการบริหารจัดการ (2) ด้านครูผู้สอน (3) ด้านนักเรียน และ (4) ด้านชุมชน โดยมีผลการประเมินสภาพปัจจุบันของปัญหาการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด 2) รูปแบบการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา ประกอบด้วย 4 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) หลักการและเหตุผล (2) วัตถุประสงค์ (3) กระบวนการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น และ (4) การวัดและประเมินผล โดยความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของร่างรูปแบบการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา มหาสารคาม เขต 2 โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และ 3) ผลการทดลองใช้การจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และความพึงพอใจอยู่ในระดับมากที่สุด

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
รามสีดา ณ., ปฐมวณิชกุล ว., & เรืองสุวรรณ ช. (2024). รูปแบบการจัดการศึกษาโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่นของสถานศึกษา ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 21(1), 19–34. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edu-rmu/article/view/264418
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2561). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พุทธศักราช 2560). กระทรวงศึกษาธิการ.

ธีรวัลย์ ศิลารัตน์. (2550). การจัดการความรู้ชุมชน. คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.

นิชานันท์ ตันสุริยา. (2558). การใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ในการเรียนการสอนของครูในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 3. [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี.

พลพักษ์ คนหาญ. (2558). รูปแบบการมีส่วนร่วมของโรงเรียนกับชุมชนในการนําภูมิปัญญาท้องถิ่นมาจัดการเรียนรู้ในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 12(56), 149-164.

รัชณี ดวงแก้ว. (2565). แนวทางการบริหารภูมิปัญญาท้องถิ่น ตามหลักสัปปุริสธรรม 7 ของผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3. วารสารวิจยวิชาการ, 5(3), 147-162. https://doi.org/10.14456/jra.2022.65

ศรีจันทรัตน์ กันทะวัง. (2557). การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนภูมิปัญญาท้องถิ่นตามแนวการสอนเชิงประสบการณ์ โดยใช้กระบวนการมีส่วนร่วม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษา. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ. (2542). ศูนย์วิชาการและภูมิปัญญาชาวบ้านกับการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น. กองวิชาการ สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ.

อุรเคนทร์ คำฟัก. (2558). การนำเสนอยุทธศาสตร์การนำภูมิปัญญาท้องถิ่นมาพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาของโรงเรียนในอำเภอบรรพตพิสัย สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครสวรรค์ เขต 2. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.