การศึกษาแนวทางการจัดการเรียนการสอนเพื่อเสริมสร้างการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลโพธิ์ศรี สังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม
Main Article Content
บทคัดย่อ
การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง และ 2) ศึกษาแนวทางการจัดการเรียนการสอนเพื่อเสริมสร้างการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลโพธิ์ศรี สังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม การวิจัยครั้งนี้แบ่งระยะดำเนินการ 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การสังเคราะห์เอกสาร และระยะที่ 2 การศึกษาข้อมูลเชิงประจักษ์ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ครูโรงเรียนเทศบาลโพธิ์ศรี สังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม จำนวน 2 คน ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง โดยใช้เกณฑ์การคัดเลือกจากผู้ที่มีประสบการณ์การสอนเกี่ยวกับการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง เครื่องมือการวิจัยได้แก่ แบบบันทึกข้อมูล และแบบสัมภาษณ์การจัดการเรียนการสอน
ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบของการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งมี 4 องค์ประกอบ ซึ่งประกอบด้วย 1) การเคารพสิทธิ 2) การรับผิดชอบต่อบทบาทหน้าที่ 3) การมีส่วนร่วมอย่างมีวิจารณญาณ และ 4) การเป็นผู้สร้างการเปลี่ยนแปลง สำหรับแนวทางการจัดการเรียนการสอนเพื่อเสริมสร้างการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลโพธิ์ศรี สังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม ควรเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญด้วยการจัดการเรียนรู้แบบเชิงรุกให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงจากสถานการณ์จริง และเสริมสร้างนักเรียนให้รู้จักการเคารพสิทธิ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ รับผิดชอบต่อบทบาทหน้าที่ รู้จักใช้วิจารณญาณในการวิเคราะห์ข้อมูลข่าวสารด้วยเหตุผล และส่งเสริมความเป็นประชาธิปไตยให้แก่นักเรียน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ข้อกำหนดเบื้องต้นที่ผู้นิพนธ์(ผู้ส่งบทความ) ควรทราบ
1. ผู้นิพนธ์ที่ประสงค์จะลงตีพิมพ์บทความกับวารสาร ตั้งแต่เดือนมกราคม 2563 เป็นต้นไป ให้ใช้รูปแบบใหม่ (Template 2563) โดยสามารถดูตัวอย่างได้ที่เมนู GUIDELINES
2. จะตีพิมพ์และเผยแพร่ได้ ต้องผ่านการประเมินจากผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review)
3. การประเมินบทความโดยผู้ทรงคุณวุฒิ (Peer Review) เป็นแบบ Double Blind
4. การอ้างอิงบทความใช้หลักเกณฑ์ APA (American Psychological Association) คลิก
5. บทความถูกปฏิเสธการตีพิมพ์ ไม่ผ่านการประเมิน ผู้นิพนธ์ขอยกเลิกเองหรือชำระเงินก่อนได้รับการอนุมัติ ทางวารสารไม่มีนโยบายการคืนเงิน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). เข้าใจสมรรถนะอย่างง่าย ๆ ฉบับประชาชนและเข้าใจสมรรถนะอย่างง่าย ๆ ฉบับครู ผู้บริหาร และบุคลากรทางการศึกษา. เช็นจูรี่.
คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฎิรูปการศึกษา. (2564). แผนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา. (2562). รายงานเฉพาะเรื่องที่ 12 หลักสูตรและการเรียนการสอนฐานสมรรถนะ. สำนักงานเลขาธิการ คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา.
คณะอนุกรรมการนโยบายปฏิรูปการศึกษา. (2554). ยุทธศาสตร์การศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมือง พ.ศ. 2553-2561. สำนักงานนโยบายกด้านพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา.
ชล บุนนาค. (2561). โครงการประสานงานการวิจัยเพื่อสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืน (SGDs). สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
ฐิติวรดา พลเยี่ยม. (2018). แนวทางการจัดการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมความเป็นประชาธิปไตยสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. Journal of Community Development Research (Humanities and Social Sciences), 11(1), 177-185.
ทรงศักดิ์ ภูสีอ่อน. (2564). การวิจัยและพัฒนาทางการศึกษา. ตักสิลาการพิมพ์.
ทิพย์พาพร ตันติสุนทร. (2557). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง. สถาบันนโยบายศึกษา.
ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 25). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญร่วม เทียมจันทร์ และ ศรัญญา วิชชาธรม. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) พร้อมหัวข้อเรื่องทุกมาตรา ฉบับสมบูรณ์. สำนักพิมพ์ The Law Group.
ประเวศ วะสี. (2556). สร้างคุณค่าความเป็นคน สร้างสุขภาพชุมชนให้เข้มแข็ง : อนาคตของชาติและมนุษยชาติอยู่ที่คุณค่าความเป็นคนและชุมชนเข้มแข็ง (พิมพ์ครั้งที่ 2). มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ (มสช.).
ประสาท เนืองเฉลิม. (2558). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยการบริการสังคมสำหรับนิสิตครูวิทยาศาสตร์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยธนบุรี, 9(19), 32-33.
ปริญญา เทวานฤมิตรกุล. (2555). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง (Civic Education). อักษรสัมพันธ์.
รัชนีวรรณ ตั้งภักดี. (2560). ผลของการพัฒนาสมรรถนะการออกแบบการเรียนการสอนเพื่อการ ผลิตสื่อโดยใช้รูปแบบการสอนแบบชุมชนเป็นฐานการเรียนรู้ร่วมกับกระบวนการคิด เชิงออกแบบในนิสิตระดับปริญญาตรี สาขาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 10(3), 123-137.
วราภรณ์ สามโกเศศ. (2558). ว่าด้วย Active Citizen. https://thaipublica.org/2015/08/varakorn-125/
วสันต์ สรรพสุข. (2565). การพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างสมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เขัมแข็งตามแนวคิดการศึกษาเชิงวิพากษ์ สำหรับนิสิตวิชาชีพครู. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหสารคาม, 16(3), 139-153.
วัชรินทร์ ชาญศิลป์. (2561). ความเป็นพลเมืองของเยาวชนไทย. วารสารรัฐศาสตร์ปริทรรศน์, 5(1), 187-209.
วิชัย ตันติศิริ. (2551). วัฒนธรรมพลเมือง. สถาบันนโยบายศึกษา.
ศศิธร อดิศรเมธากุล และคณะ. (2566). รูปแบบการส่งเสริมความเป็นพลเมืองของเยาวชนตามระบอบประชาธิปไตย. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 3(2), 659-674.
ศุภชัย สมนวล และคณะ. (2022). องค์ประกอบของสมรรถนะความเป็นเมืองที่เข้มแข็งของนักเรียนชั้นประถมศึกษา. Journal of Social Science and Buddhistic Anthropology, 7(12), 175-186.
สมศักดิ์ ดลประสิทธิ์. (2564). แนวทางการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนากำลังคนในศตวรรษที่ 21. คุรุสภาวิทยาจารย์, 2(1), 1-15.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2558). แนวทางการจัดทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่เน้นสมรรถนะทางสาขาวิชาชีพ. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). สมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง. https://cbethailand.com/หลักสูตร-2/กรอบหลักสูตร/สมรรถนะหลัก-6-ประการ/สมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง
สำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). เอกสารประกอบการประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทำข้อมูลตัวชี้วัดและเป้าหมายตามเป้าประสงค์ภายใต้เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). เข้าใจสมรรถนะอย่างง่ายๆ ฉบับประชาชน และเข้าใจหลักสูตรฐานสมรรถนะอย่างง่าย ๆ ฉบับครู ผู้บริหาร และบุคลากรทางการศึกษา. บริษัท 21 เซ็นจูรี่.
สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 (ฉบับย่อ). สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2563). ระดับสมรรถนะทั้ง 5 Scale of Competencies. http://www.chaisiri-nites.hi-supervisory5.net/home/smrrthna
สุภีร์ สมอนา. (2558). ความเป็นพลเมืองของนักเรียนในโครงการโรงเรียนพลเมือง สถาบันพระปกเกล้า. สำนักส่งเสริมการเมืองภาคพลเมือง สถาบันพระปกเกล้า.
อภิญญา ฉัตรช่อฟ้า. (2564). การสร้างและพัฒนาความเป็นพลเมืองภายใต้การปกครองระบอบประชาธิปไตย. วารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(3), 121-134.
อัสหมะ หะยียูโซะ. (2565). ผลของการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฎการณ์เป็นฐาน เพื่อส่งเสริมสมรรถนะความเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. https://kb.psu.ac.th/psukb/bitstream/2016/19191/1/6320120621.pdf
Doungwilai, D. and anjug, I. (2023). A learning model promoting higher-order thinking skills and active citizenship with global mindedness. International Journal of Evaluation and Research in Education (IJERE, 12(2), 886-892.
Faour, M. and Muasher, M. (2001). Education for citizenship in the Arab world: key to the future. Carnegie Endowment for International Peace.
Sincer, et al. (2022). Students’ citizenship competencies: The role of ethnic school composition and perceived teacher support. Theory & Research in Social Education, 50(1), 125-155.