การศึกษาแนวทางการจัดการเรียนการสอนเพื่อเสริมสร้างการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลโพธิ์ศรี สังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม

Main Article Content

จตุรภัทร ไสยสมบัติ
มนตรี วงษ์สะพาน

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบของการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง และ 2) ศึกษาแนวทางการจัดการเรียนการสอนเพื่อเสริมสร้างการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลโพธิ์ศรี สังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม การวิจัยครั้งนี้แบ่งระยะดำเนินการ 2 ระยะ ได้แก่ ระยะที่ 1 การสังเคราะห์เอกสาร และระยะที่ 2 การศึกษาข้อมูลเชิงประจักษ์ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ครูโรงเรียนเทศบาลโพธิ์ศรี สังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม จำนวน 2 คน ใช้วิธีการเลือกแบบเจาะจง โดยใช้เกณฑ์การคัดเลือกจากผู้ที่มีประสบการณ์การสอนเกี่ยวกับการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง เครื่องมือการวิจัยได้แก่ แบบบันทึกข้อมูล และแบบสัมภาษณ์การจัดการเรียนการสอน
 
ผลการวิจัยพบว่า องค์ประกอบของการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งมี 4 องค์ประกอบ ซึ่งประกอบด้วย 1) การเคารพสิทธิ 2) การรับผิดชอบต่อบทบาทหน้าที่ 3) การมีส่วนร่วมอย่างมีวิจารณญาณ และ 4) การเป็นผู้สร้างการเปลี่ยนแปลง สำหรับแนวทางการจัดการเรียนการสอนเพื่อเสริมสร้างการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลโพธิ์ศรี สังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม ควรเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญด้วยการจัดการเรียนรู้แบบเชิงรุกให้นักเรียนได้ลงมือปฏิบัติจริงจากสถานการณ์จริง และเสริมสร้างนักเรียนให้รู้จักการเคารพสิทธิ การปฏิบัติตามกฎระเบียบ รับผิดชอบต่อบทบาทหน้าที่ รู้จักใช้วิจารณญาณในการวิเคราะห์ข้อมูลข่าวสารด้วยเหตุผล และส่งเสริมความเป็นประชาธิปไตยให้แก่นักเรียน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ไสยสมบัติ จ., & วงษ์สะพาน ม. (2024). การศึกษาแนวทางการจัดการเรียนการสอนเพื่อเสริมสร้างการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนเทศบาลโพธิ์ศรี สังกัดเทศบาลเมืองมหาสารคาม. วารสารครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 21(2), 204–215. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edu-rmu/article/view/274817
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). เข้าใจสมรรถนะอย่างง่าย ๆ ฉบับประชาชนและเข้าใจสมรรถนะอย่างง่าย ๆ ฉบับครู ผู้บริหาร และบุคลากรทางการศึกษา. เช็นจูรี่.

คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฎิรูปการศึกษา. (2564). แผนการปฏิรูปประเทศด้านการศึกษา. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา. (2562). รายงานเฉพาะเรื่องที่ 12 หลักสูตรและการเรียนการสอนฐานสมรรถนะ. สำนักงานเลขาธิการ คณะกรรมการอิสระเพื่อการปฏิรูปการศึกษา.

คณะอนุกรรมการนโยบายปฏิรูปการศึกษา. (2554). ยุทธศาสตร์การศึกษาเพื่อสร้างความเป็นพลเมือง พ.ศ. 2553-2561. สำนักงานนโยบายกด้านพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกษา.

ชล บุนนาค. (2561). โครงการประสานงานการวิจัยเพื่อสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืน (SGDs). สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

ฐิติวรดา พลเยี่ยม. (2018). แนวทางการจัดการเรียนการสอนเพื่อส่งเสริมความเป็นประชาธิปไตยสำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4. Journal of Community Development Research (Humanities and Social Sciences), 11(1), 177-185.

ทรงศักดิ์ ภูสีอ่อน. (2564). การวิจัยและพัฒนาทางการศึกษา. ตักสิลาการพิมพ์.

ทิพย์พาพร ตันติสุนทร. (2557). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง. สถาบันนโยบายศึกษา.

ทิศนา แขมมณี. (2564). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 25). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

บุญร่วม เทียมจันทร์ และ ศรัญญา วิชชาธรม. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561-2580) พร้อมหัวข้อเรื่องทุกมาตรา ฉบับสมบูรณ์. สำนักพิมพ์ The Law Group.

ประเวศ วะสี. (2556). สร้างคุณค่าความเป็นคน สร้างสุขภาพชุมชนให้เข้มแข็ง : อนาคตของชาติและมนุษยชาติอยู่ที่คุณค่าความเป็นคนและชุมชนเข้มแข็ง (พิมพ์ครั้งที่ 2). มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ (มสช.).

ประสาท เนืองเฉลิม. (2558). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยการบริการสังคมสำหรับนิสิตครูวิทยาศาสตร์. วารสารวิชาการ มหาวิทยาลัยธนบุรี, 9(19), 32-33.

ปริญญา เทวานฤมิตรกุล. (2555). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง (Civic Education). อักษรสัมพันธ์.

รัชนีวรรณ ตั้งภักดี. (2560). ผลของการพัฒนาสมรรถนะการออกแบบการเรียนการสอนเพื่อการ ผลิตสื่อโดยใช้รูปแบบการสอนแบบชุมชนเป็นฐานการเรียนรู้ร่วมกับกระบวนการคิด เชิงออกแบบในนิสิตระดับปริญญาตรี สาขาเทคโนโลยีและสื่อสารการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม. Veridian E-Journal, Silpakorn University ฉบับภาษาไทย สาขามนุษยศาสตร์ สังคมศาสตร์ และศิลปะ, 10(3), 123-137.

วราภรณ์ สามโกเศศ. (2558). ว่าด้วย Active Citizen. https://thaipublica.org/2015/08/varakorn-125/

วสันต์ สรรพสุข. (2565). การพัฒนาหลักสูตรเสริมสร้างสมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เขัมแข็งตามแนวคิดการศึกษาเชิงวิพากษ์ สำหรับนิสิตวิชาชีพครู. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหสารคาม, 16(3), 139-153.

วัชรินทร์ ชาญศิลป์. (2561). ความเป็นพลเมืองของเยาวชนไทย. วารสารรัฐศาสตร์ปริทรรศน์, 5(1), 187-209.

วิชัย ตันติศิริ. (2551). วัฒนธรรมพลเมือง. สถาบันนโยบายศึกษา.

ศศิธร อดิศรเมธากุล และคณะ. (2566). รูปแบบการส่งเสริมความเป็นพลเมืองของเยาวชนตามระบอบประชาธิปไตย. วารสารสหวิทยาการวิจัยและวิชาการ, 3(2), 659-674.

ศุภชัย สมนวล และคณะ. (2022). องค์ประกอบของสมรรถนะความเป็นเมืองที่เข้มแข็งของนักเรียนชั้นประถมศึกษา. Journal of Social Science and Buddhistic Anthropology, 7(12), 175-186.

สมศักดิ์ ดลประสิทธิ์. (2564). แนวทางการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนากำลังคนในศตวรรษที่ 21. คุรุสภาวิทยาจารย์, 2(1), 1-15.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2558). แนวทางการจัดทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ที่เน้นสมรรถนะทางสาขาวิชาชีพ. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). สมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง. https://cbethailand.com/หลักสูตร-2/กรอบหลักสูตร/สมรรถนะหลัก-6-ประการ/สมรรถนะการเป็นพลเมืองที่เข้มแข็ง

สำนักงานปลัดกระทรวง กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). เอกสารประกอบการประชุมเชิงปฏิบัติการจัดทำข้อมูลตัวชี้วัดและเป้าหมายตามเป้าประสงค์ภายใต้เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน. สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). เข้าใจสมรรถนะอย่างง่ายๆ ฉบับประชาชน และเข้าใจหลักสูตรฐานสมรรถนะอย่างง่าย ๆ ฉบับครู ผู้บริหาร และบุคลากรทางการศึกษา. บริษัท 21 เซ็นจูรี่.

สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 (ฉบับย่อ). สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ.

สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2563). ระดับสมรรถนะทั้ง 5 Scale of Competencies. http://www.chaisiri-nites.hi-supervisory5.net/home/smrrthna

สุภีร์ สมอนา. (2558). ความเป็นพลเมืองของนักเรียนในโครงการโรงเรียนพลเมือง สถาบันพระปกเกล้า. สำนักส่งเสริมการเมืองภาคพลเมือง สถาบันพระปกเกล้า.

อภิญญา ฉัตรช่อฟ้า. (2564). การสร้างและพัฒนาความเป็นพลเมืองภายใต้การปกครองระบอบประชาธิปไตย. วารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(3), 121-134.

อัสหมะ หะยียูโซะ. (2565). ผลของการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปรากฎการณ์เป็นฐาน เพื่อส่งเสริมสมรรถนะความเป็นพลเมืองที่เข้มแข็งของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต]. มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. https://kb.psu.ac.th/psukb/bitstream/2016/19191/1/6320120621.pdf

Doungwilai, D. and anjug, I. (2023). A learning model promoting higher-order thinking skills and active citizenship with global mindedness. International Journal of Evaluation and Research in Education (IJERE, 12(2), 886-892.

Faour, M. and Muasher, M. (2001). Education for citizenship in the Arab world: key to the future. Carnegie Endowment for International Peace.

Sincer, et al. (2022). Students’ citizenship competencies: The role of ethnic school composition and perceived teacher support. Theory & Research in Social Education, 50(1), 125-155.