การมีส่วนร่วมของประชาชนวัยทำงานในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังไผ่ อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์
คำสำคัญ:
การมีส่วนร่วม, โรคไข้เลือดออก, การป้องกันและควบคุมโรค, แรงจูงใจบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการมีส่วนร่วมของประชาชนวัยทำงานในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังไผ่ อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประชาชนวัยทำงานที่เป็นตัวแทนครัวเรือนต่อหลังคาเรือน เพศชายและเพศหญิงที่มีอายุ 20 ปีขึ้นไป ในเขตพื้นที่ที่รับผิดชอบ 2,073 หลังคาเรือน กำหนดขนาดของกลุ่มตัวอย่างโดยการใช้สูตร ในการคำนวณของ Daniel (2010) โดยวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบง่าย (Simple Random Sampling) จำนวน 1 คน และบวกเพิ่มอีกร้อยละ 5 รวมเป็น 171 คน
ผลการศึกษาพบว่า
1. การมีส่วนร่วมของประชาชนวัยทำงานในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกในเขตรับผิดชอบโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านวังไผ่ อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ อยู่ในระดับมาก คิดเป็นร้อยละ 60.2
2. ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของประชาชนวัยทำงานในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p - value <0.05) ได้แก่ การศึกษา และแรงจูงใจ ส่วนปัจจัยที่ไม่มีความสัมพันธ์กับการมีส่วนร่วมของประชาชนวัยทำงานในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ได้แก่ เพศอายุ อาชีพ รายได้ ระยะเวลาที่อาศัย และความรู้เกี่ยวกับการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก
3. ผลการศึกษาครั้งนี้ เสนอแนะให้หน่วยงานในพื้นที่เร่งดำเนินการนโยบายในการเผยแพร่ความรู้ให้แก่ประชาชนวัยทำงานในพื้นที่ให้ครอบคลุมและส่งเสริมให้ประชาชนวัยทำงานเข้ามามีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก เพื่อเป็นกำลังสำคัญในการดำเนินงานและลดจำนวนผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกต่อไป
4.ผลการวิจัยพบว่าแรงจูงใจต่อการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกมีความสัมพันธ์ทางบวกกับการมีส่วนร่วมของประชาชนวัยทำงานในการป้องกันโรคไข้เลือดออก ( r = 0.091 ) อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (p - value < 0.01) การได้รับแรงจูงใจจากหน่วยงานต่างๆอย่างต่อเนื่องจะเป็นแรงกระตุ้นและแรงผลักดันที่จะทำให้ประชาชนวัยทำงานในวัยทำงานสนใจ และให้ความสำคัญในการมีส่วนร่วมป้องกันควบคุมโรคไข้เลือดออก
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข (2565). กลุ่มอาการโรคที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสเดงกี
กาญจนา ปัญญาธร และคณะ (2565). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการป้องกัน และควบคุมโรค
ไข้เลือดออก บ้านเชียงพิณ ตำบลเชียงพิณ อำเภอเมือง จังหวัดอุดรธานี
กองโรคติดต่อนำโดยแมลง กรมควบคุมโรค. (2556). รายงานสถานการณ์โรคไข้เลือดออก. สืบค้นเมื่อ 4 ตุลาคม 2566, จาก https://lookerstudio.google.com.
กิตติ วงศ์ปทุมทิพย์. (2560). การมีส่วนร่วมของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้านในการป้องกันและควบคุมโรคติดเชื้อไวรัสซิกา อำเภอดอนตูม จังหวัดนครปฐม. วารสารสำนักงานป้องกันควบคุมโรคที่ 7 ขอนแก่น, 24(2): 59–67.
ธันยกานต์ ศรีชาลี. (2561). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการดำเนินงานการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกเขตองค์การบริหารส่วนตำบลเมืองเดช อำเภอเดชอุดม จังหวัดอุบลราชธานี. การค้นคว้าอิสระสาธารณสุขศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารงาน สาธารณสุข. ปทุมธานี : มหาวิทยาลัยเวสเทิร์น.
พงษ์ระพี ดวงดี และคณะ. (2563). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออก ตำบลโนนผึ้ง อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารสาธารณสุขและวิทยาศาสตร์สุขภาพ, 3(1): 1–12.
ไพรัตน์ ห้วยทราย, ธนูย์สิญจน์ สุขเสริม และ กฤษณ์ ขุนลึก. (2559). การมีส่วนร่วมในการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของ ประชาชน อำเภอห้วย ผึ้งจังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารวิชาการแพรวากาฬสินธุ์ มหาวิทยาลัยกาฬสินธุ์, 3(1): 64–81.
วิทยา ศรแก้ว. (2565). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการป้องกันและควบคุมโรคไข้เลือดออกของประชาชนในตำบลที่มีอัตราป่วยสูง อำเภอฉวาง จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารศาสตร์สุขภาพและการศึกษา, 2(1): 1–14.
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1981).Participation’s place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development, 8(3): 213–235.
Daniel, D. (2010). Biostatistics: Basic concepts and methodology for the health sciences. New Delhi.
Zahir, A., Ullah, A., Shah, M., & Mussawar (2016). A. Community participation, dengue fever prevention and control practices in Swat, Pakistan. International Journal of MCH and AIDS, 5(1): 39.
Gautama, S., & Aulia, D. Factors affecting public participation on the
implementation of the dengue hemorrhagic fever prevention program at the medan deli health center, Medan City, Indonesia. (2022).
Juanita, J., & Andayani, L. S. (2023). Community Participation Factors in Implementing Dengue Fever Symptoms Prevention Program. Randwick International of Social Science Journal, 4(2): 385–394.
