แนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ ของผู้เรียนระดับประถมศึกษา กลุ่มเครือข่ายโรงเรียนที่ 35 สังกัดกรุงเทพมหานคร
คำสำคัญ:
การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, การคิดวิเคราะห์, ผู้เรียนระดับประถมศึกษา, กลุ่มเครือข่ายโรงเรียนบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 2) เสนอแนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนระดับประถมศึกษา กลุ่มเครือข่ายโรงเรียนที่ 35 สังกัดกรุงเทพมหานคร เป็นการวิจัยเชิงสำรวจที่เก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากการสอบถาม เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์ เครื่องมือที่ใช้เก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ แบบสอบถามครู–นักเรียน แบบสัมภาษณ์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยได้จากการเทียบสัดส่วนตามตารางของเครซี่และมอร์แกน เป็นครู 38 คน เป็นนักเรียนชั้น ป.4–6 ปีการศึกษา 2567 จำนวน 188 คน ผู้ให้ข้อมูล 5 คน ได้จากการเลือกแบบเจาะจง สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการสรุปเนื้อหาตามประเด็น
ผลการวิจัยพบว่า
1) สภาพการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนระดับประถมศึกษา ในความคิดเห็นของครูโดยรวมอยู่ในระดับมาก เรียงลำดับจากด้านมากไปหาน้อย ดังนี้ 1) การวัดและประเมินผล 2) องค์ความรู้ 3) การจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ 4) การนิเทศการจัดการเรียนรู้ 5) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ ส่วนความคิดเห็นของนักเรียนโดยรวมอยู่ในระดับมาก เรียงลำดับจากด้านมากไปหาน้อย ดังนี้ 1) องค์ความรู้ 2) การจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ 3) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ 4) การวัดและประเมินผล 5) การนิเทศการจัดการเรียนรู้
2) แนวทางการจัดการเรียนรู้เชิงรุกที่ส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนระดับประถมศึกษา ใน 5 ด้าน 16 แนวทาง ได้แก่ 1) องค์ความรู้ 3 แนวทาง 2) รูปแบบการจัดการเรียนรู้ 5 แนวทาง 3) การจัดทำแผนการจัดการเรียนรู้ 3 แนวทาง 4) การนิเทศการจัดการเรียนรู้ 2 แนวทาง 5) การวัดและประเมินผล 3 แนวทาง
Downloads
เอกสารอ้างอิง
เครือข่ายโรงเรียนที่ 35. (2565). แผนพัฒนาคุณภาพเครือข่ายโรงเรียนที่ 35 พ.ศ. 2565 – 2568. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเขตลาดกระบัง กรุงเทพมหานคร
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน : องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธนภัทร จันทร์เจริญ. (2562, กันยายน–ธันวาคม). การจัดการเรียนรู้สู่การศึกษาไทย 4.0. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมภ์, 13(3), 216–229.
ธีรศักดิ์ (อุปรมัย) อุปไมยอธิชัย. (2563). ความเป็นครู : แนวทางการพัฒนาเชิงทฤษฎีสู่การปฏิบัติ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นฤมล คล้ายริน. (2564, ธันวาคม). การพัฒนารูปแบบเพื่อพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก สำหรับครูโรงเรียนเทศบาลอินทปัญญา วัดใหญ่อินทาราม สังกัดเทศบาลเมืองชลบุรี. วารสาร HRD JOURNAL, 12(2), 58–72. สืบค้นเมื่อ 1 ธันวาคม 2567, จาก https://tdc.thailis.or.th/tdc/ dccheck.
พิชิต ฤทธิ์จรูญ. (2566). เทคนิคการวิจัยในชั้นเรียน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). นครปฐม: เพชรเกษมการพิมพ์.
พิมพ์พันธ์ เดชะคุปต์. และพเยาว์ ยินดีสุข. (2561). การเรียนรู้เชิงรุกแบบรวมพลังกับ PLC เพื่อการพัฒนา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มาลี โชติชัย. (2563). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกของโรงเรียนบ้านหนองเจริญ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 3. (สารนิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ, กรุงเทพมหานคร. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2567, จาก https://tdc.thailis.or.th/tdc/browse.php
มนสิช สิทธิสมบูรณ์. (2565). กลยุทธ์การจัดการเรียนรู้เชิงรุก. พระนครศรีอยุธยา: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
ยุภาลัย มะลิซ้อน. (2563). การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในสถานศึกษา สังกัดสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. (ปริญญานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาสารคาม. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2567, จาก https://tdc.thailis.or.th/tdc/ browse.php.
ศิริพร แย้มนิล. (2564). การพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่ยั่งยืน. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร: DPU Coolprint มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
สิทธิพล อาจอินทร์. (2564). ศาสตร์และศิลป์การจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21. (พิมพ์ครั้งที่ 4). ขอนแก่น: โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
สุกัญญา แช่มช้อย. (2565). การบริหารวิชาการที่ตอบสนองการเปลี่ยนแปลงของโลกยุคพลิกผัน. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุรัญญา ก้องวัฒนโกศล. (2563). การพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกสำหรับครูสังกัดกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยนอร์ทกรุงเทพ, กรุงเทพมหานคร. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2567, จาก https://tdc.thailis.or.th/tdc/browse.php.
สุรางค์ โค้วตระกูล. (2565). จิตวิทยาการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักการศึกษา. (2567). แผนปฏิบัติราชการประจำปี พ.ศ. 2567. กรุงเทพมหานคร: แอล เอ็น บี เอ็นจิเนียริ่ง.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาและส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ตามนโยบายลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้. หน่วยศึกษานิเทศก์. สืบค้นเมื่อ 30 กันยายน 2567, จาก http://www.esdc.go.th
_______. (2565). แนวทางพัฒนาโรงเรียนนวัตกรรมพัฒนาผู้เรียนสู่การเป็นนวัตกรของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สืบค้นเมื่อ 30 กันยายน 2567, จาก https://anyflip.com/ ixbqr/vhrh/basic
สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี ทำเนียบรัฐบาล. (2565). หนังสือด่วนที่สุด ที่ นร0505/ว(ล) 12681 เรื่องการยกระดับคุณภาพการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน, 20 พฤษภาคม 2565.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.
อิทธิพัทธ์ สุวทันพรกูล. (2562). การวิจัยทางการศึกษา แนวคิดและการประยุกต์ใช้. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อ่อนพิไลย พรหมมันชู ญาณิศา บุญจิตร์ และบรรจง เจริญสุข. (2563, ธันวาคม). รูปแบบการพัฒนาครูในการจัดการเรียนรู้ที่เน้นทักษะการคิดวิเคราะห์ เครือข่ายสถานศึกษาสินปุน–ตาปี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3. วารสารมหาจุฬานครทรรศน์, 7(12), 107–112. สืบค้นเมื่อ 1 ตุลาคม 2567, จาก http://scholar.google,co.th/scholar?q
Dema, K. & Tshering. (2020). The effects of active learning approach in teaching and learning science: A case of one of the primary school in Bhutan. International Research Journal for quality in Education, 7(1), 1–6.
Hyun, J. (2017). Students’ Satisfaction on The Learning Process in Active Learning and Traditional Classrooms Teaching. International Journal of Education and Learning in Higher, 29(1), 108–118.
