การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำการเรียนรู้, โปรแกรมการเสริมสร้างภาวะผู้นำการเรียนรู้, ผู้บริหารสถานศึกษา, สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ดบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา และ 2) เพื่อพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา โดยใช้หลักการวิจัยและพัฒนา ซึ่งดำเนินการวิจัย 2 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็น กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร และครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด จำนวน 333 คน โดยใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น และระยะที่ 2 การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำการเรียนรู้ กลุ่มผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้บริหารสถานศึกษา 3 คน และผู้ทรงคุณวุฒิ 5 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ และแบบประเมิน สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง สภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และความต้องการจำเป็นสามารถเรียงลำดับ ได้ดังนี้
ลำดับที่ 1 การสร้างวัฒนธรรมเรียนรู้แบบนำตนเอง ลำดับที่ 2 การสร้างการเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีม ลำดับที่ 3 การสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อการศึกษา ลำดับที่ 4 การใช้เทคโนโลยีส่งเสริมการเรียนรู้ และลำดับที่ 5 การส่งเสริมสภาพแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ 2. โปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำการเรียนรู้ ประกอบด้วย 5 โมดูล คือ โมดูลที่ 1 การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้แบบนำตนเอง โมดูลที่ 2 การสร้างการเรียนรู้ร่วมกันเป็นทีม โมดูลที่ 3 การส่งเสริมสภาพแวดล้อมเพื่อการเรียนรู้ โมดูลที่ 4 การใช้เทคโนโลยีส่งเสริมการเรียนรู้ และโมดูลที่ 5 การสร้างสรรค์นวัตกรรมเพื่อการพัฒนา ใช้หลักการพัฒนา70:20:10 และวิธีการเสริมสร้างภาวะผู้นำการเรียนรู้ 3 วิธี คือ 1) การฝึกอบรม 2) การสอนงาน และ 3) การเรียนรู้จากประสบการณ์ ผลการประเมินโปรแกรม พบว่า โปรแกรมมีความเหมาะสม และมีความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กนกอร สมปราชญ์. (2560). ภาวะผู้นำและภาวะผู้นำการเรียนรู้สำหรับผู้บริหารสถานศึกษา.วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 12(4), 51-66.
จงกลนี ชุติมาเทวินทร์. (2544). การฝึกอบรมเชิงพัฒนาการ. กรุงเทพมหานคร: พี.เอ.ลีฟวิ่ง.
จิตกมล โคตรทองหลาง. (2564). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามหาสารคาม. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
เชษฐา ค้าคล่อง. (2557). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำแบบมุ่งบริการของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 10 ฉบับปรับปรุงใหม่). กรุงเทพมหานคร: สุวีริยาสาส์น.
ปริญญา มีสุข. (2552). ผลของการออกแบบโปรแกรมการพัฒนาทางวิชาชีพแบบมีส่วนร่วมของครู. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต. กรุงเทพมหานคร: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พัชรา วาณิชวศิน. (2560). การพัฒนาภาวะผู้นำ : จากทฤษฎีสู่แนวปฏิบัติที่ดีและกรณีศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ปัญญาชน.
พิเชษฐ์ จันทะศิลา. (2560). ภาวะผู้นำการเรียนรู้ที่ส่งผลต่อชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ยอดอนงค์ จอมหงษ์พิพัฒน์. (2553). การพัฒนาโปรแกรมพัฒนาครูผู้นําการจัดการเรียนรู้ตามแนวทางปฏิรูปการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต. สกลนคร: มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
วัฒนา ปะกิคา. (2560). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียน. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด. (2565). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน ระยะ 5 ปี (2565-2569) สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด. ร้อยเอ็ด: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาร้อยเอ็ด.
สุธรรม ธรรมทัศนานนท์. (2564). การบริหารสู่องค์การนวัตกรรมทางการศึกษา. มหาสารคาม: ตักศิลาการพิมพ์.
สุวัฒน์ จุลสุวรรณ์. (2554). การพัฒนาภาวะผู้นําการเปลี่ยนแปลงผู้บริหารสายสนับสนุน สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
อภิศญารัศมิ์ ประราศี. (2561). โปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นาการเรียนรู้ของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต. มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
อาภรณ์ ภู่วิทยพันธุ์. (2559). การพัฒนา Core competency บนแนวคิด 70:20:10 (Core Competency development program on 70:20:10 learning model). กรุงเทพมหานคร: เอช อาร์ เซ็นเตอร์.
Achua, C. F., & Lussier, R. N. (2010). Effective leadership. Canada: South-Western Cengage learning.
Afandi, A., Bafadal, I., Hadi, B. S., & Taufiq, A. (2021). Investigating School Principals’ Learning Leadership Practices in Three Indonesian Excellent Schools. Eurasian Journal of Educational Research, (96): 119-135.
Antonacopoulou, E. P., & Bento, R. F. (2003). Methods of Learning Leadership: Taught and Experiential. Retrieved 12 January 2024.
Barr, M. J., & Keating, L. A. (1990). Introduction : Elements of Program Development, Developer Effective Student Services Program. San Francisco: Jossey-Bass.
Christiansen, L., & Tronsmo, P. (2013). Approaches to learning leadership development in different school system” in Leadership for 21st Century Learning. New York: OECD.
Curtis, T. A. (2012). Leading and learning : Leadership, change, and challenge in a professional development initiative. Retrieved 30 January 2024. From http://search.proquest.com/docview/1010625210?accountid=44809.
Dimmock, C. (2012). Leadership, Capacity Building and School Improvement : Concepts, Themes and Impact. London: Routledge.
Dubrin, A. J. (2010). Principles of Leadership. (6th ed.). Canada: South Western, Cengage Learning.
Greiter, T. W. (2013). Leadership for 21st Century Learning. New York: OECD publishing.
Jesuthasan, R., & Holmstrom, M. S. (2016). As Work Changes, Leadership Development Has to Keep Up. Harvard Business Review. Retrieved 21 May 2024. from https://hbr.org/2016/10/as-work-changes-leadership-development-has-to-keep-up.
Johnson, E. (2012). Apocalypse 2012: God’s Judgments. [n.p.]: Ernest Johnson.
Kanaya, T., & McMillan, C. (2005). Facilitating Communities of Practice in Teacher Professional Development. Denmark: e-Learning Lab, Aalborg University.
Kohlreiser, G. (2013). Learning Leadership. [n.p.]: IMD Real World Real Learning.
Kouzes, J. M., & Posner, B. Z. (2016). Learning Leadership: he five fundamental of becoming an Exemplary leader. New Jersey: Wiley.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3): 607-610.
Marquardt, M. J. (2000). Action Learning and Leadership. The Learning Organization, 7(5): 233-241.
McCloskey, M. W. (2014). Learning Leadership in a Changing World: Virtue and Effective Leadership in the 21st Century. New York: Palgrave Macmillan.
OECD. (2013). Investing in Youth: Brazil, forthcoming. [n.p.]: OECD Publishing.
Owen, S. (2013). Leadership for 21st Century Learning. New York: OCED Publishing.
Salavert, R. (2013). Approaches to learning leadership development in different School system. [n.p.]: OECD.
Tubin, D. (2013). Learning leadership for innovation at the system level : Israel. [n.p.]: OECD.
Yeung, A. K., & Ready, D. A. (1995). Developing Leadership Capabilities of Global Corporations: A Comparative Study in Eight Nations. Human Resource Management, 34(4): 42.
Yukl, G. A. (2010). Leadership in Organizations. (7th ed.). New Jersey: Pearson.
Yuze Sun. (2562). การพัฒนาโปรแกรมเสริมสร้างภาวะผู้นำการเรียนรู้ของผู้บริหารสถานศึกษา เอกชนสังกัดสำนักงานศึกษาธิการ จังหวัดบุรีรัมย์. วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษาดุษฎีบัณฑิต.มหาสารคาม: มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
