อิทธิพลของการดำเนินงานตามโมเดลเศรษฐกิจ BCG ต่อกลยุทธ์การสร้าง ความได้เปรียบในการแข่งขันของผู้ประกอบการภาคอุตสาหกรรมการผลิต จังหวัดเชียงราย: การศึกษาเชิงปริมาณด้วยการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ
คำสำคัญ:
โมเดลเศรษฐกิจ BCG, กลยุทธ์การสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน , อุตสาหกรรมการผลิตบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับของการดำเนินงานตามโมเดลเศรษฐกิจ BCG ได้แก่ ด้านเศรษฐกิจชีวภาพ เศรษฐกิจหมุนเวียน และเศรษฐกิจสีเขียว รวมถึงกลยุทธ์การแข่งขัน ได้แก่ การเป็นผู้นำด้านต้นทุน การสร้างความแตกต่าง และการมุ่งตลาดเฉพาะ ของผู้ประกอบการภาคอุตสาหกรรมการผลิตจังหวัดเชียงราย และ 2) ศึกษาอิทธิพลของการดำเนินงานตามโมเดลเศรษฐกิจ BCG ต่อกลยุทธ์การสร้างความได้เปรียบในการแข่งขัน การวิจัยเป็นแบบเชิงปริมาณ ใช้แบบสอบถามเก็บข้อมูลจากผู้ประกอบการและผู้บริหารภาคอุตสาหกรรมการผลิตที่จดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและสำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดเชียงราย จำนวน 253 ราย ผลการวิจัยพบว่า การดำเนินงานตามโมเดลเศรษฐกิจ BCG อยู่ในระดับมาก หมายความว่าผู้ประกอบการส่วนใหญ่มีการนำแนวคิด BCG มาปรับใช้ในกระบวนการดำเนินธุรกิจอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะด้านเศรษฐกิจสีเขียวที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด ขณะที่กลยุทธ์การแข่งขันโดยรวมก็อยู่ในระดับมากเช่นกัน สะท้อนถึงการบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ที่เข้มแข็ง ทั้งในด้านการควบคุมต้นทุน การสร้างเอกลักษณ์ของผลิตภัณฑ์ และการมุ่งตลาดเฉพาะ การวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณชี้ว่าการดำเนินงานตามโมเดลเศรษฐกิจ BCG มีอิทธิพลเชิงบวกและมีนัยสำคัญทางสถิติต่อการกำหนดกลยุทธ์การแข่งขัน โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 70.5 สะท้อนให้เห็นว่าการบูรณาการ BCG Model ช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและเสริมสร้างความยั่งยืนให้แก่ภาคอุตสาหกรรมการผลิตในจังหวัดเชียงราย
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม. (2564). รายงานการวิจัยสถานการณ์ SMEs กับการประยุกต์ใช้ BCG. กรมส่งเสริมอุตสาหกรรม. https://info.dip.go.th/uploadcontent/maew_info/13.1-1%20%20Project.pdf
กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. (2564, 8 กุมภาพันธ์). BCG Action Plan: โมเดลเศรษฐกิจ BCG สู่การพัฒนาที่ยั่งยืน (ปี พ.ศ. 2564–2570). https://www.bcg.in.th/eng/wp-content/uploads/2022/07/BCG_Action_Plan_-Eng_Small.pdf
กษิดิศ ใจผาวัง. (2565). ความสัมพันธ์ระหว่างทรัพยากรทางธุรกิจ กลยุทธ์การสร้างความได้เปรียบ ในการแข่งขันและการดำเนินงานตามโมเดลเศรษฐกิจบีซีจีของกลุ่มวิสาหกิจชุมชนในจังหวัดเชียงราย. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาพุทธศาสน์, 7(12), 1091–1106.
ถนอมศิลป์ จันคณากิติกุล และ นิศารัตน์ โชติเชย. (2565). รูปแบบความสัมพันธ์โครงสร้างเชิงสาเหตุ ของปัจจัยที่ส่งผลต่อความได้เปรียบในการแข่งขันเพื่อความสำเร็จอย่างยั่งยืนของธุรกิจโรงแรมในกลุ่มจังหวัดภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 10(2), 331–348.
นัฐกิจ ปิงยศ และ ชัชชญา ยอดสุวรรณ. (2566). ภาพลักษณ์โรงแรมสีเขียวที่มีผลต่อการตัดสินใจ เลือกใช้บริการโรงแรมในจังหวัดเชียงราย. วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย, 18(2), 173–202.
ปรีดี นุกุลสมปรารถนา. (2563, 22 มีนาคม). กลยุทธ์ผู้นำด้านต้นทุน (Cost Leadership Strategy). https://www.popticles.com/business/cost-leadership-strategy/
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. (2562ก). Circular Economy เศรษฐกิจหมุนเวียนที่ทุกคนควรรู้. กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม. https://www.mhesi.go.th/images/STBookSeries/BS003CircularEconomy.pdf
สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. (2562ข, 26 กันยายน). เศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy). https://www.nstda.or.th/home/knowledge_post/circular-economy-article/
สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน. (2564). แผนปฏิบัติการระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2566–2570). สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน กระทรวงพลังงาน. https://www.eppo.go.th/images/policy/PDF/operationplan2566-2570_edit.pdf
สำนักงานพัฒนานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ. (ม.ป.ป.). โมเดลเศรษฐกิจ บีซีจี: ยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนและแนวทางการพัฒนา. https://www.nxpo.or.th/th/bcg-economy/
สำนักงานเศรษฐกิจอุตสาหกรรม. (2563). แนวทางการพัฒนาอุตสาหกรรมไทยตามแนวคิดเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular Economy). กระทรวงอุตสาหกรรม. https://www.oie.go.th/assets/portals/1/files/study_report/DevelopThaiIndustries_CircularEconomy.pdf
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติฉบับประชาชน (ฉบับที่ 13 พ.ศ. 2566–2570). https://www.nesdc.go.th/wp-content/themes/plant3-child/assets/pdf/13/article_file_20230307173518.pdf
สำนักงานอุตสาหกรรมจังหวัดเชียงราย. (2566). แผนปฏิบัติการด้านการพัฒนาอุตสาหกรรมจังหวัดเชียงรายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2566–2570. https://chiangrai.industry.go.th/th/strategy
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120. https://doi.org/10.1177/014920639101700108
Durbin, J., & Watson, G. S. (1950). Testing for serial correlation in least squares regression. Biometrika, 37(3–4), 409–428. https://doi.org/10.1093/biomet/37.3-4.409
Elkington, J. (1997). Cannibals with forks: The triple bottom line of 21st century business. Capstone Publishing Limited.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate data analysis (8th ed.). Pearson.
Intergovernmental Panel on Climate Change. (2023). Climate change 2023: Synthesis report of the IPCC sixth assessment report. IPCC. https://www.ipcc.ch/report/ar6/syr/
Likert, R. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology, 140, 1–55.
McKinsey & Company. (2023). 2023 ESG report: Accelerating sustainable and inclusive growth for all. https://www.mckinsey.com/featured-insights/sustainable-inclusive-growth
Porter, M. E. (1980). Competitive strategy: Techniques for analyzing industries and competitors. Free Press.
Porter, M. E. (1985). Competitive advantage: Creating and sustaining superior performance. Free Press.
Rattanasuksri, N., Sonsuphap, R., & Pongpanich, K. (2024). Modernization through the BCG model: Rice industry in circular economy. Journal of Contemporary Social Sciences and Humanities, 11(2), 48–57.
Robbins, S. P., & Coulter, M. (2016). Management and organizational behavior (W. Sa-nguanwongsawan, Trans.). Thop Publishing.
Taber, K. S. (2018). The use of Cronbach’s alpha when developing and reporting research instruments in science education. Research in Science Education, 48(6), 1273–1296. https://doi.org/10.1007/s11165-016-9602-2
Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic capabilities and strategic management. Strategic Management Journal, 18(7), 509–533. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7%3C509::AID-SMJ882%3E3.0.CO;2-Z
United Nations. (2021). Thailand voluntary national review 2021: The implementation of the 2030 agenda for sustainable development. https://sustainabledevelopment.un.org/content/documents/279482021_VNR_Report_Thailand.pdf
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 จิรพัฒน์ อุปถัมภ์, กษิดิศ ใจผาวัง

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของ ผู้เขียน
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสารเครือข่ายส่งเสริมการวิจัยทางมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์จะถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ

