บริบท ศักยภาพ ปัญหา และความต้องการของประชาชน : กรณีศึกษา บ้านจอมศรี อำเภอเพ็ญ

Main Article Content

วรัญญา จีระวิพูลวรรณ
พรทิพย์ อนันตกูล
อารีรัตน์ วุฒิเสน
ชุติมา อินทรพานิช
ชัชจริยา ใบลี

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบริบท ศักยภาพ ปัญหา และความต้องการของประชาชนบ้านจอมศรี ตำบลจอมศรี อำเภอเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี กลุ่มเป้าหมาย คือ ตัวแทนครัวเรือน ผู้นำหมู่บ้าน ปราชญ์ชุมชน และผู้แทนกลุ่มอาชีพ เก็บข้อมูลเชิงปริมาณด้วยแบบสอบถามและวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าสถิติ ร้อยละ และค่าเฉลี่ย เก็บข้อมูลเชิงคุณภาพโดยการสังเกต สัมภาษณ์เชิงลึก บันทึกการนำชม การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและการสนทนากลุ่ม วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ตีความและอุปนัย 


ผลการวิจัยพบว่า บ้านจอมศรี มีประชากร 854 คน ลักษณะครอบครัวเป็นครอบครัวเดี่ยว และเป็นสังคมผู้สูงอายุ วัยแรงงานส่วนใหญ่ไปทำงานต่างประเทศ มีโรงเรียนบ้านจอมศรี ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก สำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบ และการศึกษาตามอัธยาศัย เยาวชนนิยมเรียนสายวิชาชีพเพื่อไปทำงานในเมืองใหญ่ ปัญหาสุขภาพที่พบบ่อยคือโรค
ไม่ติดต่อเรื้อรัง ด้านประเพณีและความเชื่อ ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ ในวันพระวันโกน มีการทำบุญตักบาตร สวดมนต์ ถืออุโบสถศีล ประเพณีได้แก่ สงกรานต์ ออกพรรษา บุญข้าวสาก บุญข้าวประดับดิน บุญผะเหวด ลักษณะภูมิประเทศ บ้านจอมศรีเป็นที่ดอนสลับที่ลุ่มน้ำท่วม มีแหล่งน้ำ คือ ลำน้ำสวย หนองมัก และหนองแสง ชาวบ้านส่วนใหม่มีอาชีพทำนา ปลูกอ้อย ยางพารา ปลูกแตง ถั่ว ข้าวโพด เห็ด และผักพื้นบ้าน นอกจากนี้ยังมีอาชีพเลี้ยงโค กระบือ หมู เป็ด ไก่ จับปลาในหนองน้ำ อาชีพจักสาน เสื่อ และหมวก แปรรูปอาหาร เป็นแรงงานรับจ้างทำนา ตัดอ้อย ซึ่งแทบทุกหลังคาเรือนมีโทรทัศน์ หม้อหุงข้าว และจักรยานยนต์ ทุนทางสังคมระดับบุคคล มีพระสงฆ์ ผู้ใหญ่บ้าน อาสาสมัครสาธารณสุขหมู่บ้าน หมอสมุนไพร และหมอดิน ระดับกลุ่มทางสังคม มีกองทุนฌาปณกิจ กองทุนขยะ กองทุนหมู่บ้าน กองทุนผู้สูงอายุ กองทุนสัมมาชีพ กองทุนแม่ของแผ่นดิน หน่วยงานสนับสนุน ได้แก่ โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลจอมศรี องค์การบริหารส่วนตำบลจอมศรี อำเภอเพ็ญ จังหวัดอุดรธานี และมหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานีได้จัดโครงการหมู่บ้านคู่พัฒนา มีหมู่บ้านจอมศรีเป็นหนึ่งในหมู่บ้านคู่พัฒนา โดยการสนับสนุนทางด้านวิชาการ การวิจัย และการให้บริการ ทุนทรัพยากรชุมชน ได้แก่ 
ป่าชุมชนดงเพชรสะคู้ ลานประเพณี ศาลากลางบ้าน สำนักสงฆ์ดงสะคู้ ศาลปู่เขียว หนองมัก และเมรุเผาศพ 


ด้านศักยภาพ ปัญหา และความต้องการของหมู่บ้านจอมศรีสรุปประเด็นสำคัญ
ได้ดังนี้ 1) โครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี แอ่งเล็กเช็คอินทั่วถิ่นอุดรฯ ซึ่งมีจำนวน 5 เส้นทาง หมู่บ้านจอมศรีอยู่ในเส้นทางที่ 4 ทรัพยากรและความเป็นไปได้ในการพัฒนา ได้แก่ ฝูงนกยูงซึ่งอาศัยอยู่ในป่าชุมชนบ้านจอมศรี กระบือน้ำเลี้ยงอยู่บริเวณลานประเพณี และหนองมัก ผลิตภัณฑ์ OTOP บ้านจอมศรี  และโฮมสเตย์ 2) ปัญหาสุขภาพ ผู้สูงอายุในชุมชนส่วนใหญ่เป็นโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง โดยเฉพาะโรคความดันโลหิตสูง และโรคเบาหวาน แนวทาง การพัฒนาด้านสุขภาพ ควรเน้นการปรับเปลี่ยนพฤติกรรม 3) ปัญหาสารพิษตกค้างในร่างกาย ผลการตรวจสารเคมีในเลือดพบมีผู้เสี่ยงร้อยละ 52.19 จากอาหารที่มีสารพิษตกค้าง เนื่องจากชาวบ้านทำการเกษตรแบบใช้สารเคมี แนวทางการพัฒนาควรให้มีการสร้างจิตสำนึกในพิษภัยของสารเคมีและจัดให้มีปฏิบัติการส่งเสริมการเกษตรปลอดภัย 

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

การอ้างอิงบทความ
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรมการพัฒนาชุมชน. (2561). แนวทางการดำเนินงานโครงการชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี. สืบค้นเมื่อ 9 ธันวาคม 2561, จาก http://yala.cdd.go.th/wpcontent/ uploads/sites/47/2018/06 -10.06.61-Copy.pdf
Department of Community Development (2018). Guidelines for operating the tourism community project. OTOP Innovation. (Online) Searched from http://yala.cdd.go.th/wp-content/uploads/sites/47/2018/06 -10.06.61-Copy.pdf [2018,July,9] [in Thai]

คัทลิยา วสุธาดา, ลลิตา เดชาวุธ, นันทวัน ใจกล้า และ สายใจ จารุจิตร. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้เกี่ยวกับโรคไม่ติดต่อเรื้อรังกับพฤติกรรมการส่งเสริมสุขภาพในการป้องกันโรคไม่ติดต่อเรื้อรังของประชาชนในเขตอำเภอเมือง จังหวัดจันทบุรี. วารสารวิทยาลัยพยาบาลพระปกเกล้า จันทบุรี, 29(2), 47-59.
Cuttaliya Vasuthada, Lalita Dechavoot, Nunthawan Jaikla and Saijai Jarujit. (2018). The Relationship between Perception toward Non-communicable Diseases and Health Promotion Behaviors for Non-communicable Diseases Prevention among People in Muang District, Chanthaburi Province. Journal of Phrapokklao Nursing College.29 (2) ;47-59 [in Thai]

เพชรตะวัน ธนะรุ่ง, ปิยวดี ทองโปร่ง และ จุติพร ผลเกิด. (2558). การศึกษาพฤติกรรมเสี่ยงและปัจจัยเสี่ยงต่อโรคไม่ติดต่อของประชาชนบ้านหนองไฮ ตำบลหนองขอน อำเภอเมือง จังหวัดอุบลราชธานี. ใน การประชุมวิชาการและเสนอผลงานวิจัยระดับชาติ “สร้างสรรค์และพัฒนา เพื่อก้าวหน้าสู่ประชาคมอาเซียน” ครั้งที่ 2 (น. 102-109). นครราชสีมา: วิทยาลัยนครราชสีมา.
Petchtawan Thanarung, Piyawadee Thongprong and Jutipon Ponkert (2015) . The study of risk behaviors and risk factors of the population in Nong Hai Village, Tambon Nong Khon, Muang District, Ubon Ratchathani. National Academic Conference and Research Presentation “Creative and development To advance to the ASEAN Community” 2nd ,18-19 June,2013 at Nakhon Ratchasima College, Mueang District, Nakhon Ratchasima Province. [in Thai]

โพสต์ทูเดย์. (2560). ร.10 ทรงแนะ ม.ราชภัฎยกระดับการศึกษาพัฒนาท้องถิ่น. สืบค้นเมื่อ 9 ธันวาคม 2561, จาก https://www.posttoday.com/social/general/495638
Posttoday. Kink Rama 10 Suggest Rajabhat University Enhance local education and development (Online) Searched from https://www.posttoday.com/social/ general/495638 [2017,May,19 ] [in Thai]

รัตนา ทรัพย์บำเรอ, สุรัตน์ หงส์สิบสอง และ นลิน สิทธิธูรณ์. (2561) การศึกษาผลกระทบทางสุขภาพจากการใช้สารเคมีกาจัดศัตรูพืช: กรณีศึกษาในเกษตรกรปลูกกระเทียม จังหวัดพะเยา. วารสารมหาวิทยาลัยนเรศวร, 26(1), 20-31.
Ratana Sapbamrer, Surat Hongsibsong and Nalin Sittitoon (2018) HEALTH IMPACTS OF PESTICIDE USES: CASE STUDY IN GARLIC FARMERS, PHAYAO PROVINCE ,Naresuan University Journal. 26 (1) ; 20-31 [in Thai]

วีรชัย บริบูรณ์. (2559). การพัฒนาแนวทางการป้องกันควบคุมโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูงของจังหวัดสิงห์บุรี. วารสารสมาคมเวชศาสตร์ป้องกันแห่งประเทศไทย, 6(1), 60-70.
Virachai Bauriboon, (2016). A Guideline of Development for Prevention and Control of Diabetes and Hypertension in Singburi Province. Journal of the Preventive Medicine Association of Thailand. 6(1); 60-70 [in Thai]

สำนักโรคไม่ติดต่อ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข. (2561). สถานการณ์การดำเนินงานด้านการป้องกันควบคุมโรคไม่ติดต่อ (NCDs). สืบค้นเมื่อ 15 ธันวาคม 2561, จาก http://www.thaincd.com/document/file/download/paper-manual/ NCDUNIATF61.pdf
Non-Communicable Diseases Office, Department of Disease Control, Ministry of Public Health (2561). Operating of Preventive control of Non-Communicable Diseases. (Online) Searched from http://www.thaincd.com/document/file/download/paper-manual/NCDUNIATF61.pdf [2018,Desepber,15 ] [in Thai]

องค์การบริหารส่วนตำบลจอมศรี. (2561). ข้อมูลพื้นฐานองค์การบริหารส่วนตำบลจอมศรี. สืบค้นเมื่อ24 กรกฎาคม 2561, จาก http://www.jomsri.com/history.html
Thaitambon.com Chom Si Village. (Online) Searched from http://www.thaitambon.com/tambon/411908 [2018,July,24 ] [in Thai]