การนำเสนอตัวตนของผู้ใช้สื่อสังคม: บทบาทของการใช้เวลาหน้าจอ การตกเป็นเหยื่อทางไซเบอร์ และการประเมินตนเอง
คำสำคัญ:
สื่อสังคม, การนำเสนอตัวตน, การประเมินตนเสมือนวัตถุ, จำนวนผู้ติดตาม, การตกเป็นเหยื่อทางไซเบอร์บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัจจัยการใช้เวลาหน้าจอ จำนวนผู้ติดตาม ที่มีอิทธิพลต่อการตกเป็นเหยื่อทางไซเบอร์ของผู้ใช้สื่อสังคม (2) ศึกษาปัจจัยการตกเป็นเหยื่อทางไซเบอร์ที่มีอิทธิพลต่อการประเมินตนเสมือนวัตถุบนโลกออนไลน์ของผู้ใช้สื่อสังคม (3) ศึกษาการตกเป็นเหยื่อทางไซเบอร์และการประเมินตนเสมือนวัตถุเป็นปัจจัยส่งผ่านระหว่างการใช้เวลาหน้าจอ จำนวนผู้ติดตาม กับการนำเสนอตัวตนของผู้ใช้สื่อสังคม (4) เพื่อพัฒนาตัวแบบสมการโครงสร้างของปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการนำเสนอตัวตนของผู้ใช้สื่อสังคม การศึกษานี้ใช้การวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative Research) ผ่านการเก็บรวบรวมข้อมูลทางแบบสอบถาม (Questionnaire) แบบสอบถามจำนวน 160 ชุด และวิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีทางสถิติด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปได้แก่ โปรแกรม SPSS และ SmartPLS จากผู้ใช้งานผ่านแฟลตฟอร์มออนไลน์ต่าง ๆ
ผลการวิจัยพบว่า การใช้เวลาหน้าจอและจำนวนผู้ติดตามมีอิทธิพลทางตรงต่อการตกเป็นเหยื่อทางไซเบอร์ นอกจากนี้ การตกเป็นเหยื่อทางไซเบอร์และการประเมินตนเสมือนวัตถุยังเป็นปัจจัยส่งผ่านระหว่างการใช้เวลาหน้าจอ จำนวนผู้ติดตาม กับการนำเสนอตัวตนของผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์ โดยปัจจัยทั้งหมดส่งผลกระทบทั้งทางตรงและทางอ้อมต่อการนำเสนอตัวตนของผู้ใช้งานดังนั้นผู้ใช้สื่อสังคมออนไลน์ควรระมัดระวังตนเองและตระหนักในคุณค่าที่แท้จริง โดยไม่เปรียบเทียบกับผู้อื่น ควรส่งเสริมความภาคภูมิใจในตนเองที่ไม่ยึดติดกับจำนวนผู้ติดตามหรือการยอมรับจากภายนอก
เอกสารอ้างอิง
สรานนท์ อินทนนท์. (2563). การบริหารจัดการบนโลกดิจิทัล. มูลนิธิส่งเสริมสื่อเด็กและเยาวชน (สสย.). ปทุมธานี: วอล์ค ออน คลาวด์.
Álvarez-García, D., Pérez, J. C. N., González, A. D., & Pérez, C. R. (2015). Risk factors associated with cybervictimization in adolescence. International Journal of clinical and health psychology, 15(3), 226-235.
Bazner, J. (2002). Attitudes about cosmetic surgery: gender and body experience. McNair Scholars Journal, 6(1), 3.
Cash, T. F., & Fleming, E. C. (2002). The impact of body image experiences: development of the body image quality of life inventory. International Journal of Eating Disorders, 31(4), 455-460.
Chen, S., van Tilburg, W. A., & Leman, P. J. (2022). Self-bjectification in women predicts approval motivation in online self-presentation. British Journal of Social Psychology, 61(1), 366-388.
Cohen, R., Newton-John, T., & Slater, A. (2018). ‘Selfie’-objectification: The role of selfies in self-objectification and disordered eating in young women. Computers in Human Behavior, 79, 68-74.
Ellison, N., Heino, R., & Gibbs, J. (2006). Managing impressions online: Self-presentation processes in the online dating environment. Journal of computer-mediated communication, 11(2), 415-441.
Evans, J., Smith, K., Wimmenauer, H., & Thompson, S. (2021). The effects of screen time and social media on depressed feelings and suicidal thoughts among undergraduates. Journal of student research, 10(1), e1170-e1170.
Feltman, C. E., & Szymanski, D. M. (2018). Instagram use and self-objectification: The roles of internalization, comparison, appearance commentary, and feminism. Sex Roles, 78, 311-324.
Firth, J., Torous, J., Stubbs, B., Firth, J. A., Steiner, G. Z., Smith, L., & Sarris, J. (2019). The “online brain”: how the Internet may be changing our cognition. World Psychiatry, 18(2), 119-129. doi: 10.1002/wps.20617.
Fredrickson, B. L. & Roberts, T.A. (1997). Objectification Theory: Toward Understanding Women’s Lived Experiences and Mental Health Risks. Psychology of Women Quarterly, 21(2), 173-206.
George, D., & Mallery, P. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 Update-Darren George, Paul Mallery.
Goffman, E. (2023). The presentation of self in everyday life. Social theory re-wired.England: Routledge.
Hair, J. F., Barry J. B., Rolph, E. A., & William, C. B. (Ed.). (2022). Multivariate Data Analysis 8th. United States: Cengage Learning.
Hair, J. F., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2011). PLS-SEM: Indeed a silver bullet. Journal of Marketing theory and Practice, 19(2), 139-152.
Higgins, E. T. (1987). Self-discrepancy: a theory relating self and affect. Psychological review, 94(3), 319-340.
Hjetland, G. J., Finserås, T. R., Sivertsen, B., Colman, I., Hella, R. T., & Skogen, J. C. (2022). Focus on self-presentation on social media across sociodemographic variables, lifestyles, and personalities: a cross-sectional study. International journal of environmental research and public health, 19(17), 11133.
Kelly, Y., Zilanawala, A., Booker, C., & Sacker, A. (2018). Social media use and adolescent mental health: Findings from the UK Millennium Cohort Study. EClinicalMedicine, 6, 59-68.
Longobardi, C. (2020). Follow or be followed: Exploring the links between Instagram popularity, social media addiction, cyber victimization, and subjective happiness in Italian adolescents. Children and Youth Services Review. ScienceDirect. Department of Psychology. University of Turin. Italy.
Mann, R. B., & Blumberg, F. (2022). Adolescents and social media: The effects of frequency of use, self-presentation, social comparison, and self esteem on possible self imagery. Acta Psychologica, 228, 103629.
Mascheroni, G., Vincent, J., & Jimenez, E. (2015). “Girls are addicted to likes so they post semi-naked selfies”: Peer mediation, normativity and the construction of identity online. Cyberpsychology: Journal of psychosocial research on cyberspace, 9(1), 5.
Nadkarni, A., & Hofmann, S. G. (2012). Why do people use Facebook?. Personality and individual differences, 52(3), 243-249.
Olweus, D. (1994). Bullying at school: basic facts and effects of a school based intervention program. Journal of child psychology and psychiatry, 35(7), 1171-1190.
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2004). A beginner’s guide to structural equation modeling. Mahwah NJ: Lawrence Erlbaum.
Sprout Social. (2024). Building a better martech stack with social data. https://sproutsocial.com/insights/guides/martech-stacks/
Stice, E., & Shaw, H. E. (2002). Role of body dissatisfaction in the onset and maintenance of eating pathology: A synthesis of research findings. Journal of psychosomatic research, 53(5), 985-993.
Twomey, C., & O’Reilly, G. (2017). Associations of self-presentation on Facebook with mental health and personality variables: A systematic review. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 20(10), 587-595.
