อิทธิพลของแรงจูงใจและการเปิดรับข่าวสารทางการเมืองต่อการแสดงออกทางการเมือง บนแอปพลิเคชันเอ็กซ์ของประชาชนเจเนอเรชันซี ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
คำสำคัญ:
แรงจูงใจ, การเปิดรับข่าวสารทางการเมือง, การแสดงออกทางการเมือง, แอปพลิเคชันเอ็กซ์, เจเนอเรชันซีบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลของแรงจูงใจและการเปิดรับข่าวสารการเมืองต่อพฤติกรรมการแสดงออกทางการเมืองบนแอปพลิเคชันเอ็กซ์ของประชาชนเจเนอเรชันซี กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วยประชาชนเจเนอเรชันซีที่เกิดระหว่าง พ.ศ. 2538–2553 ในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล จำนวน 400 คน ใช้แบบสอบถามในการเก็บข้อมูล และวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์ความถดถอยพหุคูณผลการวิจัยพบว่า แรงจูงใจในการเปิดรับข่าวสารการเมืองมีอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญต่อพฤติกรรมการแสดงออกทางการเมือง (β = .873, p < .001) โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนได้ร้อยละ 76.1 ขณะที่การเปิดรับข่าวสารเพียงอย่างเดียวไม่ปรากฏอิทธิพลอย่างมีนัยสำคัญ เมื่อพิจารณาแรงจูงใจเป็นรายด้าน พบว่าพฤติกรรมการเรียกร้องทางการเมืองได้รับอิทธิพลจากแรงจูงใจด้านองค์ความรู้ (β = .368) การเป็นส่วนหนึ่งของสังคม (β = .360) และการคลายความตึงเครียด (β = .246) พฤติกรรมการสนับสนุนทางการเมืองได้รับอิทธิพลจากแรงจูงใจด้านการเป็นส่วนหนึ่งของสังคม (β = .392) การคลายความตึงเครียด (β = .345) และองค์ความรู้ (β = .205) พฤติกรรมการผลักดันนโยบายสาธารณะได้รับอิทธิพลจากแรงจูงใจด้านการเป็นส่วนหนึ่งของสังคม (β = .439) องค์ความรู้ (β = .308) และอารมณ์ (β = .156) ขณะที่พฤติกรรมการต่อต้านรัฐบาลได้รับอิทธิพลจากแรงจูงใจด้านการเป็นส่วนหนึ่งของสังคม (β = .444) องค์ความรู้ (β = .295) และการคลายความตึงเครียด (β = .173)
เอกสารอ้างอิง
กรมการปกครองกระทรวงมหาดไทย. (2567). สถิติประชากรทางการทะเบียนราษฎร. https://stat.bora.dopa.go.th/stat/statnew/statMenu/ newStat/stat/
กรุณา มธุลาภรังสรรค์. (2563). ปัจจัยและเงื่อนไขความขัดแย้งในสังคมไทย. วารสารสถาบันวิจัยญาณสังวร, 12(1), 120–130.
กำพล ดวงพรประเสริฐ. (2565). อิทธิพลของแรงจูงใจ การใช้สื่อสังคมออนไลน์ การอภิปราย ความรู้และความสามารถที่มีต่อการมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในประเทศไทย [วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
คมกริช หาญกล้า. (2562). การสื่อสารโดยใช้โซเชียลมีเดียเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมือง: กรณีศึกษาพรรคอนาคตใหม่. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์].
ชนกาญจน์ พันธุ์เดิมวงศ์. (2559). กระบวนการและการมีส่วนร่วมในการขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะด้านที่อยู่อาศัยของเครือข่ายสลัมสี่ภาค. วารสารวิจัยสังคม, 39(1), 73–108.
ชนะชัย ไชยปัญญา. (2562). Twitter เติบโตสูงสุดในประเทศไทย แต่ทำไมนักการตลาดมองข้าม. https://www.thumbsup.in.th/goh-chanachai-twitter-thailand
พิกุล มีมานะ, และสนุก สิงห์มาตร. (2560). รูปแบบพฤติกรรมการแสดงออกทางการเมืองตามวิถีประชาธิปไตย. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 4(2), 135–149.
วีระศักดิ์ จินารัตน์. (2564). การใช้เฟสบุ๊กเพื่อการรับข่าวสารที่มีอิทธิพลต่อความสนใจทางการเมืองและการเข้าร่วมทางการเมือง. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(12) ,412-424
สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร. (2561). การมีส่วนร่วมทางการเมืองของประชาชนในระบอบประชาธิปไตย. https://web.parliament.go.th/assets/ portals/1/files/002_การมีส่วนร่วมฯ.pd
สุภาวดี ลิ่มสกุล. (2562). ปัจจัยที่ส่งผลต่อพฤติกรรมการเลือกเปิดรับข่าวบันเทิงบนทวิตเตอร์ของคนรุ่นใหม่ในเขตกรุงเทพมหานคร [การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต, สาขาวิชานิเทศศาสตร์, มหาวิทยาลัยกรุงเทพ].
Thai PBS. (2556). ทวิตเตอร์เดินหน้าเปลี่ยนชื่อ-โลโก้จาก “นกสีฟ้า” เป็น “X”. https://www.thaipbs.or.th/news/content/329986
Belk, R. W. (2013). Extended self in a digital world. Journal of Consumer Research, 40(3), 477–500. https://doi.org/10.1086/671052
Boulianne, S. (2019). Twenty years of digital media effects on civic and political participation. Communication Research, 47(7), 947–966. https://doi.org/10.1177/0093650218808186
Del Vicario, M., Bessi, A., Zollo, F., Petroni, F., Scala, A., Caldarelli, G., Aral, S., & Quattrociocchi, W. (2016). The spreading of misinformation online. Proceedings of the National Academy of Sciences, 113(3), 554–559. https://doi.org/10.1073/pnas.1517441113
Dimitrova, D., Shehata, A., Strömbäck, J., & Nord, L. (2014). The effects of digital media on political knowledge and participation in election campaigns. Communication Research, 41(1), 95–118. https://doi.org/10.1177/0093650211426004
Enjolras, B., Steen Johnsen, K., & Wollebæk, D. (2013). Social media and mobilization to offline demonstrations: Transcending participatory divides? New Media & Society, 15(6), 890–908. https://doi.org/10.1177/1461444812462844
Garrett, R. K. (2009). Echo chambers online?: Politically motivated selective exposure among Internet news users. Journal of Computer-Mediated Communication, 14(2), 265–285. https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2009.01440.x
Gentina, E. (2020). The New Generation Z in Asia: Dynamics, Differences, Digitalisation. Emerald Publishing.
Gil de Zúñiga, H., Jung, N., & Valenzuela, S. (2012). Social media use for news and individuals’ social capital, civic engagement and political participation. Journal of Computer - Mediated Communication, 17(3), 319–336. https://doi.org/10.1111/j.1083-6101.2012.01574.x
Jenkins, H., Ito, M., & boyd, d. (2016). Participatory culture in a networked era: A conversation on youth, learning, commerce, and politics. Polity Press.
Jitsaeng, K. (2023). The Use of Social Media among Thai youths for Political Communication. Journal of Contemporary Social Sciences and Humanities (JCSH), 10(1), 1–10.
Katz, E., Blumler, J. G., & Gurevitch, M. (1973). Uses and gratifications research. Public Opinion Quarterly, 37(4), 509–523.
Kaye, B. K., & Johnson, T. J. (2002). Online and in the know: Uses and gratifications of the Web for political information. Journal of Broadcasting & Electronic Media, 46(1), 54–71. https://doi.org/10.1207/s15506878jobem4601_4
Kim, H., Kim, Y., & Lee, D. (2020). Understanding the role of social media in political participation: Integrating political knowledge and bridging social capital from the social cognitive approach. International Journal of Communication, 14, 4803–4824. https://ijoc.org/index.php/ijoc/article/view/12711
Lilleker, D., & Jackson, N. (2024). Political communication and social media: The impact of Twitter on elections. Journal of Political Media, 18(2), 100–118.
Norris, P. (2000). A virtuous circle: Political communications in postindustrial societies. Cambridge University Press.
Rasanah: International Institute for Iranian Studies. (2023). Social media and the youth activism: The case of Generation Z in Iran [Report]. International Institute for Iranian Studies. https://rasanah-iiis.org/english/wp-content/uploads/sites/2/2023/06/SOCIAL-MEDIA-AND-THE-YOUTH-ACTIVISM-THE-CASE-OF-GENERATION-Z-IN-IRAN.pdf
Rubin, A. M. (2009). The uses-and-gratifications perspective on media effects. In J. Bryant & M. B. Oliver (Eds.), Media effects: Advances in theory and research (3rd ed., pp. 165–184). Routledge.
Sjöblom, M., & Hamari, J. (2017). Why do people watch others play video games? An empirical study on the motivations of Twitch users. Computers in Human Behavior, 75, 985–996. https://doi.org/10.1016/j.chb.2016.10.019
Sonsena, K. (2024). The Impact of Social Media on Political Participation among Thai Youth: A Social Science Study. Journal of Exploration in Interdisciplinary Methodologies (JEIM), 1(4), 1-8
Stolze, D., & Melanie, T. (2022). How content-format affects engagement with political content among Generation Z and millennials on Twitter (Master’s thesis, Texas Christian University).
Suhariyanto, D., & Rozak, A. (2025). Political Participation, Civic Education, and Social Media on Generation Z’s Political Engagement. The Eastasouth Journal of Social Science and Humanities, 2(02), 161–. https://doi.org/10.58812/esssh.v2i02.455
Theocharis, Y., Lowe, W., van Deth, J. W., & García Albacete, G. (2015). Using Twitter to mobilise protest action: Online mobilization patterns and action repertoires in the Occupy Wall Street, Indignados, and Aganaktismenoi movements. Information, Communication & Society, 18(2), 202–220.
Turner, J. C., Hogg, M. A., Oakes, P. J., Reicher, S. D., & Wetherell, M. S. (1987). Rediscovering the social group: A self-categorization theory. Basil Blackwell.
United Way of the National Capital Area. (2024). Gen Z and civic engagement: A new generation of change-makers. United Way NCA Reports. https://unitedwaynca.org/blog/gen-z-activism-survey/
Vaccari, C., & Valeriani, A. (2018). Digital political talk and political participation: Comparing established and third wave democracies. SAGE Open, 8(2), 1–13. https://doi.org/10.1177/2158244018784986
Vargo, C. J., Guo, L., & Amazeen, M. A. (2018). The agenda-setting power of fake news: A big data analysis of the online media landscape from 2014 to 2016. New Media & Society, 20(5), 2028-2049. https://doi.org/10.1177/1461444817712086
Velasquez, A., & Rojas, H. (2017). Political expression on social media: The role of communication competence and expected outcomes. Social Media + Society, 3(1), 1–10. https://doi.org/10.1177/2056305117696521
Vromen, A., Xenos, M. A., & Loader, B. D. (2014). Young people, social media and connective action: From organisational maintenance to everyday political talk. Journal of Youth Studies, 18(1), 80–100. https://doi.org/10.1080/13676261.2014.933198
Weinschenk, A. C., Dawes, C. T., Oskarsson, S., Klemmensen, R., & Nørgaard, A. S. (2021). The relationship between political attitudes and political participation: Evidence from monozygotitwins in the United States, Sweden, Germany, and Denmark. Electoral Studies, 69, Article 102221. https://doi.org/10.1016/j.electstud.2020.1022212021,
West, R., & Turner, L. H. (2010). Understanding interpersonal communication: Making choices in changing times(Enhanced ed.). Cengage Learning.
