อิทธิพลคำสอนเรื่องเมตตาที่มีต่อธรรมคีตะในพระพุทธศาสนามหายาน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาอิทธิพลความเมตตาที่มีต่อธรรมคีตะในพระพุทธศาสนามหายาน โดยใช้วิธีการศึกษาจากเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ผลการศึกษาพบว่า ธรรมคีตะในพระพุทธศาสนามหายานมีบทบาทสำคัญช่วยให้จิตตั้งมั่นในอารมณ์กุศล เกื้อหนุนให้เมตตาเกิดขึ้นและดำรงอยู่ได้อย่างต่อเนื่อง ธรรมคีตะปรากฏในรูปการสาธยายพระสูตร ธารณี และการภาวนาเชิงเสียงที่มุ่งขยายเมตตาไปสู่สรรพสัตว์ ทั้งสองนิกายมีจุดร่วมคือการใช้จังหวะ ทำนอง น้ำเสียง และถ้อยคำแห่งพระธรรม นำจิตไปในทางกุศล ลดแรงต้านจากอกุศลธรรม และเพิ่มความต่อเนื่องมั่นคงของการเจริญเมตตาภาวนา ขณะที่ความแตกต่างเชิงอุดมคติของการปฏิบัติพุทธเถรวาทเน้นเมตตาในฐานะพรหมวิหารเพื่อการชำระจิตและเกื้อหนุนวิปัสสนา ส่วนมหายานเน้นเมตตาของโพธิจิตที่มุ่งประโยชน์แก่สรรพสัตว์เป็นสำคัญ อย่างไรก็ดี ธรรมคีตะสามารถทำหน้าที่เป็นสื่อเชื่อมระหว่างสมาธิ อารมณ์กุศล และการประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน ส่งผลให้การเจริญเมตตามีความเป็นรูปธรรม มีความต่อเนื่อง และปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเชิงสุขภาวะทางจิตใจได้อย่างยั่งยืนมากยิ่งขึ้น
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
ข้อความในบทความที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความ และข้อคิดเห็นนั้นไม่ถือว่าเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการวารสาร มจร ปรัชญาปริทรรศน์
เอกสารอ้างอิง
คณะโพธินันทประทีป. (2566). พระสัทธรรมปุณฑรีกสูตรพร้อมพระสูตรบริวาร ฉบับสมบูรณ์. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมบัญฑิต. (2561). พระไตรปิฎกฉบับสากล: วิถีธรรมจากพุทธปัญญา. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2564).พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. พิมพ์ครั้งที่ 59. นนทบุรี: ผลิธัมม์.
พระสัทธัมมโชติกะ ธัมมาจริยะ.(2554). ปรมัตถโชติกะ ปริจเฉทที่ 9 เล่ม 1 สมถกรรมฐานทีปนี. พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์ทิพยวิสุทธิ์.
องค์ทะไลลามะ. (2558). จิตที่ฝึกดีแล้ว. แปลโดย เพ็ญนภา หงษ์ทอง. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิโกมคีมทอง.
Cheng, W. (2020). “The Mahakaruna in Early Mahayana Buddhism: Doctrinal Evolution and Textual Development.” Journal of Buddhist Studies 17(2) (2020): 45-67.
Douglas, Gavin D.(2020). “Metta, Mudita, and Metal: Dhamma Instruments in Burmese Buddhism.” Yale Journal of Music & Religion 6(1): 1-17.
Garfield, Jay L.(2010). What Is It Like to Be a Bodhisattva? Moral Phenomenology in Śāntideva’s Bodhicaryāvatāra. Journal of the International Association of Buddhist Studies 33(1-2):333-357.
Lion’s Roar. “Six Perfections (Pāramitās).” (2024). Accessed 3 January 2026. https://www.lionsroar.com/buddhism/six-perfections-paramitas/.
Le Dai,SurasakJamnongsarn and TepikaRodsakan. (2023). A Study on the Philosophical Dimension of Ritual Music of Mahayana Buddhism inChinese Han Tradition-A Case StudyofHuayan Temple in Chongqing, China, Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(6): 393-406.
Heller, Natasha. “Buddha in a Box: The Materiality of Recitation in Contemporary Chinese Buddhism.” Material Religion 10(3) (2014): 294-314.
Reehl, D. (2021). Musicalizing the Heart Sutra: Buddhism, Sound, and Media. Religions, 12(9): 759.