รูปแบบการพัฒนาพุทธภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 4 ในศตวรรษที่ 21

Main Article Content

ศศิวิมล จันน้อย
พระมหาอุดร อุตฺตโร
วรกฤต เถื่อนช้าง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการพัฒนาพุทธภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 4 ในศตวรรษที่ 21 2) สร้างรูปแบบการพัฒนาพุทธภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม และ 3) ประเมินรูปแบบการพัฒนาพุทธภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม ใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี โดยใช้การเชิงคุณภาพ ประกอบด้วยการศึกษาค้นคว้าเอกสารงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง แล้วเก็บข้อมูลภาคสนามโดยใช้วิธีสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 20 รูป/คน การวิจัยเชิงปริมาณจากการเก็บข้อมูลกลุ่มตัวอย่าง จำนวน 155 รูป/คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถาม สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล คือ ค่าเฉลี่ย ร้อยละ และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพการพัฒนาพุทธภาวะผู้นำของผู้บริหารประกอบด้วย 8 ด้าน ได้แก่ การมีวิสัยทัศน์การใช้เทคโนโลยี การสื่อสาร การบริหารเชิงรุก การส่งเสริมความเป็นครูมืออาชีพ การคิดเชิงสร้างสรรค์ การสร้างโรงเรียนต้นแบบของการจัดการเรียนรู้ การส่งเสริมการสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และการมีมนุษยสัมพันธ์ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ทุกด้านอยู่ในระดับมาก 2) การสร้างรูปแบบการพัฒนาพุทธภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม หลักปาปณิกธรรม 3 ได้แก่ 2.1) จักขุมา คือ การชำนาญในการใช้ความคิดหรือทักษะทางด้านความคิด 2.2) วิธูโร คือ ความชำนาญการด้านเทคนิค หรือทักษะทางด้านการปฏิบัติงาน 2.3) นิสสยสัมปันโน คือ ความชำนาญด้านมนุษยสัมพันธ์ หรือทักษะทางด้านมนุษยสัมพันธ์ และ 3) ผลการประเมินรูปแบบการพัฒนาพุทธภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม โดยภาพรวม พบว่า ร้อยละ 85.88 อยู่ในระดับมาก (equation = 4.29, S.D. = 0.75) มีความถูกต้อง ร้อยละ 84.58 อยู่ในระดับมาก (equation = 4.23, S.D. =0.75) มีความเป็นไปได้ในการนำไปปฏิบัติ ร้อยละ 85.34 อยู่ในระดับมาก (equation = 4.27, S.D.= 0.77) มีความเหมาะสม ร้อยละ 86.45 อยู่ในระดับมาก (equation = 4.32, SD. = 0.27)

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
จันน้อย ศ. ., พระมหาอุดร อุตฺตโร, & เถื่อนช้าง ว. . (2026). รูปแบบการพัฒนาพุทธภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา เขต 4 ในศตวรรษที่ 21. วารสารวิจยวิชาการ, 9(2), 269–285. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/279031
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กัลยรัตน์ เมืองสง. (2550). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. (วิทยานิพนธ์การศึกษาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยบูรพา.

ชีวิน ออนลออ. (2553). การพัฒนาตัวบ่งชี้ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารมหาวิทยาลัยเอกชนในประเทศไทย. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยขอนแก่น

ฐิตารีย์ ตั้งอำไพสกุล. (2551). รูปแบบภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารตามทัศนะของบุคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. (วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบบัณฑิต สาขาวิชาวิทยาการจัดการ). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.

ธรรมรักษ์ ธนภณ. (2557). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยบูรพา.

พระภราดร สุขากุล. (2547). การบริงานบุคคลของโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่มที่ 12. (วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

พระมหาบุญแล พุทธวโร. (2561). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงตามหลักพุทธธรรม ของผู้บริหารโรงเรียนในสังกัดเทศบาลนครสวรรค์. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระราชบัญญัติการศึกษาพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2562. (2562). (2562, 15 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 136 ตอนที่ 50 ก, หน้า 16-17.

พิมลพรรณ เพชรสมบัติ. (2560). ภาวะผู้นำกับการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 2(1), 1-6.

ฤทัยทรัพย์ ดอกคำ. (2553). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็กที่ส่งผลต่อประสิทธิผลโรงเรียน. (วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาวะผู้นำทางการบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

วันทนา เนาว์วัน. (2557). การพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักพุทธธรรมของบุคลากรโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา กลุ่ม 3. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ : มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.

สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา. (2551). รายงานผลการประเมินคุณภาพ ภายนอก รอบที่ 2 (ระหว่าง พ.ศ. 2549-2551) โรงเรียนพระปริยัติธรรมธรรม แผนกสามัญศึกษา. กรุงเทพฯ : สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา.

อรุณ รักธรรม. (2541). การพัฒนาและการฝึกอบรมบุคคล : ศึกษาเชิงพฤติกรรม. กรุงเทพฯ : เสนาธรรม.

อัศนีย์ สุกิจใจ. (2561). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงวิชาการตามหลักพุทธธรรมของผู้บริหารโรงเรียนวิถีพุทธ ในจังหวัดนครสวรรค์. (วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.