การศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการของชุมชนต่อการพัฒนาโมเดล SIA อย่างมีส่วนร่วมในโครงการพัฒนาทางของหน่วยงานรัฐ: กรณีจังหวัดสุราษฎร์ธานี

Main Article Content

กนกกุล เพชรอุทัย
อับดุลเลาะ เจ๊ะหลง

บทคัดย่อ

บทความวิจัยเชิงคุณภาพนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหาและความต้องการของชุมชนในการพัฒนาโมเดลการประเมินผลกระทบทางสังคม (SIA) อย่างมีส่วนร่วมในโครงการพัฒนาทางของหน่วยงานราชการในจังหวัดสุราษฎร์ธานี การวิจัยดำเนินการโดยวิเคราะห์เอกสาร จากงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง จำนวน 30 เรื่อง และสัมภาษณ์เชิงลึกผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย จำนวน 35 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า ผลการวิจัย พบว่า ปัญหาสำคัญของชุมชน 6 ประการ ได้แก่ 1) การสื่อสารและการเข้าถึงข้อมูลโครงการที่ไม่ครอบคลุม 2) การขาดการมีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจ 3) ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม โดยเฉพาะมลพิษทางอากาศและเสียงรบกวน 4) ปัญหาด้านการจราจรและความปลอดภัยในการเดินทาง 5) ความโปร่งใสในการดำเนินโครงการและการใช้จ่ายงบประมาณ และ 6) ผลกระทบต่อวิถีชีวิตและเศรษฐกิจชุมชน ส่วนความต้องการของชุมชนที่สำคัญ ประกอบด้วย 1) ต้องการระบบสื่อสารที่โปร่งใสและการมีส่วนร่วมในการตัดสินใจอย่างแท้จริง 2) ต้องการมาตรการลดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและเสียงรบกวน 3) ต้องการเส้นทางชั่วคราวที่ปลอดภัยระหว่างการก่อสร้าง 4) ต้องการความโปร่งใสในการดำเนินโครงการและระบบติดตามผลกระทบแบบเรียลไทม์ 5) ต้องการการสนับสนุนด้านอาชีพและการเข้าถึงทรัพยากรทางเศรษฐกิจ และ 6) ต้องการการส่งเสริมวัฒนธรรมท้องถิ่นควบคู่กับการพัฒนา ผลการวิจัยนำไปสู่การพัฒนาโมเดล "SIA-PIC-I" ซึ่งประกอบด้วย 6 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานที่ยั่งยืน การสื่อสารและการมีส่วนร่วมของประชาชน ความรับผิดชอบและความโปร่งใส ความปลอดภัยและสุขภาพของประชาชน ความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจและวัฒนธรรมของชุมชน และการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เพื่อเป็นแนวทางในการประเมินผลกระทบทางสังคมที่เน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนและการลดผลกระทบเชิงลบอย่างยั่งยืน

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เพชรอุทัย ก., & เจ๊ะหลง อ. . (2026). การศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการของชุมชนต่อการพัฒนาโมเดล SIA อย่างมีส่วนร่วมในโครงการพัฒนาทางของหน่วยงานรัฐ: กรณีจังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารวิจยวิชาการ, 9(1), 250–264. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/281546
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
ประวัติผู้แต่ง

กนกกุล เพชรอุทัย, มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตหาดใหญ่

kanokkul.phe@sru.ac.th

เอกสารอ้างอิง

กนกกุล เพชรอุทัย. (2567). ประเด็นความขัดแย้งและแนวทางแก้ไข กรณีศึกษาโครงการสำรวจและออกแบบทางต่างระดับ อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารการพัฒนาชุมชนและคุณภาพชีวิต, 12(2), 189-200.

จุมพล หุ่นพานิช และชมภูนุช หุ่นนาค. (2565). การออกแบบวิจัยเชิงคุณภาพสำหรับนักศึกษาปริญญาโทและปริญญาเอก. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

นิรันดร์ จงวุฒิเวศย์. (2531). นโยบายและกลวิธีการมีส่วนร่วมของชุมชนในยุทธศาสตร์การพัฒนาปัจจุบัน. กรุงเทพฯ : ศักดิ์โสภาการพิมพ์.

สมบัติ นามบุรี. (2562). ทฤษฎีการมีส่วนร่วมในงานรัฐประศาสนศาสตร์. วารสารวิจยวิชาการ, 2(1), 183-197.

สุชาดา จักรพิสุทธิ์. (2547). ปฏิรูปการศึกษาในสังคมไทยชุมชนกับการมีส่วนร่วมจัดการศึกษานักวิชาการมหาวิทยาลัยเที่ยงคืน เข้าถึงได้จาก http://www:midnightuniv.org/ midnight2545/document9562.html.

Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216-224. https://doi.org/10.1080/0194436690 8977225

Becker, H. A. & Vanclay, F. (Eds.). (2003). The international handbook of social impact assessment: Conceptual and methodological advances. UK : Edward Elgar Publishing.

Bullard, R. D. (1990). Dumping in Dixie: Race, class, and environmental quality. United States : Westview Press.

Creswell, J. W., Hanson, W. E., Clark Plano, V. L. & Morales, A. (2007). Qualitative research designs: Selection and implementation. The Counseling Psychologist, 35(2), 236-264.

Esteves, A. M., Franks, D. & Vanclay, F. (2012). Social impact assessment: The state of the art. Impact Assessment and Project Appraisal, 30(1), 34–42.

Fung, A. (2006). Varieties of participation in complex governance. Public Administration Review, 66(s1), 66-75.

https://doi.org/10.1111/j.1540-6210. 2006.00667.x

Gifford, R. & Nilsson, A. (2014). Personal and social factors that influence pro-environmental concern and behavior: A review. International Journal of Psychology, 49(3), 141-157. https://doi.org/10.1002/ijop.12034

Harvey, D. (2015). The right to the city in the city reader. (6th Edition). Oxford, UK : Routledge.

Litman, T. (2013). Transportation and public health. Annual Review of Public Health, 34(1), 217-233.

Putnam, R. D. (2000). Bowling alone: The collapse and revival of American community. New York : Simon & Schuster.

Rowe, G. & Frewer, L. J. (2005). A typology of public engagement mechanisms. Science, Technology, & Human Values, 30(2), 251-290. https://doi.org/10. 1177/0162243904271724

Sen, A. (1999). Development as freedom. Oxford : Oxford University Press.

Stiglitz, J. E. (2012). The price of inequality: How today's divided society endangers our future. United States : W. W. Norton & Company.

Vanclay, F. (2003). International principles for social impact assessment. Impact Assessment and Project Appraisal, 21(1), 5–11.

World Bank. (1992). Governance and development. USA : World Bank Publications.

World Health Organization. (2018). Ambient air pollution: A global assessment of exposure and burden of disease. World Health Organization Reports. Retrieved from https://www.who.int/publications/i/item/9789241511353