รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางสิ่งแวดล้อมของผู้บริหารโรงเรียนสีเขียว สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบ แนวทางการพัฒนา สภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์และความต้องการจำเป็นในการพัฒนาภาวะผู้นำทางสิ่งแวดล้อม 2) สร้างรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางสิ่งแวดล้อม และ 3) ประเมินรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางสิ่งแวดล้อม เป็นการวิจัยแบบผสมผสานหลายระยะตามแนวคิดของเครสเวลล์และคลาร์ค ผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้บริหารโครงการยกระดับห้องเรียนสีเขียวสู่โรงเรียนสีเขียว ผู้บริหารโรงเรียนสีเขียวต้นแบบ ผู้บริหารโรงเรียนสีเขียว สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานและ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย เครื่องมือวิจัย คือ แบบสังเคราะห์เอกสาร แบบสัมภาษณ์ชนิดมีโครงสร้าง แบบสอบถาม และแบบประเมิน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการแจกแจงความถี่และการวิเคราะห์เนื้อหา วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยการคำนวณค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นและการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน ผลการวิจัย พบว่า 1) ภาวะผู้นำทางสิ่งแวดล้อม มี 2 องค์ประกอบหลัก คือ ภาวะผู้นำทางสิ่งแวดล้อมส่วนตน 4 ด้าน ได้แก่ ด้านความเชี่ยวชาญทางสิ่งแวดล้อม ด้านอิทธิพลต่อทัศนคติทางสิ่งแวดล้อม ด้านอุดมการณ์ทางสิ่งแวดล้อม ด้านจริยธรรมทางสิ่งแวดล้อม และภาวะผู้นำทางสิ่งแวดล้อมในการบริหาร 5 ด้าน ได้แก่ ด้านการปรับตัวทางสิ่งแวดล้อม ด้านการสื่อสารทางสิ่งแวดล้อม ด้านการสร้างเครือข่ายทางสิ่งแวดล้อม ด้านการพัฒนาพลเมืองเพื่อสิ่งแวดล้อม ด้านกลยุทธ์ทางสิ่งแวดล้อม แนวทางการพัฒนา ได้แก่ การศึกษาวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ การฝึกอบรม การทำพันธสัญญา การลงมือปฏิบัติในบริบทจริง การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และการสร้างผู้นำใหม่ สภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำทางสิ่งแวดล้อมโดยรวมอยู่ในระดับมาก สภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ด้านที่มีความต้องการจำเป็นในการพัฒนามากที่สุด คือ ด้านการปรับตัวต่อทางสิ่งแวดล้อม 2) รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางสิ่งแวดล้อม มี 7 ส่วน ได้แก่ หลักการ วัตถุประสงค์ ปัจจัยนำเข้า กระบวนการ ผลผลิต ผลลัพธ์ และปัจจัยความสำเร็จ และ 3) การประเมินรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำทางสิ่งแวดล้อมพบว่ามีความเป็นไปได้และความเป็นประโยชน์ อยู่ในระดับมากที่สุด
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
2. บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจยวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิจยวิชาการก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
จิตรวี ซื่อสัตย์ และคณะ. (2565). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นําเชิงสร้างสรรค์ของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 25(2), 115-123.
ชิรวัฒน์ นิจเนตร. (2560). การวิจัยพัฒนารูปแบบทางสังคมศาสตร์และการศึกษา. วารสารราชภัฏสุราษฎร์ธานี, 4(2), 71-102.
ณัชชา เจริญชนะกิจ และโสมฉาย บุญญานันต์. (2566). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็นในการพัฒนานวัตกรรมเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้สะตีมศึกษาให้กับนิสิตฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูระดับประถมศึกษา. วารสารวิจยวิชาการ, 6(4), 97-114.
บุญชม ศรีสะอาด. (2556). การวิจัยเบื้องต้น. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.
พชรวิทย์ จันทร์ศิริสิร และราตรี เลิศหว้าทอง. (2567). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมของผู้บริหาร สถานศึกษา สังกัดองค์การบริหารส่วนจังหวัดชัยภูมิ. วารสารสหวิทยาการมนุษย์ศาสตร์และสังคมศาสตร์, 7(4), 2465-2480.
พัชรา วาณิชวศิน. (2560). การพัฒนาภาวะผู้นำ: จากทฤษฎีสู่แนวปฏิบัติที่ดีและกรณีศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ปัญญาชน.
พุทธินันท์ บุญเรือง. (2562). รูปแบบภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงเพื่อการบริหารจัดการทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ของชุมชนเศรษฐกิจสีเขียวในจังหวัดอุตรดิตถ์.
(วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาวะผู้นำศึกษาและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์). บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.
เพ็ญผกา ปัญจนะ และคณะ. (2567). ภาวะผู้นำการปรับเปลี่ยนของผู้บริหาร: ข้อเสนอแนะสู่การบริหารในยุคพลิกผัน. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 12(48), 360-371.
แพรวพรรณ ศิริเลิศ. (2566). ปิดฉากการประชุม COP28 ชวนสำรวจบทสรุป ข้อตกลงลดการใช้ “เชื้อเพลิง ฟอสซิล” ที่ต้องจับตามอง. เข้าถึงได้จาก https://www.sdgmove. com.12/20/cop28-climate- change-conference-2023.
สวิสา อริยปรัชญา และสุพริศร์ สุวรรณิก. (2566). สรุปว่าคนไทยควรใส่ใจกับ Climate Change หรือไม่. เข้าถึงได้จาก https://thaipublica.org/2023/03/pier-74-climatechange.
สาคร มหาหิงค์ และเกรียงไกร ธุระพันธ์. (2565). การวิจัยแบบผสานวิธี. Journal of Roi Kaensarn Academi, 7(11), 559-576.
สำนักงานเลขานุการของคณะกรรมการยุทธศาสตร์ชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561-2580 (ฉบับย่อ). เข้าถึงได้จาก http://nscr.nesdc.go.th/ns/
สุขุม มูลเมือง. (2559). เทคนิคการวิเคราะห์สถิติขั้นสูง โมเดลโครงสร้าง: การประยุกต์ใช้โปรแกรม AMOS และ Mplus. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อภิสรา โชติภาภรณ์ และคณะ. (2566). การวิเคราะห์ SWOT ต่อการจัดทำ (ร่าง) แผนยุทธศาสตร์ 2563-2567 คณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร, 21(2), 388-408.
Ahuja, J., Yadav, M. & Sergio, R. P. (2023). Green leadership and pro-environmental behaviour: a moderated mediation model with rewards, self-efficacy and training. International Journal of Ethics and Systems, 39(2), 481-501.
Bhattacharyya, A., Biswas, K. & Moyeen, A. (2020). Determinants of pro- environmental behaviours–a cross country study of would-be managers. Australasian Accounting, Business and Finance Journal, 14(2), 51-71.
Caza, B. B. & Milton, L. P. (2011). Resilience at work: Building capability in the face of adversity. New York: Oxford University Press.
Creswell, J. W., & Clark, V. L. P. (2017). Designing and conducting mixed methods research. Sage publications.
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2016). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage publications.
Farrukh, M., Ansari, N., Raza, A., Wu, Y. & Wang, H. (2022). Fostering employee's pro- environmental behavior through green transformational leadership, green human resource management and environmental knowledge. Technological Forecasting and Social Change, 179, 121643.
Fitriyani, G. D. K., Rahmayanti, H. & Sigit, D. V. (2020). Environmental Leadership Models, Cultural Values, and Work Motivation on Environmentally Friendly Community Performance in Kebon Manggis Village, Matraman East Jakarta, 2019. In Proceedings of the International Conference on Education, Language and Society (ICELS 2019) (pp. 651-659).
He, S., Zhao, W., Li, J., Liu, J. & Wei, Y. (2023). How environmental leadership shapes green innovation performance: A resource-based view. Heliyon, 9(7), e17993.
Husen, A., Seta, A. K. & Fadlilah, D. R. (2024, May). Environmental Leadership Model of Company Leaders. In International Conference on Environmental Learning Educational Technologies (ICELET 2023) (pp. 84-91). Atlantis Press.
Jang, Y. J. (2022). The role of stakeholder engagement in environmental sustainability: A moderation analysis of chain affiliation. Journal of hospitality & tourism research, 46(5), 1006-1026.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement, 30(3), 607-610.
Lewoleba, G. G., Widianarko, B. & Dewi, T. N. (2023). The construction of environmental leadership with local community behavior in natural resource conservation based on the mamar system in west timor, East Nusa Tenggara. Infrastruktura i Ekologia Terenów Wiejskich, 18(I/1), 133-153.
Liu, X. & Yu X. (2023). Green transformational leadership and employee organizational citizenship behavior for the environment in the manufacturing industry: A social information processing perspective. Frontiers in Psychology, 13, 1097655.
Macs, B. & GGdeLW, S. (2020). The concept of environmental leadership: The case of Solid Waste Management (SWM) in Balangoda municipal council in Sri Lanka. Open Access J Environ Soil Sci., 5(5), 728-734.
Nurwahdah, A. & Muafi, M. (2022). The influence of green transformational Leadership and green attitude on green organizational citizenship behavior mediated by emotional intelligence. International Journal of Research in Business and Social Science (2147-4478), 11(3), 99-111.
Peng, J., Chen, X., Zou, Y. & Nie, Q. (2021). Environmentally specific Transformational leadership and team pro-environmental behaviors: The roles of pro-environmental goal clarity, pro-environmental harmonious passion, and power distance. Human Relations, 74(11), 1864-1888.
Sarfo, J. O., Debrah, T., Gbordzoe, N. I., Afful, W. T., & Obeng, P. (2021). Qualitative research designs, sample size and saturation: is enough always enough. Journal of Advocacy, Research and Education, 8(3), 60-65.
Sidik, F. (2022). Input, Process and Output System Theory Approach in Educational Institutions. Irfani (e-Journal), 18(1), 34-40.
Xu, B., Gao, X., Cai, W. & Jiang, L. (2022). How environmental leadership boosts employees’ green innovation behavior? A moderated mediation model. Frontiers in Psychology, 12, 689671.
