มนุษยนิเวศ: แนวคิดและการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อสร้างสัมพันธภาพในสังคม
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหลักทิศ 6 ที่มีอิทธิพลต่อมนุษย์ในสังคม 2) ศึกษาแนวทางการสร้างความสัมพันธ์การอยู่ร่วมกันตามหลักทิศ 6 และ 3) เสนอแนวทางการบูรณาการหลักทิศ 6 ในการสร้างสัมพันธภาพในสังคม เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยศึกษาค้นคว้าข้อมูลทางเอกสารและการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลเชิงลึกรวม 15 รูป/คน และการสนทนากลุ่มเฉพาะ จำนวน 8 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลเนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัย พบว่า 1) อิทธิพลของหลักทิศ 6 ต่อมนุษย์ในสังคมทิศ 6 มีบทบาทสำคัญในการกำหนดแนวทางปฏิบัติของบุคคลในแต่ละสถานะทางสังคม โดยเป็นกรอบในการดำเนินชีวิต การนำหลักทิศ 6 ไปปฏิบัติช่วยลดความขัดแย้งในครอบครัว สังคมและองค์กร รวมถึงส่งเสริมความยุติธรรมและการอยู่ร่วมกันอย่างสงบสุข 2) แนวทางการสร้างความสัมพันธ์การอยู่ร่วมกันตามหลักทิศ 6 ส่งเสริมบทบาทของครอบครัวในการปลูกฝังศีลธรรม การปลูกฝังคุณธรรมและจริยธรรมตั้งแต่วัยเยาว์ช่วยให้บุคคลมีความรับผิดชอบและเคารพผู้อื่น สร้างความเข้าใจและความเคารพซึ่งกันและกัน และ 3) แนวทางการบูรณาการหลักทิศ 6 ในการสร้างสัมพันธภาพในสังคมผ่านนิเวศวิทยามนุษย์ คือ 3.1) การส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลในครอบครัว 3.2) การพัฒนาความสัมพันธ์ในที่ทำงานและเพื่อนร่วมงานให้มีประสิทธิภาพ 3.3) การเสริมสร้างความผูกพันระหว่างชุมชนและสังคม 3.4) การพัฒนาระบบการศึกษาและความรู้ที่สอดคล้องกับนิเวศวิทยามนุษย์และหลักการหกทิศ และ 3.5) การสร้างสมดุลระหว่างการพัฒนาเศรษฐกิจ สิ่งแวดล้อมตามหลัก 6 ทิศและนิเวศวิทยามนุษย์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
2. บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจยวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิจยวิชาการก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ชูศักดิ์ วิทยาภัค. (2561). นิเวศวิทยามนุษย์: การศึกษาสิ่งแวดล้อมในมิติของสังคมและวัฒนธรรม. เชียงใหม่ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พชร ช่วยเชื้อ. (2551). ทิศ 6. (พิมพ์ครั้งที่ 6). กรุงเทพฯ : พี เอ็น เค แอนด์ สกายพริ้นติ้งส์.
พระปัญกร ปญฺญาธโร (จันทร์ประแดง). (2565). พุทธจริยธรรมครอบครัวในทิศ 6 กับสังคมไทยยุคดิจิทัล. วารสารวนัมฎองแหรกพุทธศาสตรปริทรรศน์, 9(2), 103-116.
พุทธทาสภิกขุ. (2541). ธรรมโฆษณ์. กรุงเทพฯ : สุขภาพใจ.
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วิทิต บัวปรอท. (2564). ทิศ 6 ในพระพุทธศาสนากับการสร้างสัมพันธภาพระหว่างบุคคล ในยุควิถีปกติใหม่. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 8(6), 208-211.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2564). พุทธธรรม ฉบับปรับขยาย. (พิมพ์ครั้งที่ 56). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ บริษัท สหธรรมิก จำกัด.
สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2539). พระไตรปิฎกฉบับสำหรับประชาชน. กรุงเทพฯ : มหามงกุฎราชวิทยาลัย.
