ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4

Main Article Content

สุทัศน์ แก้วอาษา
เยาวเรศ ภักดีจิตร

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบ 1) ความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณก่อนเรียนและหลังเรียน 2) ความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณหลังเรียนกับเกณฑ์ร้อยละ 70 3) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนก่อนเรียนและหลังเรียน และ 4) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนกับเกณฑ์ร้อยละ 70 หลังได้รับการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 เป็นการวิจัยเชิงทดลองเบื้องต้นใช้แบบแผนการวิจัยแบบกึ่งทดลองกลุ่มเดียววัดผลก่อนหลังทดลอง กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษา ปีที่ 4 โรงเรียนวัดหนองคูน้อย จำนวน 10 คน ในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2568 ได้จากการสุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม โดยใช้โรงเรียนเป็นหน่วยสุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลได้แก่ 1) แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน 2) แบบวัดความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณ และ 3) แบบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน วิเคราะห์ข้อมูลทางสถิติโดยใช้การหาค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบทีแบบกลุ่มไม่อิสระ และการทดสอบทีกรณีกลุ่มเดียว ผลวิจัย พบว่า 1) ความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 2) ความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 3) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 4) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนหลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ 70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 จากผลการวิจัยนี้สามารถนำไปใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาและปรับปรุงการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน เพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและยกระดับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนให้สูงขึ้นอย่างมีประสิทธิภาพ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
แก้วอาษา ส. ., & ภักดีจิตร เ. (2026). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาวิทยาศาสตร์ของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. วารสารวิจยวิชาการ, 9(6), 330–345. สืบค้น จาก https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jra/article/view/294502
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย จำกัด.

ทิตติยา มั่นดี, สงวนศักดิ์ ปันใจแก้ว และกันตินันท์ วงษ์เชษฐ. (2564). การจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐานเพื่อส่งเสริมทักษะการคิดเชิงสร้างสรรค์. วารสารปัญญา, 28(2), 173-182. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/panya-thjo/article/view/250169

นฤมล นวลผกา, วิชัย ตรีเล็ก, และธัชกร สุวรรณจรัส. (2567). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐานที่มีต่อความสามารถในการคิดอย่างมีวิจารณญาณและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. e-Journal of Education Studies, Burapha University, 6(3), 16-32. https://so01.tci-thaijo.org/index.php/ejes/article/view/273903

พรภวิษย์ สายวงศ์ปัญญา และนฤมล ภูสิงห์. (2566). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐาน หน่วยการเรียนกระบวนการเปลี่ยนแปลงลมฟ้าอากาศ สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1. Mahachulagajasara Jouenal, 14(1), 140-153. https://so06.

tci-thaijo.org/index.php/gajasara/article/view/261841

ไพศาล สุวรรณน้อย. (2558). การเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน (Problem–based Learning: PBL). https://ph.kku.ac.th/thai/images/file/km/pbl-he-58-1.pdf

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554. (พิมพ์ครั้งที่ 2).

รุ่งนภา ชาพิทักษ์ และดุจเดือน ไชยพิชิต. (2564). การพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์และผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนโดยการจัดการเรียนรู้แบบปัญหาเป็นฐานของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3. Journal of Roi Kaensarn Acadami, 6(6), 215-232. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/JRKSA/article/view/249319

วิวัฒน์ชัย รักหินลาด. (2561). การพัฒนาการคิดอย่างมีวิจารณญาณ เรื่อง งานและพลังงาน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ด้วยการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน [วิทยานิพนธ์ปริญญาโทไม่ได้ตีพิมพ์]. มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3 (2568). ผลทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) คะแนนเฉลี่ย ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ปีการศึกษา 2565-2567. กลุ่มงานการวัดและประเมินผลการศึกษา. เข้าถึงได้จาก https://sites.google.com/view/naiyanamunputisun/หน้าแรก/การสอบ-o-net

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. หน่วยศึกษานิเทศก์. (2562). แนวทางการนิเทศ เพื่อพัฒนาและส่งเสริม การจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning). https://academic.obec.go.th/web/document/view/143

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2550). การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน. ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด

อรทัย อาจหาญ, นพมณี เชื้อวัชรินทร์ และวิมลรัตน์ จตุรานนท์. (2562). ผลการจัดการเรียนรู้โดยใช้ปัญหาเป็นฐาน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 11(2), 441–456. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/suedureasearchjournal/article/view/187853

Decaroil, J. (1973). What Research Say to the Classroom Teacher: Critical thinking. Social Education, 37(1), 67-68.

Ennis, R.H. (1962). A Concept of Critical Thinking. Harvard Educational Review, 32(1), 81-111. https://criticalthinking.net/wp-content/uploads/2024/04/Ennis_HER_v32n1_pp81-111.pdf

Kneller, G. F. (1965). The Art and Science of creativity. Holt, Rinehart; and Winston. Inc.

Orhan, A. (2022). The Relationship between Critical Thinking and Academic Achievement: A Meta-Analysis Study. Psycho-Educational Research Reviews, 11(1), 283-299. https://doi.org/10.52963/PERR_Biruni_V11.N1.18