การสร้างกลไกการสืบสานวัฒนธรรมเกี่ยวกับทุนทางประวัติศาสตร์สงครามโลกครั้งที่ 2 ในชุมชนปากแพรก จังหวัดกาญจนบุรี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาข้อมูลวัฒนธรรมเกี่ยวกับทุนทางประวัติศาสตร์ สงครามโลกครั้งที่ 2 ในชุมชนปากแพรก จังหวัดกาญจนบุรี และ 2) ศึกษาวิธีการและผลของการสร้างกลไกการสืบสานวัฒนธรรมที่เกี่ยวเนื่องกับทุนทางประวัติศาสตร์สงครามโลกครั้งที่ 2 ในชุมชนปากแพรก โดยใช้รูปแบบการวิจัยแบบผสมผสานวิธี (Mixed Methods Research) ซึ่งเป็นการผสานระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพเข้าด้วยกันอย่างมีระบบ เพื่อให้ได้ข้อมูลที่ครอบคลุมทั้งด้านจำนวนและความลึกของปรากฏการณ์ทางวัฒนธรรม ในส่วนของการวิจัยเชิงปริมาณ ได้ใช้แบบสำรวจเบื้องต้นในการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับมรดกวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งได้ดำเนินการบันทึกข้อมูลลงในระบบแบบฟอร์มของ Cultural Map Thailand ส่วนในด้านการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกโดยการสนทนากลุ่มย่อย (Focus Group Discussion) ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของสมาชิกในชุมชน จำนวน 11 คน ซึ่งเป็นเครือข่ายทางวัฒนธรรมของชุมชนปากแพรก สำหรับพื้นที่วิจัยคือชุมชนปากแพรก จังหวัดกาญจนบุรี โดยมีกรอบการวิจัยที่เน้นกระบวนการเสริมพลัง (Empowerment Process) และการเกาะเกี่ยวทางสังคม (Social Bonding) ระหว่างคนรุ่นเก่าและคนรุ่นใหม่ เพื่อสร้างการเชื่อมโยงทางวัฒนธรรมและสืบสานทุนทางประวัติศาสตร์ ผลการวิจัยพบว่า 1) สามารถจัดเก็บข้อมูลมรดกวัฒนธรรมที่เกี่ยวข้องกับสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้จำนวนทั้งสิ้น 50 รายการ ทั้งในรูปแบบที่จับต้องได้และที่จับต้องไม่ได้ 2) เกิดกลไกการสืบสานวัฒนธรรมผ่านกิจกรรมที่เน้นการสร้างความตระหนักรู้และความสำนึกในการเป็นเจ้าของวัฒนธรรมในชุมชนปากแพรก ได้แก่ กิจกรรมเสวนาระหว่างคนรุ่นเก่าและคนรุ่นใหม่ การจัดนิทรรศการและกิจกรรมเชิงสร้างสรรค์ในพื้นที่ องค์ความรู้จากการวิจัยนี้สามารถนำไปต่อยอดเพื่อการพัฒนาผลิตภัณฑ์ของชุมชนภายใต้บริบทของทุนทางประวัติศาสตร์ รวมถึงสามารถเป็นกลไกในการอนุรักษ์วัฒนธรรมของชุมชนได้อย่างยั่งยืนในอนาคต