รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียน ขนาดเล็ก เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็ก 2) สร้างรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกสูตร และ 3) ประเมินรูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำดังกล่าว การวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การศึกษาสภาพภาวะผู้นำ โดยมีกลุ่มตัวอย่างจำนวน 270 คน ใช้การสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ประกอบด้วยผู้บริหารสถานศึกษา 110 คน และข้าราชการครู 160 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถาม ค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามเท่ากับ 0.991 วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ขั้นตอนที่ 2 การสร้างรูปแบบ โดยการสนทนากลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 รูป/ท่าน และวิเคราะห์เนื้อหา และขั้นตอนที่ 3 การประเมินรูปแบบ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 20 คน ใช้แบบประเมินใน 4 ด้าน ได้แก่ ความถูกต้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ สถิติที่ใช้ได้แก่ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็กโดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด โดยด้านการยอมรับนับถือมีค่าเฉลี่ยสูงสุด รองลงมาคือด้านการเข้าสังคม และด้านการประสานงาน มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด 2) รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำที่สร้างขึ้นประกอบด้วย 7 ด้าน ได้แก่ ความคิดริเริ่ม การรู้จักปรับปรุงแก้ไข การยอมรับนับถือ การให้ความช่วยเหลือ การโน้มน้าวจิตใจ การประสานงาน และการเข้าสังคม โดยบูรณาการเข้ากับหลักทุติยปาปณิกสูตร ได้แก่ จักขุมา วิธุโร และนิสสยสัมปันโน และ 3) ผลการประเมินรูปแบบพบว่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดทุกด้าน ทั้งด้านความถูกต้อง ความเหมาะสม ความเป็นไปได้ในการปฏิบัติ และความเป็นประโยชน์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
1. เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงพิมพ์กับวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นข้อคิดเห็น และความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสารไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
2. บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิจยวิชาการ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารวิจยวิชาการ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่ง ส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อการกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารวิจยวิชาการก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ณัฏฐกรณ์ ปะพาน, ฐิติวัสส์ สุขป้อม, ณฏฐพร สิงห์สร, ณัฐพัชร สายเสนา, และเริงวิชญ์ นิลโคตร. (2567). ภาวะผู้นำเชิงวิสัยทัศน์กับการบริหารสถานศึกษาสู่ความยั่งยืนโดยการบูรณาการหลักพุทธธรรม: วิเคราะห์หลักปาปณิกธรรม. วารสารระบบนิเวศการเรียนรู้และปัญญา, 2(1), 1–11. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/j_ecosystem_wisdom/article/view/1046
พรพิมล แก้วอ่อน, วรกฤต เถื่อนช้าง, ประเทือง ภูมิภัทราคม และพระราชวชิรเมธี. (2565). แนวทางการพัฒนาทักษะภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21 ตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียนในกลุ่มโรงเรียนฟ้าอุดม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 3. วารสารวิจัยวิชาการ, 5(2), 91–104. https://doi.org/10.14456/jra.2022.35
พระครูปริยัติรัตนาลงกรณ์, พระครูภาวนาธรรมโฆสิต และอริย์ธัช เลิศรวมโชค. (2566). ภาวะผู้นำเชิงพุทธในการบริหารการศึกษายุคดิจิทัล. วารสารพุทธศาสตร์ มจร.อุบลราชธานี, 5(2), 695–708. https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JOBU2025/article/view/4801
พระครูสังฆรักษ์ภูวนน ธีรวฑฺฒโน (เริ่มศรี), สมบัติ รัตนคร และพระฮอนด้า วาทสทฺโท. (2565). ภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียนการกุศลของวัดในพระพุทธศาสนา จังหวัดขอนแก่น. วารสารการพัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 7(3), 210–221. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jomld/article/view/254338
พระณรงค์ วุฑฺฒิเมธี (สังขวิจิตร). (2556). การบริหารจัดการตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของบริษัท เอ็นอีซี อินฟรอนเทีย (ไทย) จำกัด [วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย]. มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. http://oldweb.mcu.ac.th/userfiles/file/thesis/Public-Administration/56-2-12-023.pdf
พระไตรปิฎก (2569). อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ทุติยปาปณิกสูตร (เล่ม 20 ข้อ 459 ฉบับภาษาบาลีที่เผยแพร่ออนไลน์). [ออนไลน์) สืบค้นจาก https://84000.org/tipitaka/read/ pali_item.php?book=20&item=459&items=1&utm_source
พระไตรปิฎก ฉบับภาษาบาลี เล่มที่ 20 อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ทุติยปาปณิกสูตร. (ม.ป.ป.). 84000.org. https://84000.org/tipitaka/read/pali_item.php?book=20&item=459&items=1
พระมหาทวี สิริวฑฺฒโน (พรมวงศ์), พระครูปลัดบุญช่วย โชติวํโส, ทวี สระน้ำคำ และณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร์. (2566). ภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม แผนกสามัญศึกษา จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 10(1), 44–55. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/prij/article/view/262321
พระมหาวัฒนะชัย ชยวฑฺฒโน. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม จังหวัดหนองคาย. วารสารศรีล้านช้างปริทรรศน์, 8(2), 1–13. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/jslc/article/view/255750
พระมหาอาคม อตฺถเมธี และพระมหาจักรพล สิริธโร. (2565). การศึกษาภาวะผู้นำตามหลักทุติยปาปณิกสูตรของผู้บริหารโรงเรียนพระปริยัติธรรม จังหวัดเลย. วารสารวิจัยศรีล้านช้าง, 2(5), 1–11. https://ojs.mbuslc.ac.th/index.php/srj/article/view/97
พักตร์วิไล ชำปฏิ. (2566). ภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรมตามหลักปาปณิกธรรมสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิสรัปชั่น. วารสารวิชาการหลักสูตรและการสอน มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 15(43), 206–213. https://jci.snru.ac.th/ArticleView?ArticleID=1092
วิรัตน์ ลิ้มธนาวานิชย์. (2567). หลักการบริหารงานบุคคลตามหลักพุทธธรรมด้วยหลักทุติยปาปณิกธรรมของผู้บริหารสถานศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา จังหวัดปทุมธานี. วารสารระบบนิเวศการเรียนรู้และปัญญา, 2(1): 21–29. https://so13.tci-thaijo.org/index.php/j_ecosystem_wisdom/article/view/1059
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยนาท. (2565). รายงานผลการจัดการศึกษาประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2565.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2558). รายงานการวิจัยแนวทางการพัฒนาการศึกษาไทยกับการเตรียมความพร้อมศตวรรษที่ 21.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. พริกหวานกราฟฟิค.