บทบาทขององค์กรภาคธุรกิจในการต่อต้านการค้ามนุษย์ด้านแรงงาน ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความโปร่งใสขององค์กรและการดำเนินงาน เกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานและสภาพการทำงานที่เหมาะสม พ.ศ. 2565

ชัชชัย ยุระพันธุ์; วิรัตน์ นาทิพเวทย์

ผู้แต่ง

ชัชชัย ยุระพันธุ์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
วิรัตน์ นาทิพเวทย์ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ

คำสำคัญ:

การค้ามนุษย์ด้านแรงงาน, พระราชบัญญัติความโปร่งใสประเทศนอร์เวย์, การตรวจสอบสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทขององค์กรภาคธุรกิจในประเทศนอร์เวย์ในการต่อต้านการค้ามนุษย์ด้านแรงงาน ภายใต้ พระราชบัญญัติว่าด้วยความโปร่งใสขององค์กรและการดำเนินงานเกี่ยวกับสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐานและสภาพการทำงานที่เหมาะสม พ.ศ. 2565 (Act Relating to Enterprises’ Transparency and Work on Fundamental Human Rights and Decent Working Conditions)
เรียกโดยย่อว่า Transparency Act รวมทั้งวิเคราะห์ความเป็นไปได้ในการประยุกต์ใช้แนวทางดังกล่าว
ในประเทศไทย การศึกษานี้เป็นการวิจัยเอกสาร โดยมุ่งวิเคราะห์บทบัญญัติกฎหมาย หน้าที่ของภาคธุรกิจ
และกลไกการบังคับใช้ที่เกี่ยวข้องกับการป้องกันการค้ามนุษย์ในห่วงโซ่อุปทาน

ผลการศึกษาพบว่า Transparency Act กำหนดให้บริษัทขนาดกลางและขนาดใหญ่ต้องดำเนินการตรวจสอบสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน ครอบคลุมทั้งกิจกรรมของตนเองและห่วงโซ่อุปทาน พร้อมทั้งมีหน้าที่เปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะและให้ข้อมูลเมื่อมีการร้องขอ อันเป็นกลไกสำคัญในการลดความเสี่ยงการใช้แรงงานบังคับและการค้ามนุษย์ด้านแรงงานในภาคธุรกิจ สำหรับประเทศไทย แม้ยังไม่มีกฎหมายเฉพาะในลักษณะเดียวกัน แต่สามารถนำหลักการบางประการมาปรับใช้ได้ โดยเริ่มจากการส่งเสริมการรายงานความเสี่ยง
ด้านสิทธิมนุษยชนในภาคธุรกิจ การพัฒนากลไกกำกับดูแลที่มีประสิทธิภาพ และการสร้างมาตรฐาน
ความรับผิดชอบในห่วงโซ่อุปทาน

เอกสารอ้างอิง

International Labour Organization. (2022). Forced labour, modern slavery and trafficking persons: Data and research on forced labour. Retrieved March 4, 2025, from https://www.ilo.org/topics/forced-labour-modern-slavery-and-trafficking-persons/data-and-research-forced-labour

Nikkel, M., & Tennis, T. (2021, November 1). Facts & stats about human trafficking. Retrieved February 2, 2025, from https://theexodusroad.com/th/facts-stats-about-human-trafficking/

Council of Europe. (2022, June 8). Human trafficking in Norway: Progress on legislative reforms, but should avoid rapid deportations of foreigners without screening them. Retrieved February 13, 2025, from https://www.coe.int/en/web/portal/-/human-trafficking-in-norway-progress-on-legislative-reforms-but-should-avoid-rapid-deportations-of-foreigners-without-screening-them

U.S. Department of State. (2025). 2023 trafficking in persons report: Norway. Retrieved February 13, 2025, from https://www.state.gov/reports/2023-trafficking-in-persons-report/norway/

Forbrukertilsynet. (2021). Åpenhetsloven (Transparency Act). Retrieved February 13, 2025, from https://www.forbrukertilsynet.no/apenhetsloven

Thai Union. (2016). Statement on modern slavery. Retrieved February 20, 2025, from https://investor.thaiunion.com/newsroom/20160615-tu-modern-slavery-en.pdf

Global Labor Justice. (2022). Thailand: Labor justice and human rights violations in supply chains. Retrieved February 20, 2025, from https://globallaborjustice.org/portfolio-category/thailand/

Darity, W. A., Jr. (Ed.). (2008). Corporate social responsibility. In International encyclopedia of the social sciences (2nd ed., Vol. 2, pp. 136–138). Macmillan Reference USA.

Corporate social responsibility and organizational ethics. (2022). In Encyclopedia of business and finance (4th ed., Vol. 1, pp. 176–181). Macmillan Reference USA.

Stubholt, L. M., Moe, T. S., & Stærnes, N. (2024). The Norwegian legislation on social sustainability: An overview of the Transparency Act. Oslo Law Review, …(…), 1–15.

Corporate social responsibility and organizational ethics. (2022). In Encyclopedia of business and finance (4th ed., Vol. 1, pp. 176–181). Macmillan Reference USA.

Ferrara, M. H. (Ed.). (2013). Conducting business in developing countries. In Gale business insights handbook of global business law (pp. 141–151). Gale.

Beattie, A. (2025). The three pillars of corporate sustainability. Retrieved February 20, 2025,

from https://www.investopedia.com/articles/investing/100515/three-pillars-corporate-sustainability.asp

World Resources Institute & World Business Council for Sustainable Development. (2004). The greenhouse gas protocol: A corporate accounting and reporting standard (Revised ed.). Retrieved February 2, 2025, from https://ghgprotocol.org/sites/default/files/standards/ ghg-protocol-revised.pd

United Nations. (2011). Guiding principles on business and human rights. Retrieved February 8, 2025, from https://www.ohchr.org/documents/publications/guidingprinciples businesshr_en.pdf

United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. Retrieved January 26, 2025, from https://sdgs.un.org/2030agenda

สถาบันบัณฑิตพัฒนศาสตร์. (2565). Sustainable Development Goals: ความยั่งยืน และ ESG ความหมายและความสำคัญต่อธุรกิจและองค์กร. สืบค้นเมื่อ 13 กุมภาพันธ์ 2565, จาก https://nida.ac.th/what-is-sustainability/

OECD. (2018). OECD due diligence guidance for responsible business conduct. OECD Publishing.

พิภพ อุดร, สฤณี อาชวานันทกุล, และธิติมา อุรพีพัฒนพงศ์. (2561). การตรวจสอบสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน (Human Rights Due Diligence: HRDD). กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ.

สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ และคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. (2565). แนวทางการตรวจสอบสถานะสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน (Human Rights Due Diligence) สำหรับบริษัทจดทะเบียน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์.

วัชรชัย จิรจินดากุล. (2562). การตรวจสอบสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้านกับการควบคุมห่วงโซ่อุปทาน:กรณีศึกษาแรงงานเคลื่อนย้ายถิ่นฐานในอุตสาหกรรมก่อสร้างในจังหวัดสงขลา. วารสารนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 48(3), 554–572.

Ruggie, J. G. (2013). Just business: Multinational corporations and human rights. W. W. Norton & Company.

SDG Move. (ม.ป.ป.). ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับ SDGs. ค้นเมื่อ 18 มกราคม 2568 จาก https://www.sdgmove.com/ intro-to-sdgs/

United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 agenda for sustainable development. Retrieved January 26, 2025, from https://sdgs.un.org/goals

Office of the National Economic and Social Development Council. (n.d.). About SDGs – Goal 8: Promote sustained, inclusive and sustainable economic growth, full and productive employment and decent work for all. SDGs Thailand. Retrieved February 28, 2026, from https://sdgs.nesdc.go.th/goal-8/

United Nations. (n.d.). Goal 12: Ensure sustainable consumption and production patterns. Global Goals. Retrieved February 28, 2026, from https://globalgoals.org/goals/12-responsible-consumption-and-production/

U.S. Department of State. (2025). 2023 trafficking in persons report: Norway. Retrieved February 8, 2025, from https://www.state.gov/reports/2023-trafficking-in-persons-report/norway/

BBC. (2025). Bangladesh factory collapse toll passes 1,000. Retrieved February 8, 2025, from https://www.bbc.com/news/world-asia-22476774

Ditlev-Simonsen, C. D. (2024). Acting on the Norwegian Transparency Act: Interpretation and implementation. In The fragility of responsibility: Norway’s transformative agenda for research, innovation and business.

Lae, R., & Smørdal, M. P. (2024, April 22). Norway’s new transparency act: An overview in light of international trends. Oslo Law Review, 10(2), 1–12.

Forbrukertilsynet. (2024). Forbrukertilsynets role in transparency law enforcement. Retrieved January 26, 2025, from https://www.forbrukertilsynet.no/vi-jobber-med/apenhetsloven/forbrukertilsynets-rolle

Norway. (2009). Act relating to the control of marketing and contract terms and conditions, etc. (Marketing Control Act). Retrieved January 26, 2025, from https://www.lovdata.no/ LOV-2009-01-09-2