รูปแบบการสร้างการตระหนักรู้คุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุ แบบวิถีพุทธในจังหวัดลำพูน
คำสำคัญ:
การตระหนักรู้, คุณค่าในตนเอง, ผู้สูงอายุ, วิถีพุทธบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการตระหนักรู้คุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุ 2) วิเคราะห์การตระหนักรู้คุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุแบบวิถีพุทธ 3) เสนอรูปแบบการสร้างการตระหนักรู้คุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุแบบวิถีพุทธในจังหวัดลำพูน การวิจัยเชิงคุณภาพนี้ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกและสนทนากลุ่มกับผู้ทรงคุณวุฒิ 36 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยจัดกลุ่มสาระสำคัญและวิเคราะห์เนื้อหา พร้อมนำเสนอด้วยการพรรณนาอ้างอิงคำพูดตามวัตถุประสงค์
ผลการวิจัยพบว่า
- การตระหนักรู้คุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุ ประกอบไปด้วย 1) การรับรู้คุณค่าในตนเอง 2) การรับรู้ความภาคภูมิใจในตนเอง 3) การรับรู้ถึงบทบาทหรือความสำคัญของตนเองต่อครอบครัว 4) การรับรู้การมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางสังคมหรือชุมชน 5) การรับรู้ถึงการให้โอกาสทางสังคม 6) การรับรู้เกี่ยวกับความคาดหวังต่อชีวิตช่วงวัยสูงอายุในอนาคต และ 7) การรับรู้การสร้างขวัญกำลังใจเมื่อเกิดความรู้สึกท้อแท้ หรือไม่มีคุณค่า
- การตระหนักรู้คุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุแบบวิถีพุทธอาศัยหลักภาวนา 4 คือ กายภาวนา สีลภาวนา จิตตภาวนา และปัญญาภาวนา ซึ่งสามารถประยุกต์เข้ากับการสร้างความสุข 5 มิติ ได้แก่ 1) สุขสบาย 2) สุขสนุก 3) สุขสง่า 4) สุขสว่าง และ 5) สุขสงบ
- รูปแบบการตระหนักรู้คุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุแบบวิถีพุทธในจังหวัดลำพูน เน้นการพัฒนาตนเอง การเรียนรู้ทักษะใหม่ การมีส่วนร่วมในกิจกรรมชุมชน และการมีบทบาทในครอบครัวและสังคม พร้อมกับการดูแลสุขภาพและการได้รับการสนับสนุนจากคนรอบข้าง ซึ่งช่วยเสริมสร้างความมั่นใจและคุณค่าในตนเอง รวมถึงหลักภาวนาเพื่อเสริมสร้างสุขภาพทั้งกายและจิตใจ
เอกสารอ้างอิง
นันทา ธงชัยสุริยา. (2562). การศึกษาการสร้างเสริมการเห็นคุณค่าของตนเองในพระพุทธศาสนาเถรวาท. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 3(2), 99–108. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jeir/article/view/247303
พระครูวิริยคุณสาร, พระครูสุธีคัมภีรญาณ, และอินตอง ชัยประโคน. (2567). รูปแบบการดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ ตามหลักภาวนา 4 ของโรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพตำบลบ้านขามเปี้ย. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 11(4), 316-330. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jg-mcukk/article/view/272781
พระครูอุดมประชานุกูล (รณยุทธ อุตฺตโม), พระมหามิตร ฐิตปญฺโญ, และพระโสภณพัฒนบัณฑิต (สุกันยา อรุโณ). (2564). แนวทางการนำหลักพุทธธรรมในการส่งเสริมสุขภาวะและการเรียนรู้ของผู้สูงอายุโรงเรียนวัยแก้ว จังหวัดมหาสารคาม. วารสารศิลปการจัดการ, 5(2), 368–383. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jam/article/view/247511
มาธุรี อุไรรัตน์ และวันชัย ธรรมสัจการ. (2567). รูปแบบกิจกรรมในการส่งเสริมการเห็นคุณค่าในตนเองของผู้สูงอายุเขตเทศบาลเมืองคลองแห อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา. วารสารนวัตกรรมการศึกษาและการวิจัย, 8(3), 1609–1624. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jeir/article/view/265446
ยุรธร จีนา. (2567). รูปแบบการบูรณาการ บ้าน วัด โรงเรียน ในการสร้างคุณค่าในตนเองสำหรับผู้สูงอายุในชุมชน. วารสารสหศาสตร์การพัฒนาสังคม, 2(1), 1-14. https://so12.tci-thaijo.org/index.php/JISDIADP/article/view/1022/1235
