การศึกษาผลการเรียนรู้ หน่วยการเรียนรู้ สร้างสรรค์สิ่งประดิษฐ์ เรียนรู้ชีวิตมนุษย์และสัตว์ และการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ ของนักเรียน ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 จากการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษา
คำสำคัญ:
สะตีมศึกษา, หน่วยการเรียนรู้, การคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาผลการเรียนรู้ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 ดังนี้ 1.1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน ก่อนและหลังเรียน 1.2) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน หลังเรียน กับเกณฑ์ร้อยละ 70 1.3) ศึกษาคุณภาพชิ้นงานจากการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษา 2) เปรียบเทียบการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ ก่อนและหลังเรียน กลุ่มตัวอย่าง คือ นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 11 คน โรงเรียนบ้านหนองใหญ่ โดยการสุ่มแบบกลุ่ม จำนวน 3 กลุ่ม กลุ่มละ 4, 4 และ 3 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แผนการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษา จำนวน 3 แผน รวม 12 ชั่วโมง มีการประเมินความสอดคล้องและเหมาะสมของแผนการจัดการเรียนรู้ มีค่าเฉลี่ย 4.87 หมายถึง มีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน มีค่าความเชื่อมั่น 0.90 แบบประเมินคุณภาพชิ้นงานความเชื่อมั่น 0.73 และแบบประเมินการคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์มีค่าความเชื่อมั่น 0.81 การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงทดลองเบื้องต้น โดยใช้รูปแบบการทดลองแบบกลุ่มเดียวมีการทดสอบก่อนและหลังเรียน วิเคราะห์ข้อมูลสถิติ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test)
ผลการวิจัยพบว่า
ผลการเรียนรู้ จากการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษา ในประเด็นดังต่อไปนี้
- ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
- ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนหลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ร้อยละ70 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
- คุณภาพชิ้นงาน คะแนนในภาพรวมชิ้นงานอยู่ในระดับดีมาก
- การคิดแก้ปัญหาเชิงสร้างสรรค์ หลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียน อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05
เอกสารอ้างอิง
กิติพงษ์ ลือนาม. (2564). วิธีวิทยาการวิจัยทางการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 2). โคราช มาร์เก็ตติ้ง แอนด์ โปรดักชัน.
ประสาท เนืองเฉลิม. (2566). วิจัยการเรียนการสอน (พิมพ์ครั้งที่ 6). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พันเพชร เชยแจ้ง, ณัฏฐ์วัฒน์ ผิวเหลือง, ภัทรฉัตร บุญเทียม, และพงศ์ประพันธ์ พงษ์โสภณ. (2565). สะตีมศึกษากับการพัฒนาเจตคติทางวิทยาศาสตร์. วารสารวิจัยเพื่อการปฏิรูปการเรียนรู้, 5(2), 70-80.
มัสยา บัวผัน. (2563). ผลการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีม (STEAM) ที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนความคิดสร้างสรรค์และเจตคติของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยบูรพา]. Burapha University Research Information. https://buuir.buu.ac.th/xmlui/handle/1234567890/8843
โรงเรียนบ้านหนองใหญ่. (2566). รายงานผลการพัฒนาคุณภาพการศึกษา (Self-Assessment Report: SAR) ประจำปีการศึกษา 2566. โรงเรียนบ้านหนองใหญ่.
วรรณพร สิงห์บุญ, นวลจิตต์ เชาวกีรติพงศ์, และดวงเดือน สุวรรณจินดา. (2564). ผลการจัดการเรียนรู้แบบสะตีมศึกษาที่มีต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่อง สารในชีวิตประจำวันและความคิดสร้างสรรค์ทางวิทยาศาสตร์สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 กลุ่มโรงเรียนปู่เจ้าสมิงพราย จังหวัดสมุทรปราการ. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทัศน์, 36(3), 146-162. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/eduku/article/view/244895
วันชัย น้อยวงค์ และภิญโญ วงษ์ทอง. (2563). การเรียนรู้ตามแนวทางสะตีมศึกษาที่เน้นกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม . วารสารวิทยาศาสตร์และวิทยาศาสตร์ศึกษา, 3(2), 177–189. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JSSE/article/view/245987
สายใจ ปินะกาพัง และประสาท เนืองเฉลิม. (2561). รูปแบบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ที่ส่งเสริมการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา, 13(2), 288-300. https://so04.tci-thaijo.org/index.php/yru_human/article/view/137777
สุนันท์ สีพาย. (2567). การพัฒนาเครื่องมือรวบรวมข้อมูลการวิจัยทางการศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ.
สุภัค โอฬาพิริยกุล. (2562). STEAM EDUCATION: นวัตกรรมการศึกษาบูรณาการสู่การจัดการเรียนรู้. วารสารวิจัยและพัฒนาหลักสูตร, 9(1), 1-16. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/jrcd/article/view/156426
อรพินท์ ปลื้มสุด และวาสนา กีรติจำเริญ. (2566). การศึกษาผลการเรียนรู้และความคิดสร้างสรรค์หน่วยการเรียนรู้ เรื่องอากาศรอบตัวของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1 จากการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษา. วารสารราชพฤกษ์, 21(1), 216-229. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/Ratchaphruekjournal/article/view/262281
Puchongprawet, J., & Chantraukrit, P. (2022). Creative problem-solving and creativity product in STEM education. Anatolian Journal of Education, 7(2), 135–142. https://doi.org/10.29333/aje.2022.7211a