การประยุกต์หลักพุทธธรรมผ่านสื่อสังคมออนไลน์เพื่อการเสริมสร้างสุขชีวี วิถีพุทธในกลุ่มผู้สูงอายุของเทศบาลเมือง จังหวัดขอนแก่น

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาหลักพุทธธรรมที่ส่งผลต่อการเสริมสร้างสุขชีวีวิถีพุทธของกลุ่มผู้สูงอายุที่อยู่ในการดูแลของเทศบาลเมือง จังหวัดขอนแก่น 2) ศึกษาการเสริมสร้างสุขชีวีในกลุ่มผู้สูงอายุที่เข้าถึงหลักธรรมผ่านสื่อสังคมออนไลน์ และ 3) ประเมินการใช้สื่อสังคมออนไลน์ที่เหมาะสมกับกลุ่มผู้สูงอายุในการเข้าถึงหลักพุทธธรรมและการนำไปปฏิบัติ ใช้ระเบียบวิจัยแบบผสมวิธี มีกลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ 100 คน และเชิงคุณภาพ 40 คน จาก 4 เทศบาล ได้แก่ บ้านทุ่ม บ้านเป็ด บ้านศิลา บ้านสีฐาน เครื่องมือวิจัย คือแบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพรรณนา สหสัมพันธ์เพียร์สัน การถดถอยพหุขั้นตอน และการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงคุณภาพ

ผลการวิจัยพบว่า

1. หลักพุทธธรรมที่ส่งผลต่อการเสริมสร้างสุขชีวีวิถีพุทธของกลุ่มผู้สูงอายุ คือ ทาน ศีล สมาธิ และสติ ร้อยละ 34.9 ตามด้วยสัจธรรมแห่งชีวิตและหลักการอยู่ร่วมในสังคม ร้อยละ 29.5 และการปฏิบัติสาธยายธรรม ร้อยละ 25.6 ซึ่งล้วนเป็นหลักปฏิบัติที่เน้นการพัฒนาจิตใจและคุณธรรมในชีวิตประจำวัน
2. ผู้สูงอายุเข้าถึงหลักธรรมผ่านสื่อสังคมออนไลน์ โดยนิยมรับชมและรับฟังเนื้อหาธรรมะผ่าน Line และการใช้ร่วมกันหลาย Application รวมกันสูงถึงร้อยละ 49.8 แสดงให้เห็นถึงพฤติกรรมการรับสื่อแบบผสมผสาน โดยมีแนวโน้มใช้ YouTube เป็นช่องทางรองในการรับชมเนื้อหาธรรมะ ร้อยละ 12.0
3. ประเมินรูปแบบอยู่ในระดับมาก คือ การเข้าถึงหลักพุทธธรรมและการนำหลักพุทธธรรมไปปฏิบัติในชีวิตประจำวัน แสดงว่าผู้สูงอายุกลุ่มตัวอย่างมีการเข้าถึงและนำหลักพุทธธรรมไปใช้ในการดำเนินชีวิตประจำวันในระดับสูงอย่างมีนัยสําคัญ