การพัฒนาสมรรถนะครูด้านการจัดการเรียนรู้เชิงรุก โดยใช้วรรณคดีเป็นฐานของโรงเรียนในกลุ่มตำบลกวางโจน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2
คำสำคัญ:
การพัฒนาทักษะครู;, การจัดการเรียนรู้เชิงรุก;, การเรียนรู้โดยใช้วรรณคดีเป็นฐาน;, โรงเรียนในตำบลกวางโจนบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาความรู้ความเข้าใจของครูเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้วรรณคดีเป็นฐาน 2) พัฒนาสมรรถนะของครูในการออกแบบและจัดกิจกรรมการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้วรรณคดีเป็นฐาน และ 3) ศึกษาความพึงพอใจของครูต่อกระบวนการพัฒนาสมรรถนะ ใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการตามแนวคิดของ Kemmis และ McTaggart ดำเนินการ 2 วงรอบ แต่ละวงรอบประกอบด้วยการวางแผน การปฏิบัติ การสังเกต และการสะท้อนผล ผู้ร่วมวิจัยเป็นครูในโรงเรียนกลุ่มตำบลกวางโจน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2 จำนวน 7 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบทดสอบ แบบสัมภาษณ์ แบบสังเกต แบบบันทึกการประชุม แบบประเมินทักษะ แบบสอบถาม และแบบประเมินความพึงพอใจ กิจกรรมพัฒนาประกอบด้วยการประชุมเชิงปฏิบัติการและการนิเทศภายใน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้การพรรณนาผลตามประเด็นการวิจัย
ผลการวิจัยพบว่า
1. ในวงรอบที่ 1 ครูมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกโดยใช้วรรณคดีเป็นฐานเพิ่มขึ้น และสามารถเขียนแผนและจัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้ แต่ยังมีครูจำนวน 2 คนที่ต้องพัฒนาเพิ่มเติม โดยเฉพาะขั้นการดำเนินกิจกรรมและการประเมินผล
2. ในวงรอบที่ 2 ใช้การนิเทศภายในเพื่อให้คำปรึกษาและปรับการจัดกิจกรรม ครูทั้ง 7 คนสามารถจัดการเรียนรู้ได้ถูกต้องและครบตามขั้นตอนมากขึ้น
3. ครูมีความพึงพอใจต่อกระบวนการพัฒนา และสามารถนำความรู้ที่ได้รับไปใช้ในการจัดการเรียนรู้ได้ตามบริบทของผู้เรียน
เอกสารอ้างอิง
กรมการศึกษานอกโรงเรียน. (2536). เอกสารประกอบการอบรมครูการศึกษานอกโรงเรียนสายสามัญ เล่มที่ 1. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2552). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: องค์การรับส่งสินค้าและพัสดุครุภัณฑ์.
กลุ่มโรงเรียนตำบลกวางโจน. (2566). รายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) ปีการศึกษา 2566. ชัยภูมิ: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 2.
จิราภรณ์ ยกอินทร์. (2560). การจัดการเรียนรู้ผ่านการลงมือปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสวนดุสิต.
ชวิน พงษ์ผจญ. (2562). การออกแบบหน่วยการเรียนรู้ภาษาไทยโดยใช้แนวคิดวรรณคดีเป็นฐาน: แนวคิด แนวทางปฏิบัติ และประเด็นที่ควรพิจารณา. วารสารมนุษยศาสตร์วิชาการ, 26(2), 95-125.
ชัยวัฒน์ สุทธิรัตน์ และภัทรพร สุทธิรัตน์. (2567). Active Learning: มโนทัศน์ วิธีการ และเทคนิค. พิษณุโลก: รัตนสุวรรณการพิมพ์ 3.
ชำนาญ จิตตรง. (2562). การนิเทศและประเมินผลเพื่อการพัฒนาการศึกษา. เชียงใหม่: มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ชูชัย สมิทธิไกร. (2558). การฝึกอบรมบุคลากรในองค์การ. (พิมพ์ครั้งที่ 9). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทิศนา แขมมณี. (2551). ศิลปะการสอน: แนวทางการจัดการเรียนรู้เพื่อความเป็นเลิศของผู้เรียน. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทิศนา แขมมณี. (2560). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 21). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทิศนา แขมมณี. (2563). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 23). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประวิต เอราวรรณ์. (2545). การวิจัยปฏิบัติการ. กรุงเทพฯ: ดอกหญ้าวิชาการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2553). ตัวบ่งชี้การใช้และพัฒนาสื่อ นวัตกรรม เทคโนโลยีเพื่อจัดการเรียนรู้เชิงรุก. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). แนวทางการนิเทศเพื่อพัฒนาและส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก (Active Learning) ตามนโยบายลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้. กรุงเทพฯ: หน่วยศึกษานิเทศก์ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
Custodio, B., & Sutton, M. J. (1998). Literature-based ESL for secondary school students. TESOL Journal, 7(5), 19-23.
Gifkins, J. (2015). What is ‘active learning’ and why is it important? E-International Relations. Retrieved from http://www.eir.info/2015/10/08/what-is-activelearning-and-why-isit-important
Meyers, C., & Jones, T. B. (1993). Promoting active learning: Strategies for the college classroom. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
