การพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของครูในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรีเขต 4
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์; , CEPLA Model; , การวิจัยและพัฒนา; , โรงเรียนขนาดเล็กบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของครูในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 4 2) ออกแบบและสร้างรูปแบบ 3) ประเมินรูปแบบ 4) เปรียบเทียบผลการทดลองใช้รูปแบบระหว่างก่อนและหลังการทดลอง และ 5) ศึกษาผลการใช้รูปแบบด้านประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และคุณค่า การวิจัยเป็นการวิจัยและพัฒนา กลุ่มตัวอย่างสำหรับศึกษาสภาพปัญหา ได้แก่ โรงเรียนขนาดเล็ก จำนวน 40 แห่ง ผู้ให้ข้อมูลเป็นครูโรงเรียนละ 2 คน รวม 80 คน ส่วนการทดลองใช้รูปแบบดำเนินการที่โรงเรียนบ้านบะลังกา โดยมีผู้บริหารและครูเข้าร่วม จำนวน 7 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบประเมินรูปแบบ แผนปฏิบัติการทดลอง แบบประเมินก่อนและหลังการทดลอง และแบบประเมินผลการใช้รูปแบบด้านประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และคุณค่า ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาโดยผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าทีสำหรับกลุ่มตัวอย่างที่สัมพันธ์กัน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัญหาการเสริมสร้างภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของครูโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก
2. รูปแบบที่พัฒนาขึ้น คือ CEPLA Model ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบ ได้แก่ การคิดสร้างสรรค์ (Creativity: C) การเสริมพลังอำนาจ (Empowerment: E) การเสริมทักษะการแก้ไขปัญหา (Problem Solving Skill: P) การเสริมทักษะภาวะผู้นำ (Leadership Skill: L) และการยกย่องและให้กำลังใจ (Appreciation: A)
3. ผลการตรวจสอบความสอดคล้องของรูปแบบโดยผู้ทรงคุณวุฒิมีค่า IOC ระหว่าง 0.80-1.00
4. ผลหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลอง อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ
5. ผลการใช้รูปแบบด้านประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และคุณค่าโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก
เอกสารอ้างอิง
พรสุดา แก้วสุวรรณ. (2563). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของครูโรงเรียนวัดประตูใหญ่ อำเภอท่าฉาง จังหวัดสุราษฎร์ธานี สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 2. (การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต). สุราษฎร์ธานี: มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.
เพ็ญประภา สุคนธี. (2568). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงสร้างสรรค์ของครูในโรงเรียนขนาดเล็กสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอ่างทอง. วารสารราชภัฏสุรินทร์วิชาการ, 3(3), 183-196. https://doi.org/10.14456/jasrru.2025.34
ไพวัลย์ ปุ้งคำข้าว, บุญมี ก่อบุญ และวันเพ็ญ นันทะศรี. (2569). ปัจจัยที่ส่งผลต่อภาวะผู้นำครูในโรงเรียนขนาดเล็กสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ. วารสารวิชาการ ครุศาสตร์สวนสุนันทา, 10(1), 13-22.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพฯ: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Rovinelli, R. J., & Hambleton, R. K. (1977). On the use of content specialists in the assessment of criterion-referenced test item validity. Dutch Journal for Educational Research, 2, 49-60.
