การศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามุกดาหาร
คำสำคัญ:
แนวทางการพัฒนา; , ภาวะผู้นำแบบอไจล์; , ความต้องการจำเป็น; , ผู้บริหารสถานศึกษาบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษา 2) ศึกษาความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำแบบอไจล์ และ 3) ศึกษาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษามุกดาหาร เป็นการวิจัยแบบผสมผสานวิธี ดำเนินการ 2 ระยะ ระยะที่ 1 กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาและครูผู้สอน จำนวน 285 คน ได้มาโดยการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีลำดับความสำคัญของความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง ระยะที่ 2 ผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 5 คน เลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างและแบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของแนวทาง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน
ผลการวิจัยพบว่า
1. สภาพปัจจุบันของภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง และสภาพที่พึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
2. ความต้องการจำเป็นของภาวะผู้นำแบบอไจล์เรียงลำดับจากมากไปน้อย 3 อันดับแรก ได้แก่ การเสริมพลังและพัฒนาภาวะผู้นำตนเอง การตัดสินใจอย่างยืดหยุ่นบนข้อมูล และการสร้างนวัตกรรมและการทดลอง ตามลำดับ
3. แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำแบบอไจล์ประกอบด้วย 3 ด้าน รวม 31 แนวทาง ได้แก่ การเสริมพลังและพัฒนาภาวะผู้นำตนเอง 13 แนวทาง การตัดสินใจอย่างยืดหยุ่นบนข้อมูล 9 แนวทาง และการสร้างนวัตกรรมและการทดลอง 9 แนวทาง โดยมีความเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด และความเป็นไปได้อยู่ในระดับมากที่สุด
เอกสารอ้างอิง
ศิรินทรา สระบัวบาล, และสุวัฒน์ จุลสุวรรณ์. (2567). โปรแกรมการเสริมสร้างภาวะผู้นำแบบอไจล์ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาบุรีรัมย์. วารสารการบริหารการศึกษาและภาวะผู้นำ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 12(47), 254-263. https://jeal.snru.ac.th/ArticleView?ArticleID=1447
อภิวัฒน์ มรรคผล, และอุไร สุทธิแย้ม. (2566). ภาวะผู้นำแบบ Agile ของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 2. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา, 16(1), 64-87. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/ssrugraduate/article/view/262983
Aintachai, W., Jantarak, S., & Somsrisuk, A. (2026). Components of agile leadership among secondary school administrators. Journal of MCU Nakhondhat, 13(10), 243-255. https://so03.tci-thaijo.org/index.php/JMND/article/view/304262
Beck, K., Beedle, M., van Bennekum, A., Cockburn, A., Cunningham, W., Fowler, M., Grenning, J., Highsmith, J., Hunt, A., Jeffries, R., Kern, J., Marick, B., Martin, R. C., Mellor, S., Schwaber, K., Sutherland, J., & Thomas, D. (2001). Manifesto for Agile Software Development. https://agilemanifesto.org/
Cascio, J. (2020, April 29). Facing the age of chaos. Medium. https://medium.com/@cascio/facing-the-age-of-chaos-b00687b1f51d
Dachachuy, R., & Piatanom, P. (2025). Agile leadership of school administrators affecting core competencies of government teachers in schools under the Secondary Educational Service Area Office, Bangkok 2. Shanlax International Journal of Education, 14(1), 141-151. https://doi.org/10.34293/education.v14i1.9707
Joiner, B., & Josephs, S. (2007). Developing agile leaders. Industrial and Commercial Training, 39(1), 35-42. https://doi.org/10.1108/00197850710721381
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
OpenAI. (2026). ChatGPT [Generative AI tool]. https://chatgpt.com/
Prasongsing, K., Jantahin, T., & Masena, C. (2026). Guidelines for developing agile leadership among school administrators under the Ubon Ratchathani Primary Educational Service Area Office 4. Journal of Education Rajabhat Maha Sarakham University, 23(2), 421-435. https://so06.tci-thaijo.org/index.php/edu-rmu/article/view/294057
