การพัฒนารูปแบบการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2

บทคัดย่อ

การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาราชบุรี เขต 2 2) ออกแบบและสร้างรูปแบบการบริหารงานวิชาการ 3) ประเมินรูปแบบ 4) เปรียบเทียบผลการทดลองใช้รูปแบบ และ 5) ศึกษาผลการใช้รูปแบบด้านประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และคุณค่า กลุ่มประชากร คือโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาในสังกัด จำนวน 36 โรงเรียน ผู้ให้ข้อมูลหลักคือผู้อำนวยการและหัวหน้างานบริหารวิชาการ รวม 72 คน ซึ่งเลือกแบบเจาะจง ส่วนโรงเรียนที่ใช้ทดลองปฏิบัติการคือ โรงเรียนวัดบ้านไร่ มีผู้เข้าร่วมทดลองรวม 14 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถามสภาพปัญหา รูปแบบการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วม แผนปฏิบัติการ และแบบประเมินผลด้านต่าง ๆ สถิติที่ใช้ ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าทีแบบกลุ่มไม่อิสระ และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัญหาการบริหารงานวิชาการโดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก 2) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นคือ APIC Model ประกอบด้วย 4 ขั้นตอน ได้แก่ การวิเคราะห์บริบทของโรงเรียน (Analysis) การวางแผนทางวิชาการและการจัดการเรียนรู้ (Planning) การดำเนินงานด้านการจัดการเรียนรู้ (Implementation) และการมีส่วนร่วมในการประเมินผล (Collaborative Assessment) 3) ผลการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหามีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.80 – 1.00 4) ผลการเปรียบเทียบการทดลองใช้รูปแบบพบว่า คะแนนหลังการทดลองสูงกว่าก่อนการทดลองอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 และ 5) ผลการใช้รูปแบบด้านประสิทธิภาพ ประสิทธิผล และคุณค่า โดยภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุดข้อเสนอแนะจากการวิจัย ผู้บริหารควรส่งเสริมให้ครูและบุคลากรมีส่วนร่วมในการบริหารงานวิชาการอย่างเป็นระบบ โดยเริ่มจากการวิเคราะห์บริบทของโรงเรียน ร่วมวางแผนและดำเนินงานจัดการเรียนรู้ให้สอดคล้องกับแผนงาน ตลอดจนส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการประเมินผล เพื่อนำผลไปใช้ปรับปรุงและพัฒนางานวิชาการอย่างต่อเนื่อง