การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมตามหลักวุฒิธรรมร่วมกับทฤษฎีการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะด้านปัญญาประดิษฐ์ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียนจังหวัดขอนแก่น
คำสำคัญ:
หลักสูตรฝึกอบรม; , หลักวุฒิธรรม; , การเรียนรู้เชิงประสบการณ์; , สมรรถนะด้านปัญญาประดิษฐ์; , การจัดการเรียนรู้เชิงรุกบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะด้านปัญญาประดิษฐ์ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน จังหวัดขอนแก่น 2) พัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมตามหลักวุฒิธรรมร่วมกับทฤษฎีการเรียนรู้เชิงประสบการณ์ 3) ศึกษาผลการทดลองใช้หลักสูตรฝึกอบรม และ 4) ประเมินหลักสูตรฝึกอบรม เป็นการวิจัยและพัฒนา แบ่งการดำเนินงานเป็น 4 ระยะ กลุ่มตัวอย่างในการศึกษาความต้องการจำเป็นเป็นพระสอนศีลธรรม จำนวน 234 รูป และกลุ่มเป้าหมายในการทดลองใช้หลักสูตร จำนวน 30 รูป เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามความต้องการจำเป็น หลักสูตรฝึกอบรมและคู่มือการใช้หลักสูตร แบบทดสอบความรู้ แบบประเมินทักษะปฏิบัติ แบบวัดเจตคติ และแบบสอบถามความคิดเห็นต่อหลักสูตร วิเคราะห์ข้อมูลด้วยร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็น ดัชนีความสอดคล้อง และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มตัวอย่างสัมพันธ์กัน
ผลการวิจัยพบว่า
1. พระสอนศีลธรรมมีค่าดัชนีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะด้านปัญญาประดิษฐ์โดยรวมเท่ากับ 0.532 โดยด้านทักษะการใช้ปัญญาประดิษฐ์มีความต้องการจำเป็นสูงสุด (PNI Modified = 0.824)
2. หลักสูตรฝึกอบรมประกอบด้วย 7 องค์ประกอบ ได้แก่ ที่มาและความจำเป็น หลักการ จุดมุ่งหมาย โครงสร้างเนื้อหา กระบวนการจัดกิจกรรมฝึกอบรม สื่อและเทคโนโลยีการเรียนรู้ และการวัดและประเมินผล มี 5 หน่วยการเรียนรู้ รวม 17 ชั่วโมง ผลการประเมินโดยผู้เชี่ยวชาญพบว่าหลักสูตรและคู่มือมีความเหมาะสมโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด
3. พระสอนศีลธรรมมีคะแนนความรู้และเจตคติต่อการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกหลังการฝึกอบรมสูงกว่าก่อนการฝึกอบรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 ส่วนทักษะปฏิบัติหลังการฝึกอบรมโดยรวมอยู่ในระดับดี
4. พระสอนศีลธรรมมีความคิดเห็นต่อหลักสูตรฝึกอบรมโดยรวมอยู่ในระดับมาก
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
พระครูปลัดกวีวัฒน์ (ธีรวิทย์ ฉนฺทวิชฺโช), พระเสฏฐนันท์ ภทฺราวุโธ, พระกิตติพล ญาณพโล และศรัณย์ ท้าวมิตร. (2566). การจัดการเรียนการสอนวิชาพระพุทธศาสนาของพระสอนศีลธรรมในโรงเรียน ในบริบทฐานวิถีชีวิตใหม่ (New Normal). ศึกษาศาสตร์ มมร, 11(2), 198-208. เข้าถึงได้จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/edj/article/view/263345
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2563). ธรรมนูญชีวิต: พุทธจริยธรรมเพื่อชีวิตที่ดีงาม. (พิมพ์ครั้งที่ 165). กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สุชาดา หวังสิทธิเดช, ทิพาพร สุจารี และณัฏฐชัย จันทชุม. (2566). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมสมรรถนะครูด้านการจัดประสบการณ์เพื่อเสริมสร้างทักษะสมอง EF สำหรับเด็กปฐมวัย. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 17(3), 288-304. เข้าถึงได้จาก https://so05.tci-thaijo.org/index.php/rmuj/article/view/269909
สุวัทนา สงวนรัตน์. (2567). การพัฒนาหลักสูตรฝึกอบรมเพื่อเสริมสร้างการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะเชิงรุกโดยใช้กระบวนการชี้แนะและการเป็นพี่เลี้ยง สำหรับครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาลพบุรี เขต 1. วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 7(5), 594-613. เข้าถึงได้จาก https://so07.tci-thaijo.org/index.php/JMCR/article/view/5481
Cheah, Y. H., Lu, J., & Kim, J. (2025). Integrating generative artificial intelligence in K-12 education: Examining teachers’ preparedness, practices, and barriers. Computers and Education: Artificial Intelligence, 8, Article 100363. https://doi.org/10.1016/j.caeai.2025.100363
Chiu, T. K. F., Ahmad, Z., & Çoban, M. (2025). Development and validation of teacher artificial intelligence (AI) competence self-efficacy (TAICS) scale. Education and Information Technologies, 30(5), 6667-6685. https://doi.org/10.1007/s10639-024-13094-z
Filo, Y., Rabin, E., & Mor, Y. (2024). An artificial intelligence competency framework for teachers and students: Co-created with teachers. European Journal of Open, Distance and E-Learning, 26(S1), 93-106. https://doi.org/10.2478/eurodl-2024-0012
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
