Principles of Restoring Learning Loss in Educational Administration Based on the Noble Eightfold Path
Keywords:
Learning Recovery; Educational Administration; Noble Eightfold PathAbstract
This academic article, Principles of Restoring Learning Loss in Educational Administration Based on the Noble Eightfold Path, aims to explain and synthesize the application of the Noble Eightfold Path as a framework for restoring learning loss in educational administration. The study employed a documentary research approach by reviewing the Tripitaka, Buddhist commentaries, books, textbooks, academic articles, and related research concerning Buddhist principles, educational administration, and learning loss. The collected data were then conceptually synthesized to develop a Buddhist-based educational administration framework. The findings reveal that the Noble Eightfold Path can be synthesized into an eight-dimensional framework for educational administration to restore learning loss, consisting of: (1) Right View-establishing appropriate educational policies and learning objectives; (2) Right Intention-developing positive vision and motivation; (3) Right Speech-promoting constructive communication among administrators, teachers, students, and parents; (4) Right Action-ensuring ethical educational practices; (5) Right Livelihood-managing educational resources and learning environments appropriately; (6) Right Effort-continuously improving learning quality; (7) Right Mindfulness-fostering mindful learning and self-regulation; and (8) Right Concentration-enhancing learners' concentration and mental resilience. The proposed framework provides practical guidance for school administrators and teachers in formulating educational policies, designing learning activities, and implementing measures to restore learning loss while simultaneously promoting learners' moral values and holistic development. Since the proposed framework is derived from conceptual synthesis based on documentary sources, further empirical research is recommended to validate its effectiveness in diverse educational contexts before its broader implementation.
References
คณาจารย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2556). พุทธปรัชญาการศึกษา. พระนครศรีอยุธยา: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
คเณศ นามนัย, ฬิฏา สมบูรณ์ และเริงวิชญ์ นิลโคตร. (2567). การส่งเสริมระบบการบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพตามหลักธรรมาภิบาลของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาชลบุรี ระยอง. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 11(11), 85–95.
ทิพย์ลือชัย และสุพรรณิการ์ ปิยะรักษ. (2568). ผลของการจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือด้วยเทคนิคจิ๊กซอว์ต่อผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนและทักษะการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 ของนักศึกษาพยาบาลศาสตร์. วารสารวิจัยการพยาบาลและการสาธารณสุข, 5(1), 1-14.
ปิยะวัฒน์ พลจันทึก, พระครูภัทรธรรมบัณฑิต (เอกภัทร) อภิฉนฺโท และประสิทธิ์ แก้วศรี. (2569). วิเคราะห์หลักธรรมอริยมรรค: ศูนย์กลางกุศลสัมพันธ์. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 10(1), 188-201.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2541). พุทธวิธีในการสอน. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2559). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 27). กรุงเทพฯ: พระพุทธศาสนาของธรรมสภา.
พระมหาเกียรติศักดิ์ กิตฺติปาโล และเอกลักษณ์ เพ็งพรหม. (2568). หลักพุทธบริหารการศึกษา: การบูรณาการหลักการ แนวคิด และทฤษฎีในหลักธรรมเพื่อพัฒนาระบบการศึกษาที่สมบูรณ์ในศตวรรษที่ 21. วารสารบูรณาการสังคมศาสตร์และการพัฒนา, 5(2), 216-227.
พระสิทธิชัย รินฤทธิ์ และสุรีพร ชาบุตรบุณฑริก. (2563). การจัดการเรียนการสอนสังคมศึกษาในศตวรรษที่ 21. วารสารวิชาการร้อยแก่นสาร, 5(2), 204-212.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2535). พระไตรปิฎกภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาเตปิฏกํ 2500. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
วศิน อินทสระ. (2545). พุทธวิธีการสอน. (พิมพ์ครั้งที่ 5). กรุงเทพฯ: เม็ดทราย.
วิชัย ตันศิริ. (2557). โฉมหน้าการศึกษาไทยในอนาคต: แนวคิดสู่การปฏิรูปในพระราชบัญญัติการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2564). รายงานผลการศึกษาภาวะถดถอยทางการเรียนรู้ของผู้เรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานในสถานการณ์โควิด-19: สภาพการณ์ บทเรียน และแนวทางการพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สายฝน เสกขุนทด. (2562). ผลการขับเคลื่อนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงระดับประชาชนโดยสถาบันเศรษฐกิจพอเพียง มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏกาญจนบุรี, 8(1), 52-66.
สุชีพ ปุญญานุภาพ. (2533). คุณลักษณะพิเศษแห่งพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: มหามกุฏราชวิทยาลัย.
อาภรณ์ รัตนมณี. (2558). ทำไมระบบการศึกษาจึงพัฒนาช้า. กรุงเทพฯ: วัฒนาพานิช.