ภาวะผู้นำเชิงประกอบการบนฐานอริยมรรคมีองค์ 8 เพื่อการบริหารการศึกษาอย่างยั่งยืน
คำสำคัญ:
ภาวะผู้นำเชิงประกอบการ; อริยมรรคมีองค์ 8; การบริหารการศึกษา; ความยั่งยืนบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงประกอบการ สำหรับการบริหารการศึกษา โดยใช้อริยมรรคมีองค์ 8 เป็นกรอบแนวคิดในการวิเคราะห์และบูรณาการองค์ความรู้ การศึกษาครั้งนี้เป็นการศึกษาเอกสาร โดยรวบรวมข้อมูลจากพระไตรปิฎก เอกสารวิชาการ หนังสือ และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง จากนั้นนำมาวิเคราะห์เนื้อหา ร่วมกับการตีความเชิงพุทธปรัชญา และการสังเคราะห์แนวคิด เพื่อพัฒนากรอบการ บูรณาการระหว่างหลักอริยมรรคมีองค์ 8 กับแนวคิดภาวะผู้นำเชิงประกอบการในการบริหารการศึกษา ผลการวิเคราะห์และสังเคราะห์เอกสารพบว่า สามารถพัฒนาเป็นกรอบการ บูรณาการภาวะผู้นำเชิงประกอบการบนฐานอริยมรรคมีองค์ 8 ซึ่งประกอบด้วย (1) สัมมาทิฏฐิ พัฒนาวิสัยทัศน์และความเข้าใจที่ถูกต้อง (2) สัมมาสังกัปปะ ส่งเสริมการคิดเชิงกลยุทธ์และนวัตกรรม (3) สัมมาวาจา พัฒนาการสื่อสารอย่างสร้างสรรค์ (4) สัมมากัมมันตะ ส่งเสริมการบริหารงานด้วยคุณธรรมและความรับผิดชอบ (5) สัมมาอาชีวะ สนับสนุนการดำเนินงานอย่างสุจริตและยั่งยืน (6) สัมมาวายามะ พัฒนาความเพียรและการพัฒนาองค์กรอย่างต่อเนื่อง (7) สัมมาสติ ส่งเสริมการตัดสินใจอย่างมีสติ และ (8) สัมมาสมาธิ เสริมสร้างความมั่นคงในการบริหารจัดการ กรอบการ บูรณาการดังกล่าวสะท้อนความเชื่อมโยงระหว่างหลักพุทธธรรมกับภาวะผู้นำ เชิงประกอบการ และสามารถใช้เป็นกรอบแนวคิดสำหรับการบริหารการศึกษาที่มุ่งสร้างความสมดุลระหว่างนวัตกรรม คุณธรรม และความยั่งยืนขององค์กรการศึกษา
เอกสารอ้างอิง
กฤช จรินโท. (2560). บุคลิกภาพ: ปัจจัยที่สำคัญในการบริหารทรัพยากรมนุษย์ให้ประสบความสำเร็จโดยการวิเคราะห์พหุระดับ. วารสารเศรษฐศาสตร์และธุรกิจโลก RMUTT, 12(2), 189-210.
คณาจารย์มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2556). พุทธปรัชญาการศึกษา. พระนครศรีอยุธยา: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ณฐาพัชร์ วรพงศ์พัชร และสุริยะ วชิรวงศ์ไพศาล. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อกระบวนการบริหารเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลในประเทศไทย. วารสารศิลปะศาสตร์ราชมงคลสุวรรณภูมิ, 3(3), 211-225.
ธีร์ดนัย กัปโก, ทรงพล โชติกเวชกุล, พระมหากิตติ กิตติเมธี (สอนเสนา), อัษฎานิษฐ์ โคตรชัย และชัยรัตน์ มาสอน. (2564). กลไกของนักบริหารต่อการจัดการระบบอิเล็กทรอนิกส์ภายในองค์กรในยุคของการเปลี่ยนแปลงทางสังคม. Journal of Buddhist Education and Research, 7(1), 260-275.
บุญจักรวาล รอดบำเรอ, วิชัย จันทร์จำรูญ, สุกิจ โพธิ์ศิริกุล, วรฉาย ทองคำ และวิราภรณ์ ส่งแสง. (2565). การวิเคราะห์องค์ประกอบภาวะผู้นำแบบผู้ประกอบการสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาเอกชน. วารสารรัชต์ภาคย์, 16(45), 520–535.
พระประยูร อาจิณฺณธมฺโม (รุ่งเรือง), วิโรจน์ คุ้มครอง และชัยชาญ ศรีหานู. (2568). กระบวนการเจริญอริยมรรคมีองค์ 8 ในโพธิปักขิยธรรมเพื่อการบรรลุธรรม. วารสาร มจร บาฬีศึกษาพุทธโฆสปริทรรศน์, 11(1), 1-16.
พระพัฒนพล สิริสุวณฺโณ (เพ็ชรไชย) และวิทยา ทองดี. (2566). การพัฒนาครูสู่ความเป็นครูมืออาชีพในศตวรรษที่ 21. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 8(1), 757-766.
ภณธศร ปุ๊ดหน่อย. (2565). การคิดเชิงกลยุทธ์: แนวคิดและกระบวนการบ่มเพาะเชิงสมรรถนะ. วารสารการพัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 7(8), 340-353.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มานะ สินธุวงษานนท์, นัฐยา บุญกองแสน และกชกร หวังเติมกลาง. (2566). การศึกษากับเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs). วารสารมณีเชษฐาราม วัดจอมมณี, 6(5), 528-544.
ยุภาวดี พรมเสถียร และธีรชัย เนตรถนอมศักดิ์. (2564). เทคโนโลยีสารสนเทศช่วยพัฒนาการเรียนการสอนได้จริงหรือ? ว.มรม., 15(3), 1-13.
สรวงอัยย์ อนันทวิจักษณ์ และสามัคคี กิจเจริญ. (2566). ความเป็นผู้นำเชิงผู้ประกอบการเพื่อสร้างความสำเร็จของธุรกิจยุคดิจิทัล. วารสารพัฒนาธุรกิจและอุตสาหกรรม, 3(3), 95-112.
อติพร เกิดเรือง. (2565). การจัดการการเรียนรู้ตลอดชีวิตเพื่อพัฒนาคุณลักษณะผู้เรียนไทยยุค 4.0. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 7(2), 164-185.
ฮัมดี้ คอแด๊ะ และเอกรินทร์ สังข์ทอง. (2564). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงผู้ประกอบการของผู้บริหารสถานศึกษาตามทัศนะของครู สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 15. วารสารวิจยวิชาการ, 4(4), 221-234.
ไพฑูรย์ สนสาย, รัฐภูมิ มีศิริ และโชติ บดีรัฐ. (2565). การพัฒนาบุคลากรภายใต้การบริหารจัดการภาครัฐแนวใหม่. วารสารการพัฒนาการเรียนรู้สมัยใหม่, 7(11), 538-550.
