มุมมองของหม่อมเจ้าไตรทศประพันธ์ต่อเยอรมนีระหว่าง พ.ศ. 2457 – 2460
คำสำคัญ:
หม่อมเจ้าไตรทศประพันธ์, สยาม, เยอรมนี, สงครามโลกครั้งที่ 1บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษามุมมองต่อเยอรมนีของหม่อมเจ้าไตรทศประพันธ์ อัครราชทูตสยามประจำกรุงเบอร์ลิน ในช่วงระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 1 เนื่องจากหม่อมเจ้าไตรทศประพันธ์ทรงมีบทบาทสำคัญในการส่งข่าวสารจากข่าวสารฝ่ายเยอรมนีเข้ามาในสยาม ซึ่งในขณะนั้นข่าวสารที่เผยแพร่เข้ามาในสยามจะมาจากฝ่ายสัมพันธมิตรเป็นส่วนใหญ่ โดยผู้เขียนได้ทำการศึกษาหลักฐานชั้นต้น ได้แก่ เอกสารกระทรวงการต่างประเทศสยามในสำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ รวมทั้งเอกสารชั้นรองที่เกี่ยวข้องด้วยระเบียบวิธีทางประวัติศาสตร์ ผลการศึกษาพบว่าหม่อมเจ้าไตรทศประพันธ์ทรงมีความเป็นกลางในการรายงานข่าวสารจากประเทศเยอรมนี ไม่ได้ทรงเอนเอียงเข้าข้างเยอรมนีแต่อย่างใด
เอกสารอ้างอิง
เทพ บุญตานนท์. (2559). การเมืองในการทหารไทย สมัยรัชกาลที่ 6. มติชน.
เพ็ญศรี ดุ๊ก. (2554). การต่างประเทศกับเอกราชและอธิปไตยของไทย (ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 4 ถึงสิ้นสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม) (พิมพ์ครั้งที่ 3). ราชบัณฑิตยสถาน.
มงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระ. (2552). พระราชากับคหบดีแห่งชนบท (พระราชหัตถเลขาในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ถึงนายเมย์นาร์ด วิลโลบี คอลเชสเตอร์ - วีมซคหบดี). วชิราวุธวิทยาลัย.
มานิจ ชุมสาย. (2519). ไทยกับสงครามโลกครั้งที่ 1 บันทึกจากแฟ้มเอกสารของสถานทูตไทย ณ กรุงบอน. พิทยาคาร.
ราตรี วานิชลักษณ์. (2519). ความสัมพันธ์ระหว่างไทยกับเยอรมนีตั้งแต่ พ.ศ. 2405 – 2460 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chulalongkorn University Intellectual Repository. https://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/25425
โรจน์ จินตมาศ. (2531). แนวความคิดของผู้นำไทยเรื่อง “ชาติ” กับการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1 ของไทย [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. TU Digital Collections. https://digital.library.tu.ac.th/tu_dc/frontend/Info/item/dc:163746
ศิวพล ชมภูพันธุ์. (2560). กลุ่มนิยมเยอรมนีในสยาม (พ.ศ.2457-2460) : ความเคลื่อนไหว ปฏิกิริยาและข้อสังเกตบางประการ. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2(1), 33-61.
ศิวพล ชมภูพันธุ์. (2564). สงครามโลกครั้งที่ 1 กับการระบุตัวตนของสยามในสังคมระหว่างประเทศ. [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula Digital Collections. https://digital.car.chula.ac.th/chulaetd/5353/
สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. (2457). กต.65.3/11: เอกสารกระทรวงการต่างประเทศ “สงครามใหญ่ในประเทศยุโรป ทางสถานทูตสยามกรุงเบอร์ลิน (ตอน 1)”. สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ.
สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. (2457 – 2458). กต.65.3/12: เอกสารกระทรวงการต่างประเทศ “ข่าวสงครามในประเทศยุโรป ทางสถานฑูตสยาม กรุงเบอร์ลิน (ตอน 2)”. สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ.
สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. (2458 – 2460). กต.65/18: เอกสารกระทรวงการต่างประเทศ “สถานทูตสยามในยุโรปขอเงินค่าของแพงเนื่องจากมหาสงคราม”. สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ.
สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. (2459). กต.65.3/29: เอกสารกระทรวงการต่างประเทศ “ถวายคำสปีชของเอกอรรคมหาเสนาบดีเยอรมัน ซึ่งกล่าวโต้แย้งคำเจรจาของหลอดเกรย์ เหตุสงคราม”. สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ.
สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ. (2459 – 2460). กต.65.1/36: เอกสารกระทรวงการต่างประเทศ “ประเทศอเมริกาขาดทางไมตรีกับเยอรมัน”. สำนักหอจดหมายเหตุแห่งชาติ.
สุจิรา ศิริไปล์. (2528). พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับสงครามโลกครั้งที่ 1. คณะกรรมการมูลนิธิพระบรมราชานุสรณ์พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว.
เฮลล์, สเตฟาน. (2560). สยามกับมหาสงครามโลกครั้งที่ 1 ประวัติศาสตร์สากล. ริเวอร์ บุ๊คส์.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 โรงเรียนนายเรือ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารวิชาการโรงเรียนนายเรือ ด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และ ศึกษาศาสตร์ ถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรง ซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใด ๆ
บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิชาการโรงเรียนนายเรือ ด้านสังคมศาสตร์ มนุษยศาสตร์ และ ศึกษาศาสตร์ ถือเป็นลิขสิทธิ์ของโรงเรียนนายเรือ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใด ๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษร จากโรงเรียนนายเรือก่อนเท่านั้น
