การสร้างสุขภาพจิตผู้หญิงในฐานะ “แม่”: ภาษา ปฏิบัติการทางจิตเวชสมัยใหม่ และครอบครัวแบบไทยช่วงยุคพัฒนา ทศวรรษ 2500 - 2520

Main Article Content

บุณฑริกา พวงคำ

บทคัดย่อ

               บทความชิ้นนี้ต้องการศึกษาและอธิบายการทำงานของความรู้จิตเวชสมัยใหม่ที่มีบทบาทในการกำหนดความเป็นผู้หญิงไทยช่วงยุคพัฒนาผ่านบทบาทและหน้าที่ของผู้หญิงภายในพื้นที่ครอบครัว โดยผู้เขียนต้องการแสดงให้เห็นว่าการทำงานของ จิตเวชสมัยใหม่นั้นมิใช่แค่เพียงในแง่ลบที่เข้ามาทำให้ความเป็นผู้หญิงกลายเป็นความเจ็บป่วยในตัวเองหรือตีตราผู้หญิงเท่านั้น แต่ในขณะเดียวกันจิตเวชก็ทำงานในการสร้างนิยามความเป็นผู้หญิงแบบปกติตามแบบสังคมไทยผ่านความรู้ด้วยเช่นกัน ความรู้เหล่านี้ได้ขยายตัวลงไปยังพื้นที่ต่าง ๆ อย่างหลากหลายในสังคมไทย จนกระทั่งเปิดโอกาสให้เกิดการหล่อหลอมบทบาทและหน้าที่ของผู้หญิงขึ้นใหม่บนความสัมพันธ์ทางครอบครัวและสังคมแบบยุคพัฒนาที่อิงอยู่กับหลักการทางจิตเวชและจิตวิทยาสมัยใหม่ จิตเวชไม่เพียงแต่พุ่งเป้าหมายไปที่ครอบครัวในภาพรวมเท่านั้น แต่สมาชิกในครอบครัวต่างถูกอธิบายว่ามีความสัมพันธ์และเชื่อมโยงซึ่งกันและกันอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ผู้เชี่ยวชาญจึงเข้ามานิยามบทบาทและหน้าที่ของสมาชิกภายในครอบครัวที่มีลักษณะเฉพาะเจาะจงมากขึ้น การกำหนดบทบาทและหน้าที่เหล่านี้ผ่านภาษาของความเป็นปกติยังส่งผลให้สุขภาพจิตของผู้หญิงกลายเป็นพื้นฐานของสุขภาพจิตครอบครัว สุขภาพจิตของพลเมือง และประเทศชาติในที่สุด

Downloads

Article Details

บท
Articles

References

Boonyanit, S. (1971). ความรำพึงจากหน่วยแพทย์เคลื่อนที่ [Remembrance from the mobile medical unit]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 16(1 - 4), 77 - 90.

Boonyanit, S. (1972). งานป้องกันที่ถูกลืม [the forgotten defensive of mental health]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 17(1 - 4), 200 - 208.

Boonyanit, S. (1973a). ทัศนคติและบทบาทหน้าที่ทางเพศกำลังเปลี่ยนไป [The transition of attitude and gender roles]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 18(1 - 4), 230 - 238.

Boonyanit, S. (1973b). สุขภาพจิตของสตรีมีครรภ์มีอิทธิพลต่ออนาคตของ ชาติ [The mental health of pregnant women which influences the future of the nation]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 18(1 - 4), 301 - 313.

Chanwan, P. (2004). ทัศนะของ “ผู้หญิงทำงาน” ในสังคมไทย พ.ศ. 2500 - 2516 [The opinions of “Working Women” in Thia society 1957 - 1973]. (Master’s Thesis, Department of History, faculty of art, Chulalongkorn University).

Charuchinda, A. (2012). การสร้างภาพความเป็นหญิงในนวนิยายไทย สมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม [The construction of the feminity in Thai Novels During Field Marshal P. Phibulsongkram's regime]. (Doctor of Arts, Arts and Culture Research, Srinakharinwirot University).

Chusaengsri, P. (1991). ความคิดของผู้หญิงในนิตยสารผู้หญิง พ.ศ. 2500 - 2516 [Woman’s perspective in woman magazine, 1957 - 1973]. (Master’s Thesis, Department of History, faculty of liberal art, Thammasat University).

Comenampad, W. (2004). เด็ก กับความคาดหวังจากรัฐบาล พ.ศ. 2502 - 2519 [Children and the government’s expectations 1959 - 1976]. (Master’s Thesis, Department of Arts, Chulalongkorn University).

Dangpakdee, S. (1995). ความคาดหวังของสังคมต่อสตรีไทยในสมัยสร้างชาติ พ.ศ. 2481 - 2487 [Society's expectations of Thai women in the "nation building" period, 1938 - 1944]. (Master’s Thesis, Department of History, Chulalongkorn University).

Dechatiwong, S. (1981). จิตวิทยาของสตรี [Woman psychology]. In Somdej chao phraya hospital, ความรู้สำหรับประชาชน เล่ม 2 [Knowledge for people vol. 2]. Bangkok: Aksornthai publishing,

Dechatiwong, S. (1996). บทความเพื่อสุขภาพจิต [The articles for mental health]. Bangkok: Somdej chao phraya hospital.

Dechatiwong, S. (2007). ศาสตราจารย์นายแพทย์ฝน แสงสิงแก้ว: ผู้สร้างและผู้ให้ [Professor Dr. Phon Sangsingkaew: The creator and the giver]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 52(2), 107 - 123.

Diloksampan, W. (1965). การเลี้ยงบุตรด้วยนมมารดา [Breastfeeding]. หนังสืองานศพนายประทีป ปีติวรรณ [The cremation of Mr. Prateep pitiwan] (27 - 35). Pra na korn: Maha makut rat witthayalai.

Ingkatanuwat, P. (1979). สิ่งน่ารู้เกี่ยวกับการเล่นของเด็ก [Things to know about children's play]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 24(4), 568 - 671.

Irvine, W. (1982). The Thai - Yuan madman and the modernizing, developing Thai nation as bounded entities under threat: a study in the replication of a single image. (School of Oriental and African Studies, University of London).

Kawinraweekul, K. (2002). การสร้างร่างกายพลเมืองไทยในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม พ.ศ. 2481 - 2487 [Constructing the body of Thai citizens during the Phibun regime of 1938 - 1944]. (Master’s Thesis, Faculty of Sociology and Anthropology, Thammasat University).

Kompayak, J. (1980). อนามัยแม่ - เด็ก และการวางแผนครอบครัว [Mother - child health services and family planning]. Bangkok: Rong ruang Dhamma.

Limsila, P. & Boonyaprakorb, V. (1976). จิตบำบัดครอบครัว ในจิตเวชเด็ก [Family therapy in child psychiatry]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 21(1 - 4), 139 - 162.

Lortrakul, M. (2000). บรรณาธิการแถลง [Editorial]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 43(3), 207 - 208.

Malakul, S. & Ayawong, L. (1969). แผนกสุขวิทยาจิต [Child guidance clinic]. 80 ปีของจิตเวชในประเทศไทย [80 years of Psychiatry in Thailand] (128 - 136). Bangkok: Department of Medical Services, Ministry of Public Health.

Malakul, S. (1959). ทารกกับการเลี้ยงดูของแม่ [Infant and mother’s rearing]. สุขภาพจิตของเด็ก [Children's mental health] (10 - 19). Bangkok: Royal Thai army department of military education printing company.

Malakul, S. (1976). สุขภาพจิตของเด็กไว้ก่อน 5 ขวบ [Mental health of children under 5 years old]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 21(1 - 4), 42 - 51.

Nimmannorrawong, P. (2015). ประวัติศาสตร์เด็กและวัยเด็กช่วงต้นรัตนโกสินทร์ถึงการปฏิรูปการปกครองสมัยรัชกาลที่ 5 [The history of children and childhood during the early Bangkok period to the chakri reformation to the chakri reformation]. (Master’s thesis, Department of History, Thammasat University).

Panpreecha, Ch. (1982). สุขภาพจิตกับการสาธารณสุขมูลฐาน [Mental health and Primary Health care]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 27(1), 81 - 94.

Pitipatanakosit, U. & Panit, O. (1989). 100 ปี ของนิตยสารสตรีไทย (พ.ศ. 2431 - 2531) [One hundred yeats of Thai women’s magazines, 1888 - 1988]. (Faculty of Communication Arts, Chulalongkorn University).

Potaramic, Y. (1982). วิเคราะห์ชีวิตโอวตี่ [Analysis of Ooty's life]. Bangkok: Benjamit.

Psychiatric Association of Thailand. (1964). รายงานการเปิดงาน “สัปดาห์แห่งสุขภาพจิต” โดยศาสตราจารย์นายแพทย์ฝน แสงสิงแก้ว (ประธานคณะกรรมการจัดงานฯ ครั้งที่ 1 18 กุมภาพันธ์ 2507) [The speech of the Minister of Public Health on the occasion of “Mental Health Week” on February 19, 1964 at the Monastic Hospital]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 9(1 - 4), 106 - 110.

Rapapim. (1964a). คุณสมบัติกุลสตรี: ตั้งแต่วัยแรกร่นจนถึงวัยกลางคน [Woman’s qualifications: from puberty to middle age]. Bangkok: Praepittaya.

Rapapim. (1964b). วัยครองรัก วัยครองเรือน [The age of love, the age of marriage]. Bangkok: Praepittaya.

Rojanaburanon, P. (1962). สุขภาพจิต [Mental health]. Pra na korn: Khao Phanit.

Sangsingkaew, P. (1956). ความผูกพันรักใคร่ในครอบครัว [Family tie]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 1(1), 1 - 11.

Sangsingkaew, P. (1958). โรคขาดแม่ [Emotional Deprivation Syndrome]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 3(1), 8 - 12.

Sangsingkaew, P. (1959). เด็กก่อนคลอดและสุขภาพจิต [Prenatal and mental health]. สุขภาพจิตของเด็ก [Children's mental health] (1 - 9). Bangkok: Royal Thai army department of military education printing company.

Sangsingkaew, P. (1967a). บิดามารดา [Parent]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 12(3 - 4), 86 - 89.

Sangsingkaew, P. (1967b). เรื่องลักษณะและสุขภาพจิตของอาชญากร [Criminal’s character and mental health]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 12(3 - 4), 268 - 281.

Sangsingkaew, P. (1967c). สุขภาพจิตของสตรีทำงานนอกบ้าน [Mental health of the working women]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 12(3 - 4), 130 - 137.

Sangsingkaew, P. (1969). การศึกษาวิชาจิตเวชและสุขภาพจิต [The Study of Psychiatry and mental health]. 80 ปีของจิตเวชในประเทศไทย [80 years of Psychiatry in Thailand] (40 - 57). Bangkok: Department of Medical Services, Ministry of Public Health.

Sangsingkaew, P. (1973). สุขภาพจิตของหญิงมีครรภ์และเด็กในระยะก่อนคลอด [Mental health of pregnant women and children in the prenatal period]. หนังสืองานศพนายแพทย์ไกรสร รามเดชะ [The Cremation of Dr. Kaisorn Ramdecha] (99 - 109). Bangkok: Thai Typography.

Serirak, N. (2016). สิ่งพิมพ์เรื่องเพศในเชิงการแพทย์กับประวัติศาสตร์เพศวิถีไทย 1960 - 1970 [Medical sex manual and Thai history of sexuality: remarks from an inquiry into sexual education publications in the 1960s - 70s]. Journal of Social Sciense, Naresuan University, 12(1), 57 - 76.

Sukawattana, S. (1977). บุคลิกภาพแปรปรวน [Personality Disorders]. ตำราจิตเวชศาสตร์ [Psychiatry textbook]. Bangkok: Aksornthai publishing.

Suvattanavanich, P. (2007). ผู้หญิงกับบทบาทความเป็นแม่ในนวนิยายไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2510 - 2546 [Woman and motherhood in Thai novels, 1967 - 2003]. (Doctor of Philosophy in Literature and Comparative Literature, Faculty of Arts, Chulalongkorn University).

Swasburi, O. (1990). คอลัมน์ตอบปัญหาชีวิตในนิตยสารในการสะท้อนบทบาทและสถานภาพสตรีไทย [Counselling column in Thai magazine in reflecting role and status of Thai women]. (Master’s thesis, Department of Mass Communication, Chulalongkorn University).

Thepayasuwan, B. (1976). ความสุขของสตรี [Woman’s happiness]. Bangkok: Bandit kan pim.

Thewarak, K. (1966). กฤษณาสอนน้อง [Kritsana teaches the younger]. Bangkok: Phrae Pittaya.

Thurahan, S. (1975). บทบาทและหน้าที่ของนักสังคมสงเคราะห์ในโครงการพัฒนาสตรี เด็ก และเยาวชน [The social workers', roles and responsibilities in community development through women children and youth program]. (Master’s thesis, Department of Social work, Thammasat University).

Vatanasuchart, C. (1971). ศูนย์สุขภาพจิตชุมชน [Thai community mental health centers]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 16(1 - 4), 106 - 118.

Vichaiya, V. (1972). วัยรุ่นกับปัญหาสังคมและอาชญากรรม [Adolescences: social problem and crime]. The Journal of The Psychiatric Association of Thailand, 17(1 - 4), 139 - 166.