ธรรมาสน์ทรงบุษบกวัดท่าศาลารามในพิพิธภัณฑ์ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ: ขั้นตอนการอนุรักษ์และบทสะท้อนวัฒนธรรมการสร้างธรรมาสน์เมืองเพชรบุรี ช่วงครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 25
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ธรรมาสน์ทรงบุษบกวัดท่าศาลาราม ได้ผาติกรรมมาจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติพร้อมทั้งดำเนินการอนุรักษ์ โดยความร่วมมือของกลุ่มคนทุกฝ่ายทั้งอาจารย์ที่เชี่ยวชาญเฉพาะทาง ช่างไม้เมืองเพชรบุรี อาจารย์ เจ้าหน้าที่พิพิธภัณฑ์ฯ ตลอดจนอาสาสมัครพิพิธภัณฑ์ฯ จึงทำให้การอนุรักษ์ธรรมาสน์ทรงบุษบกวัดท่าศาลารามแล้วเสร็จและสวยงามตามแบบฉบับของศิลปะเมืองเพชรบุรี ธรรมาสน์ทรงบุษบกวัดท่าศาลาราม เป็นเพียงหนึ่งใน 70 กว่าหลังที่ปรากฏในเมืองเพชรบุรี จากหลักฐานทางศิลปกรรมและประวัติที่สามารถสืบค้นได้ เชื่อว่าธรรมาสน์หลังนี้เป็นผลงานของกลุ่มช่างวัดพลับพลาชัย ในช่วง พ.ศ. 2460 - 2474 ทั้งนี้ธรรมาสน์ยังได้สะท้อนให้เห็นถึงวัฒนธรรมการสร้างธรรมาสน์ของเมืองเพชรบุรี ช่วงครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 25 อันเป็นที่นิยมของกลุ่มกระฎุมพีในการอุปถัมภ์บำรุงศาสนา โดยสามารถแบ่งการสร้างธรรมาสน์ในเมืองเพชรบุรีเป็น 3 ช่วงเวลาตามเหตุการณ์และสภาพสังคมคือ ธรรมาสน์เมืองเพชรบุรีช่วงครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 25 ตอนต้น (พ.ศ. 2420 - 2473) ธรรมาสน์เมืองเพชรบุรีในช่วงครึ่งหลังพุทธศตวรรษที่ 25 ตอนกลาง (พ.ศ. 2478 - 2490) และธรรมาสน์เมืองเพชรบุรีในช่วงครึ่งหลัง พุทธศตวรรษที่ 25 ตอนปลาย (พ.ศ. 2491 - 2509) โดยแต่ละยุคต่างมีศิลปะ ลวดลาย รูปทรงที่แตกต่างกันไปแต่ละกลุ่มช่าง
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผู้เขียนจะต้องลงนามในแบบฟอร์มรับรองบทความ เพื่อให้คำยืนยันความรับผิดชอบว่า บทความของผู้เขียนนั้นไม่เคยตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน พร้อมรับทราบว่า กระบวนการส่งบทความเข้าพิจารณาและตีพิมพ์ในวารสารไทยคดีศึกษานั้น จะไม่มีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ ยกเว้น ในกรณีที่ผู้เขียนขอยกเลิกการตีพิมพ์บทความในวารสารไทยคดีศึกษาไม่ว่าด้วยสาเหตุใด และหลังจากบทความนั้นเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของผู้ทรงคุณวุฒิไปแล้ว ผู้เขียนจะต้องรับผิดชอบต่อค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในกระบวนการประเมินเป็นจำนวนเงิน 3,000 บาท (สามพันบาทถ้วน)
เอกสารอ้างอิง
Fine Arts Department. (1959). รวมเรื่องเพชรบุรี [Phetchabury collected stories]. Bangkok: Wattana Panich Press.
Fine Arts Department. (1961). พระราชหัตถเลขา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จมณฑลราชบุรี ร.ศ. 128 (พ.ศ. 2452) [Royal Hand His Majesty King Chulalongkorn visited Ratchaburi Province Rattanakosin era 128 (B.E. 2452). Bangkok: Mahamakut rajavidyalaya Press.
Macharoen, C. (1977). บุษบกธรรมาสน์ [Preaching Canopy]. Bangkok: Fine Arts Department, Ministry of Education.
Mekmok, C. (2017). สำนักและการสืบสานงานช่างไม้สายสกุลช่างเพชรบุรี [Schools and continuation of Phetchaburi traditional wooden craftsman ship]. Bangkok: The Thailand research Fund.
Mekmok, C. (2018). ธรรมาสน์ “เมืองเพชร”: พลวัตของวัฒนธรรมงานช่างไม้ในบริบทวัฒนธรรมท้องถิ่น [Phetchaburi peaching canopies: dynamic of traditional craftsmanship culture in local culture context]. Walailak Journal of Social Science, 11(2), 139 - 168.
Mekmok, C. (2020). ธรรมาสน์สำนักช่างวัดเกาะ: ประวัติศาสตร์วัตถุในบริบทวัฒนธรรมกระฎุมพีเมืองเพชร [Wat Koh traditional woodcraft school preaching canopy: Historical objects in Phetchaburi Bourgeoisie Cultural Context]. Journal of Fine Arts Chiang Mai University, 11(2), 73 - 101.
Na Paknham, N. (2001). ธรรมาสน์: ศักดิ์และศรีแห่งศิลปะไทย [Preaching Canopy: Dignity of Art]. Bangkok: Muang Boran Press.
Sukroengpaeng, N. (1987). ศาลาการเปรียญวัดยาง [Wat Yang Sermon Hall]. In Memorial to the Cremation of Phra Thep Vajrayana (Intra Intrachoto). Phetchaburi: Chuan Pim Press.
Suwankart, M. & Mekmok, C. (2021). ธรรมาสน์ไม้แกะสลักในเพชรบุรี: การวิจัยเชิงสำรวจ [Wood Carving Monastic Preaching Thrones in Phetchaburi: A Survey Research]. Pathum Thani: Faculty Sociology and Anthropology.
Interviewees:
Nuchjoi T. (2020, May 19). Government teacher at Ban Pongkasang school, Kui Buri District, Prachuap Khiri Khan province.
Nuchjoi T. (2020, May 21). Government teacher at Ban Pongkasang school, Kui Buri District, Prachuap Khiri Khan province.
Phetmanee C. (2020, May 21). Retired government official (teacher).
Phrakrue Phatcharakijsunthorn. (Prayad Abhisamajaro). (2017, May 16). The abbot of Thasalaram temple.
