นิราส (เลิก) ไพ่ และ นิราสเป็นทหาร: วรรณกรรมคำสอนภายใต้อุดมการณ์ราชาชาตินิยม
Main Article Content
บทคัดย่อ
นิราศไพ่ และ นิราศเป็นทหาร เป็นนิราศของนายเจริญที่แต่งขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ภายหลังการประกาศเลิกโรงหวย ก. ข. โรงบ่อนการพนันต่าง ๆ ใน พ.ศ. 2460 และการประกาศใช้พระราชบัญญัติลักษณะเกณฑ์ทหารใน พุทธศักราช 2459 ลักษณะเด่นของนิราศทั้งสองเรื่องนี้คือการมุ่งสอนพลเมืองผ่านอุดมการณ์ราชาชาตินิยม บทความวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา นิราศไพ่ และ นิราศเป็นทหาร ในฐานะวรรณกรรมคำสอนภายใต้อุดมการณ์ดังกล่าว ผลการศึกษาพบว่านิราศทั้งสองเรื่องมีลักษณะของวรรณกรรมคำสอนทั้งด้านเนื้อหาและกลวิธีการสอน ด้านเนื้อหากวีมุ่งสอนผ่านการนำเสนอความเป็นชาติ ศาสน์ กษัตริย์ภายใต้อุดมการณ์ราชาชาตินิยม ซึ่งจะเน้นหน้าที่ของพลเมืองเป็นสำคัญ ส่วนด้านกลวิธีการสอนมีทั้งการสอนโดยตรง การสอนโดยใช้ภาพพจน์ สำนวนและนิทานอุทาหรณ์ รวมทั้งการสอนผ่านขนบนิราศ การศึกษาครั้งนี้นำเสนอโอกาสใหม่ในการทบทวนประวัติวรรณคดีเฉพาะประเภทในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวโดยเชื่อมโยงกับบริบทสังคมการเมือง
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผู้เขียนจะต้องลงนามในแบบฟอร์มรับรองบทความ เพื่อให้คำยืนยันความรับผิดชอบว่า บทความของผู้เขียนนั้นไม่เคยตีพิมพ์ที่ใดมาก่อน พร้อมรับทราบว่า กระบวนการส่งบทความเข้าพิจารณาและตีพิมพ์ในวารสารไทยคดีศึกษานั้น จะไม่มีการเรียกเก็บค่าใช้จ่ายในการดำเนินการ ยกเว้น ในกรณีที่ผู้เขียนขอยกเลิกการตีพิมพ์บทความในวารสารไทยคดีศึกษาไม่ว่าด้วยสาเหตุใด และหลังจากบทความนั้นเข้าสู่กระบวนการพิจารณาของผู้ทรงคุณวุฒิไปแล้ว ผู้เขียนจะต้องรับผิดชอบต่อค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นในกระบวนการประเมินเป็นจำนวนเงิน 3,000 บาท (สามพันบาทถ้วน)
เอกสารอ้างอิง
Batson, Benjamin A. (2012). The End of the Absolute Monarchy in Siam. (Ngaothammasan, Ph, Khantiworraphong, S and Ratchani na Ayutthaya, S, Trans.). Bangkok: Social Sciences and Humanities Textbooks Project.
Boonhor, C. (2018). กลวิธีการเสนอความคิดเรื่องความรักชาติในนิราศรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว [The techniques for instilling patriotism of nirat composed in the reign of King Vajiravudh (Rama VI)]. Humanities Journal, 25(2), 322 - 351.
Bumroongsook, S. (1982). การรวบรวมรายได้แผ่นดินในรัชกาลพระบาทสมเด็จ พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (พ.ศ. 2416 - 2453) [The consolidation of government revenue in the reign of King Chulalongkorn (1873 - 1910)]. (Master’s thesis, Chulalongkorn University).
Kanpirom, S. (1981). พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับการสร้างชาติไทย [King Vajiravudh and his nationbuilding programmes]. (Master’s thesis, Chulalongkorn University).
Lausunthorn, N et al. (1997). ภูมิปัญญาของคนไทย: ศึกษาจากวรรณกรรมคำสอน [The wisdom of Thais: studying from didactic literature]. Bangkok: Thailand Research Fund, RTA.
Luekajornchai, T. (2021). ปลดแอกชาติ จากศักดินา - (ราชา)ชาตินิยม [Liberating the nation from feudal - (royal) nationalism]. Bangkok: Matichon.
Naicharoen. (1979). นิราสไพ่ [Nirat Phai]. Bangkok: Rueangsin.
Otthayimphrai, R. (1985). นิราศคำกลอนสมัยรัตนโกสินทร์ ตั้งแต่รัชกาลที่ 5 ถึงรัชกาลปัจจุบัน: การศึกษาเชิงวิเคราะห์ [Niras khamklon in the Ratanakosin period from the reign of King Rama V to the present king: an analytical study]. (Master’s thesis, Chulalongkorn University).
Phlailek, S. (2004). การพนันในสังคมไทย: ภาพสะท้อนจากวรรณกรรม [Gambling in Thai society: the reflection of literature]. Vanna vidas, 4(1), 20 - 48.
Princess Maha Chakri Sirindhorn Foundation. (2020). ประวัติวรรณคดีไทย ฉบับ มูลนิธิสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ภาค ข วรรณคดีไทยประเภทต่าง ๆ เล่ม 2. [The Princess Maha Chakri Sirindhorn Foundation history of Thai literature, part B, Thai literary genres, volume 2]. Bangkok: Princess Maha Chakri Sirindhorn Foundation.
Pupaka, A. (2010). พระราชนิพนธ์ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวและพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว: วรรณคดีกับการสร้างชาติ [The works of King Chulalongkorn and King Vajiravudh: literature and nation - building]. (Doctoral thesis, Chulalongkorn University).
Royal Society of Thailand. (2018). พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรม ฉบับราชบัณฑิตยสภา (แก้ไขเพิ่มเติม) (พิมพ์ครั้งที่ 2) [The Royal Society of Thailand dictionary of literary terms] (Revised edition) (2nd ed.). Bangkok: The Royal Society of Thailand.
Satchaphan, R. (1973). นิราศคำโคลง: การวิเคราะห์และเปรียบเทียบกับนิราศชนิดอื่น ๆ [Klong niras: an analytical and comparative study with other types of niras]. (Master’s thesis, Chulalongkorn University).
Serirangsan, Th. (2018). วัฏจักรของ 4 ระบอบการเมืองแบบผสมผสาน ราชา ธิปไตย อำมาตยาธิปไตย ธนาธิปไตย และประชาธิปไตย [The mix of four regimes: monarchy, bureaucratic polity, plutocracy, and democracy]. King Prajadhipok’s Institute Journal, 16(1), 15 - 21.
Sinara, Th. (n.d.). การส่งเสริมอุดมการณ์ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์ [Promoting ideology of nation, religion and monarchy]. Retrieved October 11, 2021, from http://wiki.kpi.ac.th/index.php?title=การส่งเสริมอุดมการณ์_ชาติ_ศาสนา_พระมหากษัตริย์.
Suwunnanonda, K. (1981). พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวกับการสร้างชาติไทย [King Vajiravudh and his nationbuliding programmers]. (Master’s thesis, Chulalongkorn University).
Winichakul, Th. (2016). โฉมหน้าราชาชาตินิยม [The face of royal nationalism]. Nonthaburi: Sameskybooks.
Winichakul, Th. (2019, August 7). ธงชัย วินิจจะกูล มองทะลุประวัติศาสตร์ “ราชาชาตินิยม” และ “ผี” ในการเมืองไทย [Thongchai Winichakul sees through the history of “royal nationalism” and “ghost” in Thai politics]. Retrieved June 16, 2022, from https://www.bbc.com/thai/thailand-49231878.